Kể từ khi cuộc chiến Mỹ - Iran bắt đầu tới nay, truyền thông quốc tế đã đếm được 7 lần Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa đánh Iran ở mức độ hủy diệt rồi lại… thôi.

Đó là một chiến lược lặp đi lặp lại đến mức tạo cảm giác quen thuộc: đe dọa tấn công vào hạ tầng dân sự của Iran, rồi bất ngờ hoãn lại với hy vọng Tehran sẽ ngồi vào bàn đàm phán và chấp nhận các điều kiện của ông.

Theo ghi nhận của ABC News, ông Trump đã thử cách này không dưới bảy lần, và cho đến nay vẫn chưa hiệu quả.

Bảy lần dọa, bảy lần không làm
Trong kịch bản đã trở nên quen thuộc, ông Trump viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social vào tối muộn ngày 1-8 (giờ Mỹ) rằng theo yêu cầu của Iran và các quốc gia Trung Đông khác, ông đã quyết định không triển khai “đợt tập kích tàn phá” nhắm vào hạ tầng năng lượng của Tehran.

Tuy nhiên, ông cảnh báo Mỹ vẫn ở trong tư thế “đạn đã lên nòng” để chuẩn bị cho “nỗi kinh hoàng quân sự... chưa từng thấy kể từ [Thế chiến II]”.
Ngay từ rất sớm, chưa đầy một tháng sau khi chiến sự bùng nổ, ngày 21-3, ông Trump đã nói sẽ tấn công các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz không được mở hoàn toàn. Năm ngày sau, vào 26-3, ông đăng đàn nói đã tạm dừng các đợt tập kích thêm 10 ngày theo yêu cầu từ Iran.

Trong lần thứ hai, sáng 7-4, ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng “cả một nền văn minh sẽ chết vào đêm nay, không bao giờ được khôi phục lại nữa”.

Nhưng chỉ 10 giờ sau, ngay buổi tối cùng ngày, ông tuyên bố hủy bỏ các đợt tập kích và thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Lần thứ ba dọa đánh rồi lại thôi diễn ra sau khi hai bên không đạt được thỏa thuận nào sau hai tuần ngừng bắn. Ông Trump quyết định tiếp tục hoãn tập kích và tuyên bố một lệnh ngừng bắn vô thời hạn. Sau đó lại là gần một tháng nữa trôi qua với rất ít tiến triển.

Ngày 17-5, Tổng thống Mỹ lại khẳng định “đồng hồ đang đếm ngược” và đe dọa sẽ “không còn gì sót lại” nếu Iran không “hành động, NHANH LÊN”.

Một ngày sau, ông quay xe khi nói với các phóng viên về quyết định “hoãn lại một thời gian ngắn, hy vọng có thể là mãi mãi, nhưng có thể là một thời gian ngắn, vì chúng tôi đã có các cuộc thảo luận rất lớn với Iran”.

Nhiều tuần đàm phán dẫn đến một biên bản ghi nhớ 14 điểm với Iran và lệnh ngừng bắn mới được ký vào ngày 17-6. Nhưng đến ngày 8-7, thỏa thuận sụp đổ và ngày 11-7, chính quyền Trump tiếp tục các đợt tấn công nhắm vào các mục tiêu quân sự của Iran trong 13 ngày liên tiếp.

Ngày 23-7, ông Trump nói đang “cân nhắc một đợt tấn công dữ dội” và “lớn hơn bao giờ hết”. Nhưng đến ngày 27-7, ông lại nói đang chuyển sang đàm phán.

Hành động thù địch lại tiếp diễn sau đợt tấn công tên lửa bất ngờ nhắm vào lực lượng Mỹ ở Jordan. Ngày 29-7, Mỹ đáp trả bằng các đợt tập kích vào các mục tiêu quân sự của Iran.

Nhưng chỉ hơn 24 giờ sau, vào tối 1-8, Tổng thống Trump đăng bài nói ông sẽ “hoãn lại” các đợt tấn công theo yêu cầu của Iran và các quốc gia Trung Đông khác.

Kịch bản mệt mỏi
Ông Trita Parsi, Phó chủ tịch điều hành của Viện Quincy (Mỹ), nói với Al Jazeera vào hôm 3-8 rằng việc ông Trump liên tục đe dọa rồi lại hủy bỏ các cuộc tấn công vào Iran đã làm tổn hại đến triển vọng đạt được một giải pháp thương lượng cho cuộc chiến.

“Tôi nghĩ điều này đã trở thành một kịch bản có phần mệt mỏi”, ông Parsi nói. “Đến một thời điểm nào đó, toàn bộ lòng tin dành cho đàm phán sẽ mất hết”.

Alan Eyre, chuyên gia cấp cao tại Viện Trung Đông ở Washington, D.C., thì lưu ý các cuộc đàm phán quan trọng duy nhất đang diễn ra lúc này là thảo luận giữa Iran và Oman về eo biển Hormuz.

Ông Eyre giải thích Iran có vẻ đã quyết định rằng nói chuyện trực tiếp với Mỹ không còn là điều đáng làm nữa vì Tehran “không thể trông chờ vào bất cứ điều gì Mỹ nói”.

“Không có gì thay đổi. Tổng thống Trump đã hứa sẽ hủy diệt Iran năm hoặc sáu lần rồi lại lùi bước vào phút cuối. Tôi nghĩ rất đáng ngờ việc có các cuộc đàm phán, việc ông ấy đang đạt được thỏa thuận về vấn đề hạt nhân hay eo biển Hormuz”, Eyre nói.

Liệu có thỏa thuận về Hormuz?
Ngày 2-8, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cho biết đàm phán giữa Tehran và Oman về việc quản lý eo biển Hormuz trong tương lai đang ở “giai đoạn cuối”, theo Hãng thông tấn Iran IRNA.

Về cơ bản, tuyến đường thủy huyết mạch này đã bị Iran phong tỏa vào đầu tháng 3. Tehran cho phép rất ít tàu thuyền đi qua cho đến khi ký một biên bản ghi nhớ với Mỹ vào ngày 17-6.

Tuy nhiên cách diễn đạt mơ hồ của thỏa thuận đó đã châm ngòi cho tranh chấp mới, và Iran đã lại tấn công một số tàu đi theo tuyến đường do Oman phê duyệt ở phía nam eo biển.

Hormuz sau đó lại bị đóng cửa vào tuần trước, và Mỹ cũng nối lại lệnh phong tỏa hải quân với các cảng của Iran.

Theo Tuoitre