Đảng Cộng hòa chi đậm 900 triệu USD trước bầu cử giữa kỳ, áp đảo đối thủ
Đảng Cộng hòa đang đổ gần 900 triệu USD vào quảng cáo trong 6 tuần cuối trước cuộc bầu cử giữa kỳ, đặt cược rằng lợi thế tài chính có thể giúp họ cải thiện tình thế khi môi trường chính trị đang trở nên bất lợi.
Theo Công ty theo dõi quảng cáo chính trị Adlmpact, từ nay đến ngày bầu cử 3-11, Đảng Cộng hòa và các nhóm đồng minh đã đặt mua khoảng 888 triệu USD quảng cáo, so với 666 triệu USD của Đảng Dân chủ.
Cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội cùng nhiều ghế thống đốc bang, đồng thời ảnh hưởng đáng kể đến khả năng Tổng thống Donald Trump thúc đẩy chương trình nghị sự trong hai năm cuối nhiệm kỳ.
Cuộc đua tiền tỉ
Theo Hãng tin AFP ngày 24-9, dựa trên dự báo của Adlmpact và Kinetiq Poilitical Insights, tổng chi tiêu quảng cáo trong giai đoạn vận động cho các cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026 dự kiến đạt 12 tỉ USD, mức cao nhất trong lịch sử bầu cử Mỹ và vượt cả cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2024.
Một trong những nguyên nhân cho xu hướng ngày càng chi mạnh tay này nằm ở việc luật pháp Mỹ không đặt ra nhiều giới hạn cho các tổ chức chính trị độc lập, chỉ cần họ không phối hợp trực tiếp với ứng viên.
Các nhóm lớn nhất, được gọi là "super PAC" (siêu ủy ban hành động chính trị), có thể huy động số tiền không giới hạn từ các cá nhân giàu có và doanh nghiệp.
Chính các tổ chức này đang tạo ra phần lợi thế tài chính cho Đảng Cộng hòa. Nhóm MAGA Inc hậu thuẫn chính ông Trump đã huy động được 419 triệu USD cho tới tháng 9.
Khoảng cách giữa hai đảng cũng thể hiện rõ ở cấp quốc gia. Cuối tháng 8, Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC) có khoảng 126 triệu USD, trong khi Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC) chỉ có khoảng 17 triệu USD tiền mặt, thậm chí số nợ còn nhỉnh hơn con số này.
Theo Adlmpact, phía Cộng hòa có ngân sách quảng cáo lớn hơn tại 8 trong số 9 cuộc đua Thượng viện cạnh tranh nhất. Chênh lệch đặc biệt lớn tại Texas, nơi đảng này dự kiến chi tới 200 triệu USD để đối đầu với ứng viên Dân chủ James Talarico.
Ông Talarico đang dẫn đầu mức trung bình các cuộc thăm dò tại Texas, bang ông Trump từng thắng gần 14 điểm phần trăm vào năm 2024. Theo Texas Tribune, phía Cộng hòa hiện chi cho cuộc đua này nhiều gấp khoảng 5 lần đối thủ.
Liệu tiền có thể xoay chuyển được cuộc đua?
Nắm giữ lợi thế tài chính không đồng nghĩa với việc Đảng Cộng hòa chắc chắn có thể đảo ngược các rủi ro chính trị hiện tại.
Bà Caroline Welles, nhà tư vấn chính trị từng làm việc bảy năm tại DNC, cho rằng Đảng Dân chủ không nên xem nhẹ khoảng cách hơn 200 triệu USD về quảng cáo.
Dù vậy, bà lưu ý rằng tiền bạc không thể "thiết lập lại" bối cảnh chính trị, nhất là khi cuộc bầu cử đã bước vào giai đoạn nước rút.
Việc Đảng Cộng hòa phải chi mạnh cũng phần nào phản ánh những khó khăn mà họ phải đối mặt.
Tỉ lệ ủng hộ ông Trump giảm xuống mức hơn 30%, cùng với việc cử tri bất mãn về chi phí sinh hoạt và cuộc chiến kéo dài với Iran đã khiến đảng này phải tăng chi tiêu tại Texas, Iowa và Ohio - vốn là những bang họ thường tự tin nắm chắc phần thắng.
Lịch sử cũng cho thấy ưu thế gây quỹ không nhất thiết chuyển thành thắng lợi tại cuộc bỏ phiếu.
Trong các cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2006 và 2018, các ủy ban quốc gia của Đảng Cộng hòa đều huy động được nhiều tiền hơn phía Dân chủ, nhưng Đảng Dân chủ vẫn giành thêm lần lượt 31 và 41 ghế tại Hạ viện.
Dù vậy, chiến lược gia Mike Fahey nhận định lợi thế quảng cáo vẫn có thể tạo khác biệt trong những cuộc đua sít sao, đặc biệt ở nơi cử tri chưa biết nhiều về các ứng viên.
Theo ông, xu hướng chung của cử tri trên toàn quốc có thể tạo lợi thế cho một đảng, nhưng kết quả từng cuộc đua vào Hạ viện và Thượng viện vẫn phụ thuộc vào chính ứng viên và tình hình tại mỗi địa phương.
Theo Tuoitre
