Sau hai năm kể từ khi hệ thống được đưa vào vận hành, số phạm nhân và bị can đeo vòng giám sát điện tử tại Séc vẫn chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ. Hiện mới chỉ khoảng 20% số thiết bị sẵn có được đưa vào sử dụng. Các thẩm phán cho biết họ vẫn còn dè dặt với công cụ này, chủ yếu do những trục trặc trước đây trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp thiết bị. Trong khi đó, Bộ trưởng Tư pháp Jeroným Tejc, thành viên nội các do đảng ANO hậu thuẫn, cho rằng những lo ngại này là không cần thiết và đã kêu gọi giới thẩm phán cũng như công tố viên đẩy mạnh áp dụng hình phạt quản thúc tại gia.

Theo quy định, người bị kết án phải đeo vòng điện tử cho đến hết thời hạn thi hành án. Thiết bị này, đi kèm với một bộ thu phát đặt trong nhà, có nhiệm vụ giám sát liên tục việc người bị quản thúc có rời khỏi nơi cư trú trái phép hay không. Ông Tomáš Pícha, phụ trách bộ phận giám sát điện tử khu vực Praha và Séc trung tâm, cho biết hệ thống sẽ xác định chính xác phạm vi mà bị can hoặc người bị kết án được phép, đồng thời bắt buộc phải có mặt. Nếu người bị giám sát vi phạm quy định, trung tâm điều hành của cơ quan quản chế sẽ nhận được cảnh báo ngay lập tức.

Cả các chính trị gia trong liên minh cầm quyền lẫn phe đối lập đều cho rằng cần mở rộng hình thức giám sát này, trong đó có lý do các nhà tù hiện đang quá tải. Chủ nhiệm Ủy ban Hiến pháp - Pháp luật của Hạ viện, bà Renáta Vesecká thuộc đảng Motoristé, nêu quan điểm rằng đối với các trường hợp vi phạm nghĩa vụ cấp dưỡng, việc hạn chế các hoạt động ngoài giờ làm việc là hoàn toàn phù hợp.

Hiện có khoảng 150 người bị kết án hoặc bị buộc tội đang đeo vòng giám sát điện tử ở chân, trong khi tổng số thiết bị sẵn có là 700. Chủ tịch Liên minh Thẩm phán, ông Libor Vávra, cho rằng các thẩm phán cần có sự chắc chắn rằng hệ thống này thực sự vận hành hiệu quả, ổn định lâu dài và bảo đảm an toàn cho xã hội.

Về phía công tố viên, ngoài tâm lý thiếu tin tưởng vào hệ thống, họ còn cho rằng người bị áp dụng hình thức quản thúc này phải đáp ứng nhiều điều kiện nhất định, chẳng hạn như phải sống tại nơi có điện. Phó Chủ tịch thứ nhất Liên minh Công tố viên, ông Adam Borgula, cho biết Séc hiện đã có khá nhiều hình phạt thay thế và công cụ xử lý khác, trong khi số đối tượng phù hợp để áp dụng các hình phạt thay thế này lại không nhiều.

Bộ trưởng Tư pháp: Ở các nước phát triển, vòng giám sát điện tử được sử dụng phổ biến

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Tejc, trên thực tế vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng áp dụng. Ông đã gửi thư tới Chánh án Tòa án Tối cao Petr Angyalossy và Viện trưởng Viện Công tố Tối cao Lenka Bradáčová, trong đó nhấn mạnh thực trạng số lượng lớn vòng giám sát đang bị bỏ trống. Bộ trưởng cũng muốn tổ chức các khóa tập huấn dành cho đại diện ngành tư pháp nhằm thúc đẩy việc sử dụng công cụ này.

Ông Tejc thừa nhận rằng việc tuyên hình phạt quản thúc tại gia phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ “nhìn qua cửa sổ” rồi quyết định cho hưởng án treo mà không kèm theo biện pháp nào khác. Tuy nhiên, theo ông, quản thúc tại gia là hình phạt có mục tiêu và ý nghĩa rõ ràng. Bộ trưởng cũng nhấn mạnh rằng sẽ là sự lãng phí lớn đối với ngân sách nhà nước nếu hệ thống này tiêu tốn hơn 30 triệu korun mỗi năm nhưng lại không được khai thác hiệu quả.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Hiến pháp - Pháp luật của Hạ viện, ông Karel Dvořák thuộc đảng STAN, cho rằng trách nhiệm của Bộ Tư pháp là phải đơn giản hóa các điều kiện và quy trình để thẩm phán có thể dễ dàng áp dụng loại hình phạt này hơn.

Tuy vậy, nếu hệ thống phải giám sát thêm vài trăm người nữa, Cơ quan Quản chế và Hòa giải có thể sẽ rơi vào tình trạng quá tải. Giám đốc cơ quan này, bà Gabriela Slováková, cảnh báo rằng khi đó đơn vị sẽ buộc phải tuyển thêm nhân sự, trong khi hiện không có đủ biên chế được phê duyệt.

Tại các nước phát triển, vòng giám sát điện tử đã được sử dụng một cách phổ biến. Một trường hợp nổi tiếng là bà Marine Le Pen, lãnh đạo phe cực hữu tại Pháp, người phải đeo thiết bị này do liên quan đến hành vi biển thủ tiền công. Tại Séc, cựu thẩm phán Roman Kafka cũng đang bị giám sát theo hình thức tương tự và hiện vẫn đang chờ phán quyết cuối cùng. Theo cảnh sát, người này bị cáo buộc lừa đảo hơn 60 nạn nhân.

Nguồn ČT24