Tại Séc, cách đây 10 năm, giá một lít bia đóng chai nhựa PET gần như tương đương với bia lon. Ngày nay, bia đóng chai nhựa đắt hơn khoảng một phần ba. Tuy nhiên, sự thay đổi còn rõ rệt hơn nằm ở cách bia được bán ra thị trường. Số lượng các chương trình khuyến mãi đối với bia đã tăng tới 253%, và trong 10 korun mà các hộ gia đình chi cho bia thì có tới 7 korun hiện được dùng để mua các sản phẩm đang được giảm giá.

Năm 2016, giá trung bình 0,5 lít bia Séc khi được bán khuyến mãi là 11,54 korun. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm nay, mức giá này là 14,14 korun, tức tăng 23%. Trong khi đó, giá niêm yết trước khi giảm giá đã tăng từ 14,72 korun lên 21,55 korun, với tốc độ tăng giá gần gấp đôi so với giá khuyến mãi.

Cho đến năm 2022, giá bia trong các chương trình khuyến mãi hầu như không thay đổi. Bước ngoặt bắt đầu xuất hiện vào năm 2023 và thực sự rõ nét vào năm 2025. Chỉ trong một năm, giá niêm yết đã tăng tới 46%, trong khi giá khuyến mãi chỉ tăng khoảng 12%. Nhờ đó, mức giảm giá trung bình đã tăng từ 16% lên 36%.

Theo bà Kristýna Hořovská của trang Kupi.cz, các chuỗi bán lẻ đã nâng giá niêm yết nhưng đồng thời đưa ra các chương trình giảm giá hấp dẫn hơn để bù đắp một phần tác động của việc tăng giá đối với khách hàng. "Thị trường đang dần ổn định ở một mặt bằng giá mới, cao hơn trước," bà cho biết.

Trong năm nay, cả giá niêm yết lẫn giá khuyến mãi trung bình đều giảm nhẹ, nhưng khoảng cách giữa hai mức giá vẫn duy trì ở khoảng một phần ba.

Giá bia bán theo chương trình khuyến mãi tăng chậm đáng kể so với giá của các loại hàng hóa và dịch vụ khác. Trong giai đoạn 2016–2025, giá niêm yết của bia tăng 55%, gần tương đương với mức tăng của rổ hàng hóa tiêu dùng nói chung. Trong khi đó, giá khuyến mãi chỉ tăng 27%.

Điều này cho thấy các nhà bán lẻ đã sử dụng các chương trình giảm giá để hấp thụ phần lớn tác động của việc tăng giá. Tuy nhiên, điều đó cũng đặt ra câu hỏi: đâu mới là mức giá thực sự của một sản phẩm?

Số lượng chương trình khuyến mãi tăng hơn ba lần

Năm 2016, Kupi.cz ghi nhận 3.621 chương trình khuyến mãi đối với bia. Đến năm ngoái, con số này đã đạt mức kỷ lục 12.772. Chỉ trong 6 tháng đầu năm nay, đã có 6.967 chương trình khuyến mãi – nhiều hơn cả tổng số chương trình khuyến mãi trong cả năm 2020.

Theo khảo sát của YouGov, 9 trên 10 hộ gia đình tại Séc đã mua bia ít nhất một lần trong năm. Đáng chú ý, 70% tổng số tiền họ chi cho bia được dùng để mua các sản phẩm đang giảm giá. Trung bình, các hộ gia đình mua bia 9 ngày 1 lần, và bia đóng chai thủy tinh vẫn là loại được mua nhiều nhất.

Người Séc mua ít bia hơn

Mặc dù các chương trình khuyến mãi ngày càng nhiều, người tiêu dùng Séc lại mua ít bia hơn so với năm trước.Tính đến đầu tháng 3 năm 2026, doanh số bán bia đã giảm 4%. Chỉ có bia lon ghi nhận mức tăng trưởng, trong khi bia đóng chai PET giảm gần 13% về doanh số. Đây cũng là loại bao bì có mức tăng giá mạnh nhất so với các hình thức đóng gói khác.

Vai trò của giá bán trong các cửa hàng ngày càng quan trọng khi người dân chuyển từ uống bia ở quán sang uống tại nhà. Theo Hiệp hội Các nhà máy bia và nhà máy sản xuất mạch nha Séc, trong năm ngoái, chỉ 28% tổng lượng bia tiêu thụ trong nước được uống tại các nhà hàng và quán bia, trong khi 72% còn lại được tiêu thụ thông qua hệ thống bán lẻ.

Ông Zdeněk Kovář, người phát ngôn của Plzeňský Prazdroj, cho biết với báo Novinky: "Thị trường Séc là một trong những thị trường có số lượng chương trình khuyến mãi trên tờ rơi quảng cáo nhiều nhất châu Âu." Theo ông, bia là một trong những mặt hàng có khả năng thu hút khách hàng đến cửa hàng.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng các nhà máy bia không phải là bên quyết định giá bán cuối cùng. "Giá bán cuối cùng của bia tại từng cửa hàng hoàn toàn phụ thuộc vào chính cửa hàng đó cũng như chiến lược bán hàng và chính sách định giá của họ."

Khuyến mãi quá nhiều có thể làm giảm giá trị thương hiệu

Các nhà máy bia cũng cảnh báo rằng cuộc cạnh tranh về giá có một mặt trái. Ông Robert Kičina, Giám đốc phụ trách quan hệ doanh nghiệp của Heineken tại Cộng hòa Séc và Slovakia, cho biết: "Người tiêu dùng ngày nay nhạy cảm với giá hơn trước đây, vì vậy các chương trình khuyến mãi đã trở thành một phần phổ biến của thị trường."

Tuy nhiên, theo ông, nếu các chương trình giảm giá diễn ra quá thường xuyên hoặc mức giảm quá lớn, về lâu dài chúng có thể làm giảm giá trị cảm nhận của thương hiệu và khiến người tiêu dùng ít chú ý hơn đến chất lượng, truyền thống và sự đổi mới – những yếu tố mà các nhà máy bia đã dày công xây dựng trong nhiều năm.

Ông Petr Dvořák, Tổng giám đốc Nhà máy bia quốc gia Budějovický Budvar, cũng cho biết trong cuộc phỏng vấn với Seznam Zprávy hồi tháng 7 rằng phần lớn bia hiện nay được bán thông qua các chương trình khuyến mãi. "Thực tế, ở các chuỗi siêu thị gần như không còn có thể nói đến mức giá bán thông thường nữa."

Ông cũng cảnh báo về "kịch bản của Đức", trong đó bia trở thành một mặt hàng giá rẻ, khiến mức giá thấp kéo dài làm suy giảm lợi nhuận và hạn chế khả năng đầu tư của các nhà máy bia.

Giá của từng thương hiệu bia có diễn biến khác nhau. Đối với Pilsner Urquell loại 0,5 lít, sau khi giảm xuống mức giá trung bình 8,58 korun vào năm 2018, giá bán khuyến mãi trung bình đã tăng lên 21,52 korun trong năm nay. Trong khi đó, Radegast Ryze hořká tăng giá từ 8,59 korun năm 2016 lên 13,81 korun.

Cùng với sự tăng giá, số lượng các chương trình khuyến mãi dành cho cả hai thương hiệu cũng tăng mạnh. Pilsner Urquell xuất hiện 587 lần trong các tờ rơi quảng cáo khuyến mãi vào năm ngoái, so với chỉ 63 lần vào năm 2016. Radegast Ryze hořká xuất hiện 555 lần, tăng từ 179 lần vào năm 2016.

Ngay cả các thương hiệu bia giá rẻ cũng không tránh khỏi việc tăng giá. Trong vòng mười năm qua, giá khuyến mãi của bia Klasik tăng khoảng 50%, Primus tăng 46% và Argus tăng 38%. Dù vậy, cả ba vẫn thuộc nhóm những loại bia rẻ nhất trong số các thương hiệu được theo dõi.

Điều đáng ngạc nhiên hơn nữa là diễn biến giá theo loại bao bì. Năm 2016, một lít bia đóng chai PET có giá 28,33 korun, còn một lít bia đóng lon là 28,74 koruna. Đến năm nay, giá một lít bia trong chai PET đã tăng vọt lên 43,72 korun, trong khi bia lon chỉ có giá 32,97 korun. Như vậy, giá của cả chai PET 1,5 lít đã tăng từ 42,50 lên 65,58 korun. Trong khi đó, giá một chai bia thủy tinh 0,5 lít chỉ tăng từ 9,13 lên 10,32 korun. Đây cũng là một trong những lý do khiến bia đóng trong chai nhựa PET ngày càng ít được ưa chuộng.

Ông Tomáš Prouza, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại và Du lịch Cộng hòa Séc, cũng đưa ra một góc nhìn khác về tình hình: "Vị thế thống lĩnh của Plzeňský Prazdroj ảnh hưởng đến chính sách giá của toàn bộ ngành bia. Các nhà máy bia khác điều chỉnh bảng giá theo các đợt tăng giá của Plzeňský Prazdroj, và điều này sau đó cũng được phản ánh vào giá bán lẻ."

(Theo Novinky)