“Hiện đã bán hết”, “tạm thời không có hàng”, “giao trong vòng 90 ngày” – những thông báo kiểu này đang xuất hiện dày đặc trên các trang web kinh doanh vàng bạc đầu tư. Giá kim loại quý liên tục lập kỷ lục mới trong thời gian gần đây, kéo theo nhu cầu tăng mạnh cả tại Séc. Các nhà bán lẻ xác nhận tình trạng này liên quan trực tiếp tới “cơn sốt vàng” toàn cầu, trong khi các nhà sản xuất không kịp cung ứng thỏi vàng.

“Xin quý khách kiên nhẫn và thông cảm. Việc giao hàng từ các nhà cung cấp của chúng tôi có thể bị chậm, đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian giao cho khách,” trang bán hàng trực tuyến của Česká mincovna (Xưởng đúc tiền Séc) thông báo.

Chẳng hạn, thỏi vàng Argor Heraeus loại một gram được chào bán với giá 3850 crown, thời gian giao tới 90 ngày. Ngay cả mặt hàng này cũng gần như chỉ có sẵn lập tức tại cửa hàng ở Jablonec nad Nisou.

“Nhu cầu thực sự rất cao và các nhà cung cấp trên toàn thế giới không kịp sản xuất thỏi,” Milan Masopust từ Česká mincovna cho biết với trang Novinky.

Việc phân phối vàng đang “hụt hơi” cũng được xác nhận bởi Bronislav Beneš, quản lý công ty và e‑shop AuPortal.

“Chúng tôi kết nối với các nhà phân phối lớn nhất cũng như các xưởng đúc tiền quốc gia ở châu Âu và Australia. Tiếc là không ai trong số họ có thể đưa ra thời điểm cụ thể khi nào hàng sẽ lại sẵn có,” ông nói.

“Các nhà buôn như chúng tôi buộc phải mua ngay khi có bất kỳ lô hàng nào xuất hiện. Không thể tự quyết định mức giá, thậm chí cả thương hiệu sản xuất. Nói nôm na là ‘vớ’ được gì còn hàng là lấy nấy,” Beneš mô tả. Thời hạn giao có khi hai tuần, khi một tháng, còn từ Australia thường lâu hơn.

Một số sản phẩm, đặc biệt là thỏi vàng của hãng Argor Heraeus – thương hiệu được ưa chuộng nhất ở Séc – loại một ounce hoặc 100 gram, đã vắng bóng trong danh mục phân phối hơn hai tháng qua.

Đầu tư dài hạn

Giá vàng mới đây đã vượt mốc 5000 USD (tương đương khoảng 103.000 Korun) một ounce Troy (31,1 gram). Đầu năm ngoái, giá chỉ khoảng 2620 USD. Hiện vàng dao động xung quanh mức 4900 USD, tương đương tăng gần 90% trong vòng một năm.

Nhu cầu với kim loại quý tăng mạnh từ phía các ngân hàng, quỹ đầu tư, nhà quản lý tài sản lớn, cũng như các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

“Các nhà sản xuất thỏi và tiền vàng không kịp đáp ứng và buộc phải lựa chọn phương án logic nhất về mặt logistics lẫn kinh tế. Điều đó có nghĩa họ ưu tiên các thỏi vàng khối lượng lớn, dành cho kho dự trữ của ngân hàng trung ương và các quỹ,” Beneš phân tích.

Trên thực tế, đó là những “bánh vàng” nặng 400 ounce (12,5 kg). Các loại trọng lượng nhỏ hơn dành cho nhà đầu tư cá nhân chỉ được sản xuất theo phần công suất còn lại. Không chỉ các xưởng đúc tại Thụy Sĩ, mà cả các nhà máy luyện quặng vàng chủ yếu ở châu Á cũng đang quá tải.

Theo Pavel Řihák, quản lý của một trong những nhà bán vàng lớn khác trên thị trường nội địa – công ty Golden Gate – hiện nay lại khó kiếm nhất là thỏi bạc. Các loại thỏi bạc nhỏ gần như không được sản xuất. Còn với vàng, tình trạng thiếu kéo dài chủ yếu xảy ra với thỏi cỡ trung bình.

“Trớ trêu là những thỏi nhỏ nhất, dưới 5 gram, lại thuộc nhóm dễ kiếm hơn. Thường vẫn có sẵn, nhưng chủ yếu dưới dạng quà tặng. Nhược điểm là giá – phần phụ phí ở loại trọng lượng nhỏ rất cao, khiến một bộ phận nhà đầu tư nản lòng,” Řihák nói.

Theo giới bán lẻ, một cột mốc quan trọng kích hoạt làn sóng tăng giá vàng những năm gần đây là việc châu Âu và Mỹ tịch thu tài sản Nga. Các ngân hàng trung ương ở Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ – những nước muốn dần tách khỏi đồng USD và trái phiếu Mỹ – đã tăng mạnh dự trữ vàng để đa dạng hóa.

Ngân hàng Quốc gia Séc (ČNB) cũng đang gia tăng tích trữ vàng. Giới đầu tư coi kim loại này là “bến đỗ an toàn” trong bối cảnh địa chính trị bất ổn.

Tâm lý kiếm lời cũng đóng vai trò không nhỏ. Khi vàng leo thang và phá kỷ lục, không ít người tiết kiệm nhỏ lẻ, thậm chí thiếu kinh nghiệm, muốn nhanh chóng “nhảy lên chuyến tàu đang chạy”.

Rủi ro cho nhà đầu tư mới

Các chuyên gia cảnh báo, giá mua lại (giá mà công ty thu mua trả cho khách) với vàng đầu tư thường thấp hơn giá bán ra khoảng 15% hoặc hơn. Để có lãi, nhà đầu tư cần chờ vàng tăng giá đủ bù phần chênh lệch này.

“Lịch sử cho thấy không ít giai đoạn giá vàng tăng lên mức cực hạn, sau đó lại trải qua cú rơi dài và mạnh,” kinh tế gia Miroslav Novák từ công ty Citfin nhắc nhở. Năm 1980, giá vàng đã giảm hơn một nửa, và phải mất hơn 20 năm sau mới quay lại đỉnh cũ.

“Khoảng một năm trở lại đây, tôi thiên về quan điểm giá vàng đang tăng quá nhanh. Điều đó luôn mang theo rủi ro về các đợt điều chỉnh giảm mạnh, nhanh,” ông nói.

“Nếu ai đó muốn mua vàng với tầm nhìn đầu tư thực sự dài hạn, tính bằng hàng chục năm, thì có thể mạnh dạn – kể cả mua thỏi. Lý tưởng là kết hợp với việc mua tích lũy định kỳ các khoản nhỏ. Nhưng nếu ai kỳ vọng kiếm nhanh trên biến động giá vàng và chỉ nhìn vào diễn biến năm vừa rồi, thì với mặt bằng giá hiện tại, theo tôi đang chấp nhận rủi ro khá lớn,” Novák kết luận.

Theo Novinky