Cộng hòa Séc đang cân nhắc áp dụng các quy định chặt chẽ hơn đối với rượu, nước tăng lực và các chất có tác động lên thần kinh. Dưới đây là những thay đổi đang được đề xuất và cách các quốc gia châu Âu khác quản lý những mặt hàng này.

Cộng hòa Séc đang cân nhắc siết chặt các quy định đối với rượu, nước tăng lực và một số sản phẩm có nguồn gốc từ cây gai dầu, trong bối cảnh nhiều đề xuất mới liên quan đến việc sử dụng và kinh doanh các mặt hàng này được đưa ra trong tuần này.

Các biện pháp đang ở những giai đoạn rất khác nhau. Đề xuất hạn chế bán rượu vào ban đêm đã vấp phải sự phản đối ngay trong liên minh cầm quyền. Chính phủ đang chuẩn bị dự luật nhằm bịt các kẽ hở pháp lý liên quan đến các sản phẩm gai dầu có tác động lên thần kinh. Trong khi đó, một chiến dịch mới nhằm hạn chế việc bán nước tăng lực cho trẻ em đã đưa vấn đề này trở lại chương trình nghị sự chính trị.

Dưới đây là tình hình của từng đề xuất và cách tiếp cận của Cộng hòa Séc so với các quốc gia châu Âu khác.

Rượu: Đề xuất hạn chế bán ban đêm vấp phải phản đối

Diễn biến mới nhất: Đề xuất của Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch về việc hạn chế bán rượu vào buổi tối đang vấp phải sự phản đối từ đối tác trong liên minh cầm quyền là đảng SPD, ngay cả khi chính phủ chưa thống nhất được các chi tiết của biện pháp này.

Tomio Okamura, Chủ tịch Hạ viện và lãnh đạo đảng SPD, hôm thứ Ba cho biết ông sẽ phản đối đề xuất của Vojtěch tại cuộc họp hội đồng liên minh. Bộ trưởng Y tế đang xem xét cấm các cửa hàng bán rượu sau 21 hoặc 22 giờ, như một phần trong nỗ lực rộng hơn nhằm giảm mức tiêu thụ rượu.

Ông Vojtěch lần đầu đưa ra ý tưởng này tại một phiên điều trần ở Thượng viện hồi tháng 7, cho biết ông muốn triển khai các biện pháp nhằm giải quyết tình trạng mà ông mô tả là tiêu thụ rượu quá mức tại Cộng hòa Séc.

Ông đặc biệt nhấn mạnh các cửa hàng tiện lợi là một vấn đề, cho biết chính quyền các thành phố và lực lượng cảnh sát địa phương đã liên hệ với ông về tình trạng rượu được bán tại những cửa hàng này theo cách “gần như không được kiểm soát”.

Đề xuất chỉ áp dụng đối với việc bán rượu tại các cửa hàng, chứ không cấm người dân tiếp tục uống rượu sau thời điểm dự kiến áp dụng lệnh hạn chế. Vì vậy, nếu quy định hạn chế bán rượu vào ban đêm được thông qua, điều đó không có nghĩa các quán rượu, quán bar và nhà hàng tại Praha sẽ phải đóng cửa lúc 21 hoặc 22 giờ.

Tình hình hiện tại: Bộ trưởng Y tế đang thúc đẩy đề xuất này, nhưng vấp phải sự phản đối về chính trị và chưa trở thành luật.

Châu Âu quản lý việc bán rượu vào ban đêm như thế nào?

Ba Lan cho phép chính quyền địa phương hạn chế việc bán rượu tại các cửa hàng vào ban đêm. Từ ngày 1/6/2026, Warsaw đã áp dụng lệnh hạn chế trên toàn thành phố, cấm bán rượu tại các cửa hàng tạp hóa, ki-ốt, trạm xăng và những điểm bán mang đi khác trong khoảng thời gian từ 22 giờ đến 6 giờ sáng. Các nhà hàng, quán bar và câu lạc bộ vẫn được phép bán rượu trong thời gian hoạt động.

Latvia áp dụng quy định nghiêm ngặt hơn ở cấp quốc gia: rượu được phép bán từ 10 giờ đến 20 giờ từ thứ Hai đến thứ Bảy, và đến 18 giờ vào Chủ nhật.

Nước tăng lực: Nỗ lực mới nhằm ngăn trẻ em mua

Diễn biến mới nhất: Một cuộc khảo sát mới tại Cộng hòa Séc đang gây sức ép buộc chính phủ khôi phục các biện pháp hạn chế việc bán nước tăng lực cho trẻ em, trong khi các bộ trưởng vẫn chia rẽ về việc nhà nước hay phụ huynh nên là bên quyết định những gì trẻ em và thanh thiếu niên được phép mua.

Theo khảo sát của Behavio được truyền thông Séc dẫn lại, 24% trẻ em từ 11 đến 15 tuổi uống nước tăng lực ít nhất vài lần mỗi tháng. Trong nhóm 16-17 tuổi, tỷ lệ này tăng lên 43%.

Luboš Zajíc, Chủ tịch Hiệp hội Hiệu trưởng các trường tiểu học, cho biết nước tăng lực đã trở thành một mặt hàng được một bộ phận học sinh mua thường xuyên trong những ngày đi học.

“Buổi sáng, các em đến siêu thị và mua một lon nước tăng lực thay vì đồ ăn nhẹ,” ông nói. Theo ông, quảng cáo, thiết kế bao bì và những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội cũng khiến các loại đồ uống này trở nên hấp dẫn đối với người tiêu dùng trẻ tuổi.

Trước đây, các nghị sĩ từng đề xuất hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ em, nhưng biện pháp này chưa bao giờ được đưa ra bỏ phiếu. Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch ủng hộ việc siết chặt kiểm soát, trong khi đồng nghiệp trong chính phủ là Boris Šťastný phản đối lệnh cấm và cho rằng quyết định này nên thuộc về cha mẹ.

Angelika Gergelová, Chủ tịch Liên minh Phụ huynh, cho biết các gia đình gặp khó khăn trong việc kiểm soát những gì con em mình mua bên ngoài nhà: “Việc những lon nước được thiết kế bắt mắt bày bán rộng rãi tại các cửa hàng thông thường đơn giản là quá phổ biến.”

Tình hình hiện tại: Nỗ lực siết chặt quy định đang được khởi động trở lại và nhận được sự ủng hộ từ chính phủ, nhưng vẫn còn bất đồng về mức độ can thiệp của nhà nước.

Châu Âu quản lý nước tăng lực như thế nào?

• Lithuania là quốc gia đầu tiên cấm bán nước tăng lực cho người dưới 18 tuổi, từ năm 2014. Sau đó, Latvia, Ba Lan, Romania, Hungary và Bulgaria cũng lần lượt áp dụng các quy định cấp quốc gia hạn chế việc bán sản phẩm này cho người chưa thành niên.
• Ba Lan cấm bán nước tăng lực cho người dưới 18 tuổi từ năm 2024, bao gồm cả việc bán qua máy bán hàng tự động và tại trường học.
• Na Uy áp dụng độ tuổi tối thiểu 16 tuổi từ tháng 1/2026. Quy định này bao gồm các cửa hàng, căng tin, máy bán hàng tự động, lễ hội và các sự kiện thể thao.
• Bắc Macedonia áp dụng quy định theo hướng khác về độ tuổi: cấm bán nước tăng lực cho trẻ em dưới 14 tuổi.

CBD và cây gai dầu công nghiệp: Chính phủ tìm cách bịt kẽ hở pháp lý

Diễn biến mới nhất: Bộ Y tế và Bộ Nội vụ có ba tuần để soạn thảo dự luật nhằm bịt các kẽ hở pháp lý liên quan đến các chất tác động lên thần kinh.

Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar hôm thứ Hai cho biết một nhóm công tác của chính phủ đã đưa ra 16 đề xuất sau các đợt kiểm tra hồi mùa xuân. Trong số này có việc cấm bổ sung các chất tổng hợp vào cây gai dầu công nghiệp, hạn chế hoạt động sản xuất không được kiểm soát đối với các loại chiết xuất có hàm lượng hoạt chất cao, đồng thời ngăn chặn việc sử dụng CBD để chế biến thành các chất khác có tác động lên thần kinh.

“Kết quả là một loạt biện pháp nhằm giảm khả năng tiếp cận các chất tác động lên thần kinh nguy hiểm và bịt kẽ hở trong pháp luật”, ông Metnar nói.

Gói biện pháp này cũng sẽ thiết lập hệ thống phân nhóm đối với các chất tác động lên thần kinh, đồng thời xây dựng cơ chế phản ứng nhanh nhằm ngăn các nhà sản xuất lách quy định bằng cách thực hiện những thay đổi nhỏ về mặt hóa học.

Thủ tướng Andrej Babiš cho rằng luật hiện hành chưa trao cho các cơ quan chức năng đủ thẩm quyền để có thể “hành động quyết liệt” đối với những doanh nghiệp tìm cách lách quy định, trong đó có các cửa hàng nhắm đến khách du lịch tại Praha.

Đề xuất này không phải là lệnh cấm CBD trên diện rộng. Mục tiêu là các sản phẩm và phương thức sản xuất biến cây gai dầu hoặc CBD thành những chất có tác động lên thần kinh.

Riêng Bộ Y tế cũng đã đề xuất siết chặt các quy định đối với kratom từ tháng 1/2027, trong đó có việc nâng độ tuổi tối thiểu từ 18 lên 21, cấm bán hàng trực tuyến và áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt.

Tình hình hiện tại: Chính phủ đã yêu cầu các bộ chuẩn bị dự luật. Những hạn chế được đề xuất đối với CBD và cây gai dầu hiện chưa trở thành luật.

Châu Âu đang xử lý các cannabinoid tác động lên thần kinh như thế nào?

Quy định về CBD có sự khác biệt giữa các quốc gia châu Âu, nhưng xu hướng dễ so sánh hơn là việc ngày càng siết chặt quản lý các cannabinoid có tác động lên thần kinh được quảng bá như những sản phẩm thay thế cần sa.

Cơ quan Ma túy Liên minh châu Âu cho biết đến cuối năm 2025 đã xác định được 40 loại cannabinoid bán tổng hợp, trong đó HHC được đưa vào diện kiểm soát quốc tế vào tháng 12 cùng năm. Đức, Pháp và Áo nằm trong số các quốc gia đã áp dụng hạn chế đối với HHC và những chất tương tự.

Đề xuất của Cộng hòa Séc cũng đi theo hướng này: ngăn các nhà sản xuất lách quy định bằng cách chỉ thay đổi một chút về cấu trúc hóa học của một chất.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Ba đề xuất đang ở những giai đoạn khác nhau. Đề xuất về rượu có thể đối mặt với phép thử chính trị ngay trong hôm nay, khi Tomio Okamura tuyên bố sẽ phản đối các hạn chế được đề xuất đối với việc bán rượu vào ban đêm.

Chính phủ đã thúc đẩy các biện pháp liên quan đến cây gai dầu và CBD, yêu cầu Bộ Y tế và Bộ Nội vụ chuẩn bị các sửa đổi pháp luật trước ngày 14/9. Trong khi đó, các hạn chế đối với nước tăng lực vẫn mới dừng ở giai đoạn đề xuất. Bộ trưởng Y tế ủng hộ việc siết chặt quy định đối với trẻ em, nhưng chính phủ vẫn chưa đạt được đồng thuận.

Đối với người tiêu dùng, điều này có nghĩa là chưa có biện pháp nào trong số trên trở thành lệnh cấm trên toàn quốc ngay lập tức. Tuy nhiên, những tuần tới sẽ cho thấy chính phủ sẵn sàng đi xa đến đâu và liệu các đề xuất hạn chế này có vượt qua được quá trình tranh luận, thông qua về mặt chính trị hay không.

(Theo expats)