Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lubomír Metnar: Không thể thay đổi hệ thống bầu cử chỉ vì ông Pavel lên lịch nghỉ dưỡng trùng ngày bầu cử

Praha – Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lubomír Metnar (ANO) trên mạng xã hội X đã bác bỏ chỉ trích của Đệ nhất phu nhân Eva Pavlová liên quan đến cuộc bầu cử địa phương. Theo ông, không thể thay đổi hệ thống bầu cử của cả nước chỉ vì Tổng thống Petr Pavel đã lên kế hoạch nghỉ dưỡng đúng vào thời điểm diễn ra bầu cử. Nếu Phủ Tổng thống muốn mở ra cuộc tranh luận về bỏ phiếu qua Internet, thì nên nói thẳng điều đó, ông Metnar nhấn mạnh.

Trước đó, hôm thứ Ba, bà Pavlová chỉ trích việc nhà nước không cho phép cử tri bỏ phiếu từ nước ngoài hoặc từ một địa điểm khác trong lãnh thổ Séc, dù thời điểm tổ chức bầu cử địa phương lần này đã được luật định rõ ràng. Theo nữ nghị sĩ, cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Jana Černochová (ODS), lời phê phán của bà Pavlová là “lạc hướng”.

Bà Pavlová đưa ra bình luận trong bối cảnh Tổng thống Petr Pavel đang hứng chịu chỉ trích từ cả giới chính trị cầm quyền lẫn đối lập vì sẽ không tham gia cuộc bầu cử cấp xã sắp tới do có chuyến đi riêng ra nước ngoài. Phủ Tổng thống thừa nhận đây là một sai sót trong khâu lên kế hoạch.

“Trong bầu cử địa phương, cử tri bầu ra đại diện hội đồng tại chính địa phương mình cư trú. Mỗi địa phương có danh sách ứng cử viên, phiếu bầu và danh sách tranh cử riêng. Vì vậy, không thể mang giấy chứng nhận cử tri đến bất kỳ nơi nào trong cả nước rồi bỏ phiếu cho các ứng cử viên của địa phương mình. Đó không phải lỗi của hệ thống, mà chính là bản chất của bầu cử địa phương,” ông Metnar nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, hình thức bỏ phiếu trực tiếp tại phòng phiếu còn bảo đảm tính bí mật của lá phiếu, bảo vệ cử tri trước sức ép và cho phép các ủy ban bầu cử cũng như công chúng giám sát trực tiếp toàn bộ quy trình. “Nếu Phủ Tổng thống muốn mở cuộc tranh luận về bầu cử qua Internet, hãy nói điều đó một cách công khai. Nhưng chúng tôi sẽ không cải tổ toàn bộ hệ thống bầu cử quốc gia chỉ vì ông tổng thống đã lên lịch nghỉ dưỡng trùng ngày bầu cử,” ông nói thêm.

Bà Černochová lưu ý rằng Tổng thống Pavel đã ký thông qua sửa đổi hiến pháp liên quan đến bầu cử địa phương mà không nêu bất kỳ bảo lưu nào. Theo các sửa đổi hiến pháp và luật bầu cử liên quan, bầu cử cấp địa phương và khu vực phải được tổ chức vào thứ Sáu và thứ Bảy của tuần trọn vẹn đầu tiên trong tháng 10.

“Quan trọng hơn, trong bầu cử địa phương không thể bỏ phiếu bằng giấy chứng nhận cử tri. Chúng ta bầu cơ quan đại diện của một địa phương cụ thể, nơi quyền bầu cử của mỗi người được gắn với đó. Muốn cho phép bỏ phiếu cho ứng cử viên của địa phương mình từ bất cứ nơi nào thì sẽ phải thay đổi căn bản cả hệ thống, chứ không chỉ đơn thuần là tổ chức bầu cử tốt hơn,” bà nói.

Nữ nghị sĩ cho biết bà hiểu việc bà Pavlová muốn lên tiếng bảo vệ chồng mình trên phương diện cá nhân. “Nhưng nếu bà ấy tự nguyện tham gia tranh luận chính trị và chỉ trích giới chính trị, thì lập luận đưa ra cần phản ánh đúng cách thức vận hành thực tế của bầu cử địa phương. Đáng tiếc, trong trường hợp này, chỉ trích của bà Pavlová hoàn toàn chệch hướng,” bà nói thêm.

Chủ tịch đảng ODS Martin Kupka nhắc lại rằng trong nhiệm kỳ trước, chính phủ do ODS lãnh đạo đã thúc đẩy thành công hình thức bỏ phiếu qua thư từ nước ngoài đối với bầu cử Hạ viện, bầu cử tổng thống và bầu cử Nghị viện châu Âu. Tuy nhiên, ông khẳng định “tính chất của bầu cử hội đồng địa phương và bầu cử Thượng viện đơn giản là không cho phép áp dụng hình thức này”.

Trong khi đó, Chủ tịch đảng Motoristé kiêm Bộ trưởng Bộ ngoại giao Petr Macinka nói với ČTK rằng: “Bà Pavlová thường im lặng và không bình luận về chính trị. Theo tôi, trong trường hợp này bà ấy nên tiếp tục giữ sự thận trọng đó. Im lặng là vàng...”.

Lãnh đạo đảng STAN Vít Rakušan cho rằng bỏ phiếu qua thư là bước đi đúng đắn đối với bầu cử tổng thống, bầu cử Hạ viện và bầu cử châu Âu. “Với bầu cử địa phương thì điều đó không thể thực hiện, và cũng sẽ chưa thể, chừng nào chúng ta còn chưa chuyển sang bỏ phiếu điện tử. Cá nhân tôi ủng hộ số hóa bầu cử, nhưng các bước sửa đổi luật bầu cử phải được tiến hành dần dần và phù hợp với tâm thế chung của xã hội, để không tạo cớ khiến tính chính danh của bầu cử bị nghi ngờ,” ông nói.

Chủ tịch TOP 09 Matěj Ondřej Havel cũng bày tỏ tiếc nuối khi tổng thống sẽ không tham gia bầu cử địa phương, đồng thời cho rằng người đứng đầu nhà nước cần làm gương. “Mỗi công dân, kể cả Đệ nhất phu nhân, đều có quyền có chính kiến riêng. Tuy nhiên, cũng cần nhấn mạnh rằng sửa đổi hiến pháp này đã được Quốc hội thông qua từ tháng 3/2024 và cũng chính Tổng thống đã ký ban hành,” ông nêu rõ.

Theo ông, thực tế hiện nay cũng cho thấy cần thảo luận về các hình thức bỏ phiếu hiện đại hơn, không chỉ riêng trong bầu cử địa phương – nơi hiện không thể bỏ phiếu bằng giấy chứng nhận cử tri. “Điều đó đòi hỏi một thay đổi mang tính nền tảng, nhưng TOP 09 không phản đối. Chúng tôi từ lâu đã ủng hộ các biện pháp giúp người dân tham gia bầu cử thuận tiện hơn. Trong tương lai, việc thảo luận về bỏ phiếu điện tử là hợp lý, nhưng chỉ khi có thể bảo đảm mức độ an toàn tối đa và khả năng chống lại mọi nguy cơ lạm dụng hay tấn công mạng,” ông Havel nói thêm.

Chủ tịch Piráti Zdeněk Hřib đánh giá việc ông Pavel không đi bầu là “rất đáng tiếc”. Ông cho biết: “Tôi đã hủy một sự kiện cá nhân được lên kế hoạch từ lâu trùng vào thời điểm này”. Liên quan đến phát biểu của bà Pavlová, ông nói thêm: “Hãy cùng thảo luận về khả năng áp dụng bầu cử điện tử ở cấp địa phương, nơi hình thức này có thể giúp tăng tỷ lệ cử tri tham gia và các rủi ro ở mức chấp nhận được”.

Ngay từ tối thứ Ba, trong chương trình tranh luận của CNN Prima News, lãnh đạo đảng KDU-ČSL Jan Grolich cũng cho rằng khi đưa ra quyết định, Tổng thống đã biết rõ các hình thức bỏ phiếu hiện hành tại Séc. “Theo tôi, đây là vấn đề mang tính biểu tượng rất lớn; nguyên thủ quốc gia nên đi bầu. Việc ông ấy không tham gia là không ổn,” ông nói. Khi được hỏi liệu nhà nước có nên tạo thêm nhiều lựa chọn bỏ phiếu hơn cho công dân hay không, ông đáp rằng điều này có ý nghĩa lớn hơn đối với bầu cử Hạ viện, và đó cũng là lý do hình thức bỏ phiếu từ nước ngoài đã được đơn giản hóa ở loại hình bầu cử này.

Nguồn: ČTK