Các nhà lập pháp và chuyên gia tại Séc cho rằng việc cấm toàn diện trẻ em, thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội theo mô hình của Australia hay Anh là khó khả thi; thay vào đó, các giải pháp được đánh giá hiệu quả hơn là tăng cường giáo dục, phòng ngừa và kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị số.

Đề xuất cấm trên diện rộng việc sử dụng mạng xã hội đối với trẻ em và thanh thiếu niên tại Séc đang vấp phải nhiều hoài nghi về tính khả thi. Tại một tọa đàm do Ủy ban về các vấn đề truyền thông thuộc Hạ viện Séc tổ chức, cả giới lập pháp lẫn các chuyên gia đều thống nhất rằng biện pháp này khó có thể thực thi hiệu quả như kỳ vọng.

Cuộc tranh luận được thúc đẩy bởi những lo ngại ngày càng lớn về tác động tiêu cực của mạng xã hội đối với sức khỏe tâm thần của trẻ em và thanh thiếu niên.

“Cấm là điều có thể bị lách”
Ông Rostislav Kocman, Chủ tịch Hiệp hội Truyền thông Điện tử Séc, cho rằng việc chặn truy cập mạng xã hội gần như không thể đạt hiệu quả thực tế.

“Không thể cấm trẻ truy cập mạng xã hội. Việc lách quy định này tương đối dễ. Có thể nhiều người lớn không làm được, nhưng những đứa trẻ chưa biết hôm nay thì đến ngày các nhà lập pháp ra lệnh cấm, chúng sẽ học được cách vượt qua,” ông nói.

Đại diện Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Séc (NUDZ) cũng bày tỏ nghi ngờ đối với phương án cấm hoàn toàn.

Theo bà Magdalena Lukasová, trưởng nhóm nghiên cứu về sức khỏe tâm thần trẻ em và thanh thiếu niên của NUDZ, giải pháp phù hợp hơn là hạn chế điện thoại di động trong trường học.

“Thay vì cấm mạng xã hội trên diện rộng - một biện pháp mà theo chúng tôi có vấn đề lớn về khả năng thực thi bằng pháp luật - chúng tôi đề xuất cấm điện thoại di động trong trường học. Kinh nghiệm từ nước ngoài cho thấy đây là giải pháp nhanh và hiệu quả,” bà Lukasová cho biết.

Séc đang tính cấm điện thoại trong trường học
Trước đó, Thủ tướng Andrej Babiš cùng Bộ trưởng Giáo dục Robert Plaga đã trình lên Hạ viện dự thảo sửa đổi luật nhằm cấm hoàn toàn việc sử dụng điện thoại di động tại trường mầm non, tiểu học và các lớp dưới của hệ gymnázium nhiều năm.

Nếu được Hạ viện thông qua, quy định này dự kiến có hiệu lực từ tháng 9/2027.

Riêng với khả năng cấm hoặc hạn chế mạng xã hội, ông Babiš cho biết chính phủ sẽ tiếp tục theo dõi tác động thực tế của các biện pháp tương tự ở nước ngoài trước khi đưa ra quyết định.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận, theo dõi cách Pháp triển khai - nơi đã thông qua quy định này - cũng như Australia, để xem tác động ra sao và liệu có mang lại hiệu quả hay không,” ông Babiš từng phát biểu.

Vấn đề không chỉ nằm ở mạng xã hội
Theo các nhà trị liệu của NUDZ, bản thân mạng xã hội không phải lúc nào cũng là nguyên nhân cốt lõi. Tác động tiêu cực tới sức khỏe tâm thần phụ thuộc nhiều hơn vào nội dung trẻ tiếp cận và thời gian sử dụng.

“Điều cốt lõi là phải kiểm soát thời lượng sử dụng,” bà Lukasová nhấn mạnh, đồng thời cho rằng gia đình giữ vai trò quyết định trong việc thiết lập các giới hạn này.

Tuy nhiên, theo bà, không ít phụ huynh hiện thiếu thông tin và hỗ trợ chuyên môn để quản lý con cái trong môi trường số. Tình trạng này có thể sớm được cải thiện.

Bà Michaela Slussareff, nhà sáng lập tổ chức phi lợi nhuận SlowTech Institute chuyên về giáo dục truyền thông số, cho biết Khoa Nghiện học thuộc Đại học Y số 1 hiện đang xây dựng các khuyến nghị để bác sĩ nhi khoa có thể chủ động hỏi phụ huynh về cách trẻ sử dụng công nghệ số ở từng giai đoạn phát triển.

Trường học được xem là môi trường phòng ngừa quan trọng
Ngoài gia đình, trường học cũng được đánh giá là môi trường then chốt để phòng ngừa các rủi ro liên quan đến mạng xã hội. Đây là nơi trẻ cần được trang bị kỹ năng sử dụng không gian số một cách an toàn.

Tuy nhiên, giáo viên hiện thường gặp khó khăn vì thiếu thời gian và năng lực chuyên môn để đi sâu vào chủ đề này.

Bà Irena Ferčíková Konečná, nghị sĩ đảng Cướp Biển, cho rằng cần tính tới mô hình giáo dục đồng đẳng trong nhà trường.

“Tôi xem vấn đề giáo dục là rất cấp bách. Nhưng đồng thời tôi cũng biết rằng cậu con trai 14 tuổi của tôi hiểu rõ những gì đang diễn ra trên internet hơn nhiều so với giáo viên của cháu. Vì vậy, một hướng tiếp cận mà tôi nghĩ tới là các chương trình peer - tức học sinh lớn hơn sẽ hướng dẫn, giáo dục các em nhỏ hơn,” bà nói.

Khảo sát: Đa số ủng hộ lệnh cấm
Theo kết quả thăm dò kèm bài viết gốc, 75,6% người tham gia cho biết ủng hộ lệnh cấm mạng xã hội trên diện rộng đối với trẻ em và thanh thiếu niên, trong khi 24,4% phản đối.

Tổng cộng có 1.478 độc giả tham gia bỏ phiếu.

Theo Novinky