Ostrava – Hoạt động của Domov Mikasa tại Ostrava, cơ sở chăm sóc các khách hàng mắc rối loạn phổ tự kỷ, đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn. Hiện đơn vị này chỉ đủ kinh phí duy trì hoạt động đến giữa tháng 9; nếu không huy động thêm được nguồn tiền, nhiều khả năng cơ sở sẽ buộc phải đóng cửa. Khi đó, những người đang được chăm sóc tại đây có thể sẽ phải chuyển vào các bệnh viện tâm thần. Theo người phát ngôn của tổ chức, bà Kateřina Drábová, đơn vị hiện còn thiếu khoảng 3,5 triệu korun để bù đắp chi phí vận hành. Tuy nhiên, theo chính quyền vùng, cơ sở này vẫn còn cơ hội nhận được thêm hỗ trợ tài chính.

Domov Mikasa là cơ sở duy nhất tại vùng Moravskoslezský cung cấp dịch vụ lưu trú cho những người mắc rối loạn tự kỷ, khuyết tật trí tuệ và có hành vi phức tạp, khó kiểm soát.

Giám đốc Michal Panáček cho biết: “Trong suốt 10 năm qua, chúng tôi đã xây dựng một nơi an toàn và ổn định cho người tự kỷ với hành vi phức tạp. Chúng tôi có chuyên môn, có cơ sở vật chất chất lượng và có kinh nghiệm. Tuy nhiên, nếu không có đủ nhân sự và nguồn tài chính phù hợp để vận hành, sẽ không thể bảo đảm chăm sóc an toàn cho nhóm khách hàng thuộc diện khó khăn nhất nhưng cũng dễ bị tổn thương nhất.”

Theo ông Panáček, tình trạng tài chính bấp bênh đang dẫn tới việc cắt giảm nhân sự cũng như chi phí vận hành. “Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng phù hợp nhu cầu của khách hàng, từ đó khiến các hành vi khó kiểm soát của họ gia tăng mạnh,” ông giải thích.

Bà Drábová cho biết, trong năm nay cơ sở cần tối thiểu hơn 18 triệu korun để duy trì hoạt động. Nguồn tài chính hiện đến từ thành phố Ostrava và vùng Moravskoslezský, nơi phân bổ ngân sách do Bộ Lao động và Các vấn đề xã hội cấp. Theo bà, tổ chức đã đề nghị thành phố hỗ trợ 4,2 triệu korun nhưng chỉ nhận được 3,8 triệu. Từ chính quyền vùng, đơn vị cần 10,6 triệu korun song mới nhận chưa đến 7,5 triệu korun.

Phó thị trưởng phụ trách lĩnh vực xã hội Stanislav Kopecký (đảng ANO) nói với hãng thông tấn ČTK rằng năm nay vùng nhận được ít ngân sách nhà nước hơn cho hoạt động của các dịch vụ xã hội, song không cắt giảm khoản trợ cấp dành cho Domov Mikasa. Theo ông, tổ chức này vẫn có cơ hội nhận thêm hỗ trợ.

“Trong năm 2025, dịch vụ này nhận được 7,2 triệu korun trong đợt xét cấp trợ cấp chính thức, sau đó tiếp tục được hỗ trợ thêm khoảng 1,3 triệu korun trong giai đoạn bổ sung kinh phí. Năm nay, đơn vị đã nhận khoảng 7,5 triệu korun trong đợt cấp trợ cấp chính thức, tức cao hơn năm trước. Ngoài ra, cũng như năm ngoái, sẽ còn có đợt giải ngân thêm từ nguồn nhà nước, đồng thời chính quyền vùng cũng sẽ phân bổ thêm từ ngân sách riêng của mình. Hiện hai chương trình trợ cấp mà đơn vị đã nộp hồ sơ xin hỗ trợ đang được đánh giá, và có thể dự đoán rằng, như những năm trước, cơ sở này sẽ tiếp tục nhận được kinh phí,” ông Kopecký cho biết.

Ngoài ra, khoảng 3,3 triệu korun cho hoạt động của cơ sở cũng do chính các khách hàng đóng góp.

Domov Mikasa bắt đầu hoạt động cách đây chưa đầy 3 năm. Cơ sở có sức chứa 8 chỗ và hiện đã kín hoàn toàn. Những người sinh sống tại đây cần được hỗ trợ liên tục 24/7. Theo bà Drábová, trong điều kiện lý tưởng, vào ban ngày cần có tỷ lệ một nhân viên phụ trách một khách hàng. Tuy nhiên, trên thực tế, ban ngày thường chỉ có 5 nhân viên chăm sóc toàn bộ khách hàng, còn ban đêm là 3 người, thậm chí có lúc còn ít hơn.

“Cơ sở này được thành lập nhằm đáp lại tình trạng kéo dài nhiều năm, khi những người thuộc nhóm đối tượng này thường bị đưa vào các bệnh viện tâm thần, nơi quyền lợi của họ bị đe dọa và họ không có được một cuộc sống xứng đáng. Tại vùng Moravskoslezský hiện không có cơ sở nào đủ khả năng tiếp nhận những trường hợp như vậy, trong khi người thân chăm sóc hoặc người giám hộ cũng không thể bảo đảm việc chăm sóc tại nhà,” bà Drábová nói.

Theo bà, nếu cơ sở phải ngừng hoạt động, các khách hàng hiện tại sẽ buộc phải quay trở lại bệnh viện tâm thần.

“Việc chấm dứt cung cấp dịch vụ cho những khách hàng này sẽ đồng nghĩa với việc họ đánh mất cảm giác an toàn, các mối quan hệ và sự ổn định trong cuộc sống, điều có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng và lâu dài. Khả năng quay về môi trường gia đình cũng không thực tế, bởi những người đang trực tiếp chăm sóc họ đã rơi vào tình trạng kiệt sức và quá tải,” bà Drábová nhấn mạnh. Vì vậy, tổ chức đã kêu gọi chính quyền vùng và bộ chuyên ngành vào cuộc giải quyết tình hình.

Phó thị trưởng Kopecký cũng nhắc lại rằng các dịch vụ xã hội được tài trợ từ ngân sách nhà nước; chính quyền các vùng chỉ làm nhiệm vụ phân bổ nguồn tiền nhận được từ trung ương tới các đơn vị cung cấp dịch vụ. Trong năm nay, vùng Moravskoslezský được cấp ít hơn 171 triệu korun cho lĩnh vực dịch vụ xã hội so với năm ngoái. Hiện vùng đang làm việc với bộ để đề nghị tăng thêm ngân sách cho hoạt động của các dịch vụ xã hội. Theo ông Kopecký, Mikasa không phải là đơn vị duy nhất hiện đang gặp khó khăn trong việc bảo đảm kinh phí vận hành.

Nguồn ČTK