Chính phủ Séc và Hungary lần đầu họp chung tại Praha

Chính phủ Séc và Hungary lần đầu tiên tổ chức cuộc họp chung tại biệt thự Kramář ở Praha vào thứ Năm. Nhân dịp tham vấn liên chính phủ, Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) và người đồng cấp Hungary Péter Magyar đã tiến hành hội đàm song phương; các bộ trưởng khác cũng có lịch làm việc riêng với những người đồng cấp. Thủ tướng Hungary được tám thành viên nội các tháp tùng.

Theo Văn phòng Chính phủ Séc, các cuộc thảo luận chủ yếu tập trung vào năng lực cạnh tranh của Liên minh châu Âu (EU), an ninh năng lượng, di cư, tương lai ngân sách châu Âu và việc mở rộng khối. Chiều cùng ngày, Tổng thống Petr Pavel cũng sẽ tiếp Thủ tướng Hungary.

Chương trình cuộc họp chung đầu tiên giữa hai chính phủ bắt đầu bằng lễ đón tại khu vườn của biệt thự Kramář, vào lúc 11 giờ 30. Thủ tướng Babiš cùng các bộ trưởng Séc đã chào đón phái đoàn chính phủ Hungary. Sau đó, thủ tướng và các bộ trưởng hai nước tiến hành những cuộc gặp riêng. Tiệc trưa làm việc bắt đầu lúc 12 giờ 30, còn cuộc họp báo kết thúc dự kiến diễn ra tại trụ sở chính phủ Strakova akademie ngay trước 14 giờ 30.

Nội dung làm việc tập trung vào các vấn đề châu Âu và quốc tế.

“Trọng tâm là năng lực cạnh tranh của EU, an ninh năng lượng, di cư, tương lai ngân sách châu Âu và việc mở rộng EU. Các cuộc tham vấn liên chính phủ cũng sẽ đề cập hợp tác khu vực và song phương trong các lĩnh vực kinh tế, giao thông, công nghiệp quốc phòng, số hóa, khoa học, nghiên cứu, đổi mới và y tế,” Văn phòng Chính phủ Séc cho biết.

“Tôi dự đoán chủ đề chính sẽ là một ‘nghi lễ gọi hồn’ nhằm hồi sinh Nhóm Visegrád. Tôi cho rằng ông Babiš và ông Magyar sẽ tìm được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề, nhưng cũng có không ít nội dung mà họ có thể không hoàn toàn nhất trí. Theo tôi, chính phủ của ông Babiš đang đi theo hướng ngược lại với nội các của ông Magyar,” nhà bình luận kiêm nhà văn Arpád Soltész nhận định trong buổi sáng. Theo ông, hai nhà lãnh đạo có thể đồng thuận, chẳng hạn, về vấn đề di cư.

Bộ trưởng Tài chính Séc Alena Schillerová (ANO) cũng có cuộc gặp song phương với người đồng cấp Hungary András Kármán. Theo Bộ Tài chính, nội dung thảo luận dự kiến bao gồm khung tài chính đa niên của EU giai đoạn 2028–2034, năng lực cạnh tranh của lĩnh vực ngân hàng trong EU, các sáng kiến của khối về thuế trực thu, hóa đơn điện tử, số hóa công tác quản lý thuế giá trị gia tăng, cũng như giá năng lượng và các biện pháp liên quan của chính phủ.

Chính phủ Séc cũng tổ chức các cuộc họp chung với nội các Slovakia, Ba Lan và Israel. Sau khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine, chính phủ của cựu Thủ tướng Petr Fiala (ODS) từng họp với các bộ trưởng Ukraine tại Kyiv và sau đó tại Praha.

Do bất đồng về chính sách đối ngoại, chính phủ Fiala từng đình chỉ tham vấn với Slovakia. Nội các Babiš sau đó nối lại cơ chế này và cuộc họp chung tiếp theo sẽ diễn ra tại Slovakia trong chưa đầy hai tuần nữa.

Hợp tác trong Nhóm Visegrád

Ông Babiš và ông Magyar đã nhất trí tổ chức cuộc họp chung đầu tiên từ tháng 6, nhằm tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như y tế, văn hóa và giao thông. Khi đó, hai thủ tướng gặp nhau tại Gödöllő, Hungary, trước hội nghị lãnh đạo Nhóm Visegrád, gồm Séc, Slovakia, Ba Lan và Hungary.

Chính phủ Babiš cũng nhấn mạnh việc hợp tác trong khuôn khổ Visegrád trong tuyên bố chương trình hành động.

“Một ưu tiên quan trọng trong chính sách đối ngoại của chúng tôi là khôi phục và củng cố các mối quan hệ đã bị tổn hại trong Nhóm Visegrád, dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, những lợi ích chung và hợp tác khu vực hiệu quả,” văn kiện nêu rõ.

Theo ông Soltész, sức mạnh của Visegrád chủ yếu phụ thuộc vào Ba Lan. Ông cho rằng cơ chế này từng có ý nghĩa trong giai đoạn ngay sau khi các nước gia nhập EU, bởi đây là nền tảng giúp bốn quốc gia cùng nhau thúc đẩy lợi ích chung.

“Tôi nghĩ đến nay cơ chế này đã biến thành một công cụ chung để gây sức ép với Liên minh châu Âu. Nó gây hại cho chúng ta nhiều hơn là mang lại lợi ích,” nhà bình luận nhận định.

Hợp tác giữa các nước Visegrád suy yếu trong những năm gần đây, chủ yếu do quan điểm khác biệt về cuộc chiến mà Nga phát động bằng cuộc xâm lược quân sự quy mô lớn vào Ukraine hồi tháng 2/2022. Người tiền nhiệm của ông Magyar trên cương vị Thủ tướng Hungary, Viktor Orbán, vẫn duy trì quan hệ tốt đẹp với Moskva bất chấp hành động gây hấn của Nga.

Ông Magyar cùng đảng Tisza giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Hungary vào tháng 4, đánh bại đảng Fidesz của ông Orbán. Trước cuộc bầu cử, ông Babiš từng công khai ủng hộ ông Orbán.

“Ông ấy luôn bảo vệ người dân Hungary và các lợi ích quốc gia. Trong thời kỳ biến động, lựa chọn sự ổn định và một ban lãnh đạo đã được kiểm chứng quan trọng hơn bao giờ hết,” ông Babiš khi đó viết về ông Orbán, người đã lãnh đạo chính phủ Hungary suốt 16 năm.

Phong trào ANO và Motoristé, một đảng khác trong liên minh cầm quyền Séc, cùng với Fidesz đều là thành viên nhóm nghị sĩ Những người Yêu nước vì châu Âu tại Nghị viện châu Âu.

Sau bầu cử, ông Babiš chúc mừng ông Magyar và bày tỏ mong muốn hợp tác. Ông nhắc lại thông điệp này vào tháng 5, khi ông Magyar trở thành thủ tướng. Chủ tịch đảng ODS đối lập Martin Kupka khi đó gọi việc ông Magyar đắc cử là tin tốt đối với Séc.

“Tôi tin tưởng chắc chắn rằng ông ấy sẽ không tiếp tục xích lại gần Điện Kremlin và sẽ tập trung củng cố hợp tác trong khuôn khổ châu Âu,” ông Kupka tuyên bố.

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên sau hai năm

Hồi tháng 6, ông Magyar chủ trì hội nghị thượng đỉnh Visegrád đầu tiên sau hai năm. Thủ tướng bốn nước gặp nhau tại Gödöllő, gần Budapest.

Trang Politico khi đó nhận định bốn quốc gia có một số mối quan tâm chung, bao gồm thái độ hoài nghi đối với những chính sách khí hậu đầy tham vọng, ủng hộ ngân sách dài hạn lớn hơn cho EU và lập trường cứng rắn đối với tình trạng di cư bất hợp pháp.

Politico cho biết Nhóm Visegrád từng có ảnh hưởng đặc biệt lớn nhờ phối hợp phản đối chính sách di cư “mở cửa” của cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi đáng kể kể từ thời điểm đó, trong đó quan điểm của nhóm về di cư hiện được một bộ phận đáng kể trong EU chia sẻ.

Bốn quốc gia vẫn tồn tại bất đồng, đặc biệt trong chính sách đối với Nga. Thủ tướng Slovakia Robert Fico (Smer) là một trong những nhà lãnh đạo châu Âu có lập trường thân thiện nhất với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Dù ông Magyar đã tạo khoảng cách với người tiền nhiệm Orbán, Hungary vẫn phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu từ Nga. Trong khi đó, Ba Lan theo đuổi đường lối cứng rắn hơn nhiều với Moskva.

Cách tiếp cận của Hungary đối với Ukraine

Theo ông Soltész, nhìn từ quan điểm của Séc, khoảng cách giữa ông Orbán và ông Magyar về “hệ giá trị” có thể không quá lớn.

“Ông Magyar chắc chắn là một người yêu nước; chúng ta có thể gọi ông ấy là người theo chủ nghĩa dân tộc. Tuy nhiên, tại Hungary và trong cách nhìn chung của người Hungary, khái niệm này mang ý nghĩa hoàn toàn khác so với cách chúng ta hiểu,” ông nói và cho biết thêm rằng ông Magyar cũng là một chính trị gia bảo thủ.

“Ông ấy trưởng thành từ các cơ cấu của Fidesz. Có thể nói Magyar là Orbán nhưng không có tham nhũng và không thân thiết với Nga. Ông ấy hiểu rằng không gian phát triển của Hungary nằm ở phương Tây, chứ không phải phương Đông. Ông ấy thực sự coi trọng nhà nước pháp quyền và việc tuân thủ các quy tắc,” ông Soltész nhận định.

Theo nhà bình luận, đương kim Thủ tướng Hungary chắc chắn sẽ là một đồng minh đáng tin cậy của EU và NATO, “nhưng sẽ không bao giờ là một người bạn thân thiết của Ukraine”.

Ông Soltész cho rằng dưới chính phủ hiện nay, Budapest sẽ ngừng cản trở EU hỗ trợ Ukraine.

“Tuy nhiên, có lẽ chúng ta không thể kỳ vọng ông ấy tích cực giúp đỡ Kyiv. Quan hệ của người Hungary với người Ukraine vốn rất phức tạp về mặt lịch sử. Điều này liên quan đến cộng đồng thiểu số Hungary sống tại Ukraine, cũng như tâm lý của người Hungary rằng họ là một pháo đài bị bao vây giữa biển người German và Slav, những dân tộc mà theo cảm nhận của họ đều thèm muốn lãnh thổ Hungary,” ông Soltész giải thích.

(Theo ČT24)