Trong nhiều năm qua, nhiều công dân EU sinh sống tại Cộng hòa Séc đã sinh hoạt thoải mái mà không cần giấy tờ chính thức, họ làm việc, học tập, kinh doanh, nhưng về mặt pháp lý thì họ vẫn “vô hình” trước nhà nước. Điều này sắp thay đổi, và mặc dù sự thay đổi không hạn chế quyền sống và làm việc tại Séc, nhưng nó sẽ chính thức hóa những thỏa thuận trước đây vốn mang tính không chính thức.

Bắt đầu từ năm 2027, công dân EU ở lại Séc hơn 90 ngày sẽ phải đăng ký với chính quyền Séc. Chính phủ mở một giai đoạn đăng ký tự nguyện trong năm nay để mọi người có thời gian thực hiện trước khi việc kiểm soát trở nên nghiêm ngặt hơn.

Điều này có nghĩa là gì

Hiện tại, công dân EU có thể sống ở Séc vô thời hạn mà không cần giấy tờ, một đặc quyền xuất phát từ quyền tự do đi lại. Nhưng khác với người nước ngoài không thuộc EU, vốn luôn phải đăng ký, công dân EU hầu như tồn tại ngoài các cơ sở dữ liệu chính thức.
Theo Bộ Nội vụ, hệ thống mới sẽ yêu cầu công dân EU đăng ký nơi cư trú và nhận Giấy chứng nhận đăng ký, tạo một hồ sơ chính thức tương tự như những gì đã tồn tại đối với cư dân không thuộc EU. Điều này không thay đổi quyền sống và làm việc tại Séc, nhưng có nghĩa là chính phủ Séc sẽ biết họ tồn tại.

Tuy nhiên, Bộ Nội vụ cũng nhấn mạnh rằng luật mới không thay đổi đáng kể điều kiện để xin giấy phép cư trú; sự khác biệt chính nằm ở quá trình số hóa hồ sơ.

Cách thực hiện

Quy trình hầu như hoàn toàn trực tuyến. Bạn có thể tạo tài khoản trên Cổng thông tin cho người nước ngoài (IPC); hệ thống này cuối cùng sẽ được thay thế bởi Hệ thống Thông tin Tổng hợp Người Nước Ngoài (ICAS), yêu cầu có định danh điện tử Séc như BankID hoặc hộp thư dữ liệu (datová schránka).

Sau khi đăng nhập, bạn sẽ tải lên bản quét giấy tờ tùy thân, bằng chứng địa chỉ cư trú và các tài liệu xác nhận mục đích lưu trú, chẳng hạn hợp đồng lao động, giấy nhập học đại học, hoặc chứng nhận tự kinh doanh.

Lịch trình

Việc đăng ký bắt buộc sẽ có hiệu lực từ năm 2027, nhưng chính phủ cho công dân EU hai năm trọn vẹn, 2026 và 2027, để thực hiện. Giai đoạn tự nguyện bắt đầu từ năm nay về cơ bản là một khoảng thời gian ân hạn, dù các quan chức khuyến nghị mạnh mẽ nên đăng ký sớm.

Bộ Nội vụ gợi ý bạn không nên đợi đến năm 2027. Hệ thống có khả năng sẽ đông nghẹt khi gần đến hạn chót, và việc đăng ký sớm sẽ giúp tránh rắc rối vào phút chót.

Nếu không đăng ký thì sao?

Bộ Nội vụ chưa quy định cụ thể mức phạt, nhưng dựa trên việc áp dụng các yêu cầu tương tự đối với công dân không thuộc EU, bạn có thể đối mặt với phạt hành chính và những khó khăn tiềm ẩn liên quan đến việc làm, tiếp cận dịch vụ y tế và các tương tác chính thức khác.

Một hồ sơ đăng ký chính thức sẽ giúp truy cập BankID dễ dàng hơn, hiện đang được sử dụng rộng rãi để tương tác với ngân hàng, tiện ích công cộng và các cổng thông tin của chính phủ. Nó cũng có thể tạo sự khác biệt quan trọng khi xin vay mua nhà, nơi chứng minh cư trú lâu dài ngày càng được yêu cầu.

(Theo expats)