Một cuộc chạy đua nhằm cứu lấy công trình cao nhất Cộng hòa Séc đang nóng lên. Các bên hiện tìm kiếm một cơ quan nhà nước hoặc nhà đầu tư tư nhân sẵn sàng tiếp quản cặp cột tháp cao 355 mét của trạm phát sóng Liblice B, nằm gần thị trấn Český Brod, hiện đã ngừng hoạt động. Người dân địa phương coi đây là một biểu tượng gắn bó và mong muốn công trình được giữ lại. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất là khoản kinh phí sửa chữa cần thiết, ước tính lên tới 170 triệu korun.

Hai tháp của trạm phát sóng Liblice mang đến một góc nhìn gần như không nơi nào khác ở Séc có được, bởi trong nước hiện không có điểm ngắm cảnh nào cao hơn. Từ độ cao 355 mét, khung cảnh vùng đồng bằng Polabí trải rộng trước mắt theo cách hết sức ấn tượng. Chính vì vậy, nơi đây từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn với những người ưa phiêu lưu.

Trong nhiều năm, trạm phát sóng sóng trung này từng truyền tín hiệu cho Đài phát thanh Praha. “Công trình được xây dựng trong giai đoạn 1974–1976,” bà Irena Kuklová, người hiểu rất rõ về công trình này, cho biết. “Từ nhỏ tôi đã thường xuyên có mặt ở đây, khoảng từ năm 12, 13 tuổi, vì mẹ tôi làm việc tại đây,” bà nói.

Không có gì ngạc nhiên khi chính bà Kuklová đang đứng đầu nỗ lực cứu trạm phát sóng, vốn chính thức ngừng phát vào năm 2024. Và hiện nay, câu hỏi lớn đặt ra là: giữ lại hay phá bỏ?

“Không nên phá,” một người dân địa phương khẳng định dứt khoát. Một người khác đồng tình: “Chúng tôi chắc chắn muốn giữ lại, vì nó thuộc về nơi này.”

Thang máy lên tới 350 mét

Công trình đã đứng vững suốt 50 năm. “Trước khi được xây dựng, từng có các bản kiến nghị phản đối. Giờ đây lại có các bản kiến nghị kêu gọi cứu lấy nó. Chúng tôi yêu quý công trình này và vui vì nó hiện diện ở đây,” Phó thị trưởng Český Brod Markéta Havlíčková (Českobroďák SNK) nói với CNN Prima NEWS. “Chúng tôi muốn gìn giữ nó cho các thế hệ tương lai,” bà Kuklová hưởng ứng.

Công trình này sở hữu nhiều điểm độc đáo. Trong mỗi tháp đều có một thang máy chạy bằng động cơ xăng, có thể đưa người lên độ cao 350 mét — điều gần như không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác tại Séc. Nhưng chính việc bảo trì hệ thống kỹ thuật đặc biệt này lại là thách thức lớn nhất.

“Ngay đầu năm 2027, hai cột tháp sẽ phải trải qua đợt bảo dưỡng bắt buộc quy mô lớn, bao gồm cả việc thay thế các dây neo. Theo ước tính sơ bộ, chi phí vào khoảng 170 triệu korun,” người phát ngôn của České Radiokomunikace, bà Anna Tůmová, cho biết.

Là chủ sở hữu công trình, České Radiokomunikace đã liên hệ với nhiều cơ quan nhà nước để hỏi liệu họ có muốn tiếp quản trạm phát sóng đã ngừng hoạt động này hay không. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có kết quả.

“Chúng tôi đang chờ xem các bộ ngành sẽ có quan điểm thế nào. Nhưng để thành phố gánh toàn bộ chi phí cải tạo thì vượt xa khả năng tài chính của chúng tôi,” Thị trưởng Český Brod Tomáš Klinecký (Lepší Brod) khẳng định, qua đó loại trừ khả năng này.

Theo České Radiokomunikace nếu không tìm được đối tác phù hợp, phá dỡ sẽ là phương án duy nhất còn lại. Về mặt thủ tục, việc này đã được cho phép. Hiện công tác tháo dỡ tuyến cấp điện cho công trình đã bắt đầu. Mốc thời gian then chốt là cuối năm nay. Nếu đến thời điểm đó không có đơn vị nào đứng ra tiếp quản hoặc công trình không được công nhận là di tích, rất có thể nó sẽ bị san phẳng.

Nguồn CNN Prima News