Điện thoại bị mất hoặc đánh cắp: Làm sao để không mất sạch tài sản và dữ liệu?

Chỉ trong vài giây, chiếc điện thoại vừa còn nằm trên bàn ở quán cà phê, trong túi khi đi xe điện hoặc trên tay lúc chụp ảnh đã bất ngờ biến mất. Cùng với đó, người dùng có thể mất ảnh, danh bạ và quyền truy cập vào tài khoản ngân hàng, email cũng như mạng xã hội. Nếu sự việc xảy ra ở nước ngoài, rào cản ngôn ngữ và sự lúng túng không biết liên hệ với cơ quan nào sẽ khiến tình hình thêm phức tạp. Dưới đây là hướng dẫn những việc cần làm khi bị mất điện thoại.

Cách phòng vệ tốt nhất đương nhiên phải bắt đầu từ trước khi sự cố xảy ra. Vì vậy, người dùng nên chuẩn bị sẵn thiết bị cho các tình huống khẩn cấp. Trước hết, cần đặt mã PIN hoặc mật khẩu mở khóa đủ mạnh và kích hoạt xác thực sinh trắc học. Mã gồm bốn chữ số kém an toàn hơn đáng kể so với mã PIN dài hoặc mật khẩu khó đoán.

Người dùng cũng nên kiểm tra xem tính năng tìm kiếm thiết bị đã được bật hay chưa. Trên iPhone, đó là ứng dụng Tìm (Find My), còn trên điện thoại Android là Trung tâm tìm kiếm (Find Hub). Những công cụ này cho phép xác định vị trí, khóa hoặc xóa dữ liệu từ xa trên điện thoại bị thất lạc trong nhiều trường hợp.

Với iPhone, người dùng nên kích hoạt thêm tính năng Bảo vệ thiết bị bị đánh cắp. Tính năng này tăng cường bảo mật cho các thao tác nhạy cảm trong trường hợp kẻ gian biết mã mở khóa điện thoại. Một số thao tác sẽ yêu cầu xác thực sinh trắc học, trong khi một số thay đổi khác còn phải trải qua thời gian chờ bảo mật.

Sao lưu dữ liệu thường xuyên cũng quan trọng không kém. Ảnh, danh bạ và những dữ liệu quan trọng khác không nên chỉ được lưu trên một thiết bị duy nhất.

Lưu ý quyền truy cập các tài khoản

Xác thực hai bước là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm. Nếu điện thoại là nơi duy nhất nhận mã đăng nhập, việc mất thiết bị có thể khiến người dùng gặp khó khăn khi truy cập email, tài khoản ngân hàng hoặc các dịch vụ khác.

Do đó, người dùng nên kiểm tra trước xem mình đã thiết lập phương thức xác thực dự phòng hay chưa, chẳng hạn mã khôi phục hoặc một thiết bị đáng tin cậy khác.

Thông tin liên hệ của ngân hàng, nhà mạng và công ty bảo hiểm cũng nên được lưu ở nơi khác ngoài điện thoại. Số IMEI của thiết bị, thường được ghi trên hộp đựng ban đầu hoặc trong tài liệu đi kèm, cũng có thể hữu ích.

Điện thoại biến mất, cần làm gì trước tiên?

Trước hết, cần xác định điện thoại có thể chỉ bị bỏ quên hay đã bị đánh cắp.

Nếu vừa rời nhà hàng và sau đó mới phát hiện điện thoại còn để trên bàn, người dùng nên quay lại tìm kiếm. Tuy nhiên, nếu thiết bị biến mất khỏi túi trên một chuyến xe điện đông người hoặc bị giật khỏi tay, cần xử lý như một vụ trộm.

Trong cả hai trường hợp, bước kỹ thuật đầu tiên là tìm cách xác định vị trí thiết bị, đồng thời bảo vệ điện thoại từ xa. Nếu có thể sử dụng một điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính khác, hãy đăng nhập vào dịch vụ tìm kiếm thiết bị để xác định vị trí máy.

Nếu không có thiết bị nào khác, người dùng có thể nhờ người thân, bạn bè, đồng nghiệp, khách sạn hoặc một địa điểm đáng tin cậy cho sử dụng điện thoại hay máy tính. Ưu tiên hàng đầu là truy cập dịch vụ tìm kiếm thiết bị và tìm thông tin liên hệ của nhà mạng, ngân hàng. Nếu đang ở nhà, có thể sử dụng máy tính hoặc máy tính bảng sẵn có.

Lưu ý dành cho người dùng iPhone

Nếu tính năng Tìm đã được kích hoạt trước đó, người dùng có thể sử dụng một thiết bị khác để xác định vị trí hiện tại hoặc xem vị trí cuối cùng được ghi nhận của iPhone.

Điện thoại có thể được đánh dấu là bị mất. Khi đó, thiết bị sẽ bị khóa và màn hình có thể hiển thị thông báo kèm thông tin liên hệ. Việc sử dụng các thẻ thanh toán và vé lưu trong Apple Pay cũng sẽ tạm thời bị đình chỉ.

Nếu dịch vụ định vị cho thấy điện thoại đang ở một địa điểm xa lạ, người dùng không nên tự tìm cách lấy lại. Trong trường hợp bị đánh cắp, tốt nhất nên trình báo cảnh sát.

Một nguyên tắc quan trọng khác là không xóa iPhone bị đánh cắp khỏi ứng dụng Tìm. Thao tác này có thể vô hiệu hóa Khóa kích hoạt, khiến kẻ gian dễ dàng tiếp tục sử dụng hoặc bán lại thiết bị.

Nếu tính năng Tìm chưa được bật trước khi điện thoại bị đánh cắp, người dùng không thể kích hoạt từ xa sau đó. iPhone cũng không thể được đánh dấu là bị mất hoặc xóa dữ liệu từ xa thông qua dịch vụ này. Trong trường hợp đó, cần bảo vệ tài khoản Apple càng sớm càng tốt và đổi mật khẩu nếu nghi ngờ tài khoản đã bị xâm phạm.

Lưu ý dành cho người dùng Android
Trên điện thoại Android, Trung tâm tìm kiếm có chức năng tương tự. Nếu đã được thiết lập từ trước, người dùng có thể xác định vị trí thiết bị, làm điện thoại đổ chuông hoặc đánh dấu máy là bị mất.

Với những thiết bị được hỗ trợ, mạng lưới gồm các thiết bị Android khác cũng có thể hỗ trợ tìm kiếm. Nhờ đó, điện thoại không nhất thiết phải luôn kết nối internet để hệ thống xác định được vị trí.

Nếu không còn khả năng lấy lại điện thoại, người dùng có thể xóa dữ liệu từ xa. Tuy nhiên, đây chỉ nên là biện pháp cuối cùng, bởi sau khi dữ liệu bị xóa, vị trí của thiết bị sẽ không còn hiển thị trong Trung tâm tìm kiếm.

Khóa SIM và thẻ thanh toán

Sau khi bảo vệ điện thoại từ xa, hãy liên hệ với nhà mạng để yêu cầu khóa SIM hoặc eSIM. Số điện thoại không chỉ được dùng để gọi điện mà còn có thể phục vụ việc khôi phục mật khẩu hoặc nhận tin nhắn chứa mã xác thực.

Đồng thời, người dùng nên hỏi về khả năng cấp SIM hoặc eSIM mới nhưng giữ nguyên số điện thoại. Nếu nhà mạng hỗ trợ kích hoạt eSIM từ xa, đây có thể là giải pháp rất thuận tiện.

Điện thoại cũng có thể là cổng truy cập vào dịch vụ ngân hàng trực tuyến và thanh toán di động. Vì vậy, hãy sử dụng một thiết bị khác để kiểm tra các giao dịch trong tài khoản. Nếu phát hiện giao dịch đáng ngờ hoặc lo ngại ai đó đã truy cập ứng dụng ngân hàng, cần liên hệ ngay với ngân hàng.

Nếu thẻ thanh toán cũng bị mất cùng điện thoại, kể cả thẻ chỉ được lưu dưới dạng kỹ thuật số trên thiết bị, hãy khóa thẻ ngay lập tức. Chẳng hạn, trên iPhone, việc đánh dấu thiết bị là bị mất sẽ tạm ngừng sử dụng các thẻ lưu trong Apple Pay. Tuy nhiên, nếu nghi ngờ có hành vi lạm dụng, người dùng vẫn nên liên hệ với ngân hàng và làm theo hướng dẫn.

Thay đổi mật khẩu

Khóa màn hình đủ mạnh giúp tăng đáng kể mức độ an toàn. Tuy nhiên, nếu kẻ gian lấy được điện thoại khi máy đang mở khóa hoặc biết mã mở máy, người dùng cần hành động nhanh chóng.

Trước tiên, hãy đổi mật khẩu email chính và tài khoản Apple hoặc Google, bởi đây thường là những tài khoản được sử dụng để khôi phục mật khẩu cho các dịch vụ khác. Sau đó, kiểm tra tài khoản ngân hàng, mạng xã hội, tài khoản công việc và ứng dụng quản lý mật khẩu nếu có.

Nếu dịch vụ cho phép xem danh sách các thiết bị đang đăng nhập, hãy kiểm tra và đăng xuất những thiết bị đáng ngờ.

Nếu chắc chắn điện thoại đã bị đánh cắp, người dùng có thể trình báo tại bất kỳ đồn cảnh sát nào ở Séc. Trong trường hợp có nguy hiểm trực tiếp hoặc xảy ra hành vi cướp giật bằng bạo lực, hãy gọi số điện thoại khẩn cấp.

Biên bản của cảnh sát không chỉ có ý nghĩa đối với việc điều tra, tìm kiếm thiết bị mà còn có thể cần thiết khi yêu cầu công ty bảo hiểm bồi thường. Người bị mất điện thoại nên chuẩn bị các thông tin gồm nhãn hiệu và mẫu máy, số điện thoại, mã IMEI, số sê-ri, giá trị ước tính, địa điểm và thời gian xảy ra vụ trộm, cùng hóa đơn mua hàng nếu có.

IMEI là mã định danh gồm 15 chữ số của thiết bị. Cảnh sát Séc sử dụng mã này để ghi nhận điện thoại bị đánh cắp và theo yêu cầu của chủ sở hữu, có thể đề nghị chặn thiết bị trên mạng GSM công cộng của các nhà mạng Séc.

Tuy nhiên, việc chặn IMEI không thể thay thế biện pháp bảo vệ điện thoại thông qua ứng dụng Tìm trên iPhone hoặc Trung tâm tìm kiếm trên Android. Đây là hai biện pháp khác nhau.

Cần làm gì khi mất điện thoại ở nước ngoài?

Khi mất điện thoại ở nước ngoài, quy trình xử lý về cơ bản vẫn giống nhau: trước tiên bảo vệ thiết bị từ xa, sau đó khóa SIM, bảo vệ các tài khoản và liên hệ với ngân hàng, rồi mới trình báo cảnh sát và thông báo cho công ty bảo hiểm.

Rào cản ngôn ngữ hoặc việc không biết phải liên hệ cơ quan nào có thể khiến tình hình trở nên phức tạp hơn. Trong trường hợp này, du khách có thể nhờ lễ tân khách sạn, trung tâm thông tin du lịch địa phương hoặc cơ quan đại diện ngoại giao của Séc hỗ trợ.

Trong tình huống khẩn cấp tại các nước Liên minh châu Âu, người dân có thể gọi số 112. Số điện thoại này chỉ dành cho các trường hợp khẩn cấp thực sự, chẳng hạn vụ trộm có sử dụng bạo lực hoặc nạn nhân đang đối mặt với nguy hiểm trực tiếp.

Nếu hộ chiếu hoặc căn cước công dân cũng bị mất cùng điện thoại, cần trình báo việc thất lạc hoặc bị đánh cắp với cảnh sát địa phương, đồng thời liên hệ ngay với cơ quan đại diện của Séc. Trong những trường hợp phù hợp, sau khi xác minh danh tính và quốc tịch, cơ quan lãnh sự có thể cấp giấy tờ đi lại thay thế để công dân trở về Séc.

Vì vậy, trước mỗi chuyến đi, người dân nên lưu bản sao các giấy tờ quan trọng ở một nơi khác ngoài điện thoại.

Nếu sau đó tìm lại được điện thoại

Nếu điện thoại được tìm thấy tại quán cà phê, lễ tân khách sạn hoặc được người khác giao nộp cho cảnh sát, chủ sở hữu có thể hủy các biện pháp bảo vệ sau khi nhận lại máy, tùy theo nền tảng đang sử dụng.

Tuy nhiên, tình hình sẽ khác nếu dữ liệu trên thiết bị đã bị xóa từ xa. Đối với điện thoại Android, sau khi xóa dữ liệu, vị trí của thiết bị sẽ không còn hiển thị trong Trung tâm tìm kiếm. Vì vậy, chỉ nên xóa dữ liệu từ xa khi việc bảo vệ thông tin đã trở nên quan trọng hơn khả năng tìm lại điện thoại.

Hướng dẫn xử lý nhanh trong tình huống khẩn cấp

Khi điện thoại biến mất, hãy thực hiện theo thứ tự sau:

Bảo đảm an toàn: Không tự tìm đến người đang sử dụng điện thoại, ngay cả khi đã xác định được vị trí thiết bị.

Bảo vệ điện thoại: Đánh dấu iPhone là bị mất; với Android, hãy bảo vệ thiết bị thông qua Trung tâm tìm kiếm.

Xác định vị trí: Kiểm tra vị trí hiện tại hoặc vị trí cuối cùng được ghi nhận, nhưng không tự tìm cách lấy lại thiết bị.

Khóa SIM/eSIM: Liên hệ ngay với nhà mạng.

Kiểm tra tài khoản ngân hàng: Nếu nghi ngờ có hành vi lạm dụng, hãy gọi ngay cho ngân hàng.

Bảo vệ các tài khoản: Thay đổi những mật khẩu quan trọng nếu có nguy cơ người khác truy cập thiết bị hoặc tài khoản.

Trình báo cảnh sát: Nếu điện thoại bị đánh cắp, hãy báo cảnh sát và yêu cầu cấp biên bản.

Cảnh giác lừa đảo: Không nhập mật khẩu hoặc mã xác thực vào các đường dẫn bất ngờ được gửi đến sau khi điện thoại bị đánh cắp.

(Theo Novinky)