Chi tiêu quốc phòng của Cộng hòa Séc năm ngoái đạt 2,01% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Thông tin này được nêu trong dự thảo báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước của chương mục Bộ Quốc phòng (MO), do đại diện bộ này trình bày hôm nay tại Ủy ban Quốc phòng của Hạ viện.

Năm ngoái, Bộ Quốc phòng đã sử dụng 156 tỷ korun từ ngân sách, tương đương 1,83% GDP theo dự báo tháng 1 năm nay. Khi tính cả các khoản chi liên quan từ các bộ khác, chiếm thêm 0,18% GDP, tổng chi quốc phòng vượt mức 2% GDP. Toàn bộ 10 thành viên có mặt của ủy ban đã bỏ phiếu khuyến nghị Hạ viện thông qua phần ngân sách của Bộ Quốc phòng trong báo cáo quyết toán nhà nước.

Cuối tháng 4, Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) và đại diện chính phủ trước đã xảy ra tranh luận về việc không thực hiện cam kết của Cộng hòa Séc với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là chi 2% GDP mỗi năm cho quốc phòng. Ông Babiš khi đó cho rằng theo đánh giá của NATO, Séc năm nay không đạt cam kết và cũng đã không đạt vào năm ngoái dưới chính phủ của Petr Fiala (ODS). Trong khi đó, ông Fiala khẳng định rằng năm ngoái Séc đã chi 2,01% GDP và dẫn lại báo cáo mới của Tổng thư ký NATO. Một số chuyên gia cho rằng sự khác biệt trong số liệu xuất phát từ việc sử dụng phương pháp tính mới, phản ánh các cam kết của NATO được cập nhật tại hội nghị Hague năm 2025.

Ủy ban đã thảo luận về việc thực hiện nghĩa vụ với NATO trong phiên họp không công khai. Chủ tịch ủy ban Josef Flek (STAN) sau đó nói với báo chí rằng theo ông, việc đạt mục tiêu 2% GDP trong các năm 2025 và 2026 sẽ là thách thức đối với Cộng hòa Séc. Ông cũng cho biết cuộc thảo luận sẽ tiếp tục trong tương lai với sự tham gia của Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna (được SPD đề cử).

Năm ngoái, 18,1 tỷ korun được phân bổ cho các dự án chiến lược của quân đội Séc, bao gồm máy bay F-35 và xe tăng chiến đấu. Chi cho vũ khí, trang thiết bị, cơ sở hạ tầng và công nghệ thông tin đạt 66,6 tỷ korun, tương đương 42,6% ngân sách quốc phòng. Theo Bộ Quốc phòng, 33,3% tổng chi tiêu quốc phòng được dành cho các loại trang thiết bị chính theo định nghĩa của NATO.

Thứ trưởng Quốc phòng René Schreier cho biết cơ cấu chi tiêu phản ánh xu hướng dài hạn tập trung vào đầu tư và từng bước thực hiện các nghĩa vụ với NATO. Các quốc gia thành viên NATO đã cam kết tại hội nghị Wales năm 2014 sẽ hướng tới mức chi quốc phòng ít nhất 2% GDP vào năm 2025. Tại hội nghị ở Hague vào tháng 6 năm ngoái, các nước đồng ý mục tiêu mới nâng chi tiêu quốc phòng và an ninh trong 10 năm tới lên tới 5% GDP, trong đó 3,5% dành trực tiếp cho vũ khí.

Theo đánh giá của NATO công bố tháng 4, chi tiêu quốc phòng của Séc năm nay dự kiến chỉ đạt 1,78% GDP, như vậy vẫn chưa đáp ứng cam kết của liên minh.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng và thành viên ủy ban Jana Černochová (ODS) bày tỏ cảm ơn về các số liệu được trình bày một cách rõ ràng và không mang tính chính trị hóa. Bà nói rằng mong muốn năm sau có thể tiếp tục nhận được báo cáo tương tự hoặc tốt hơn, nhưng cũng thừa nhận rằng điều này khó xảy ra do một số khoản ngân sách đã bị cắt giảm.

Phó chủ tịch ủy ban Jindřich Rajchl (SPD/PRO) cho rằng Cộng hòa Séc có thể chi tới 5% GDP cho quốc phòng, nhưng điều này có thể làm tăng nợ công. Theo ông, yếu tố quan trọng là chất lượng năng lực phòng thủ, đồng thời cần xem xét lại cơ cấu trang bị quân đội, tập trung nhiều hơn vào chất lượng thay vì số lượng.

Nguồn ČTK