Giá điện, khí đốt leo thang: Người dân Séc chốt hợp đồng dài hạn và tích trữ củi gỗ

Giá khí đốt đang tăng mạnh. Trong tuần này, giá bán buôn khí đốt lần đầu tiên sau gần bốn năm chạm ngưỡng 90 euro/MWh. Giá năng lượng leo thang do nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn, trong khi lượng khí đốt dự trữ tương đối thấp tại châu Âu càng khiến tình hình thêm phức tạp. Giá nhiên liệu rắn cũng tăng, kéo theo nhu cầu ngày càng cao.

Ông Karel Blahuta đang cho thuê tám căn hộ. Ông thường ký hợp đồng cố định giá năng lượng với các nhà cung cấp nên không lo ngại trước đà tăng hiện nay. “Tôi thường cố định giá trong ba năm,” ông cho biết.

Do các nhà cung cấp mua năng lượng từ trước, biến động trên thị trường bán buôn thường chỉ được phản ánh vào bảng giá sau một khoảng thời gian. Tuy nhiên, số khách hàng lựa chọn hợp đồng cố định giá đang gia tăng.

“Xu hướng này đặc biệt rõ vào thời điểm cuối năm. Xét về giá, hợp đồng cố định ba năm là phương án có lợi nhất, nhưng khách hàng thường chọn thời hạn hai năm vì coi đó là khoảng thời gian hợp lý,” ông Karel Hanzelka, người phát ngôn Công ty Năng lượng Praha, giải thích.

“Trong những giai đoạn bất ổn, các hộ gia đình Séc thường có xu hướng ưu tiên hợp đồng cố định giá. Điều này từng xảy ra sau cuộc khủng hoảng năng lượng khi chiến sự tại Ukraine bùng phát và hiện nay cũng vậy,” ông Ondřej Svoboda, người phát ngôn Tập đoàn ČEZ, nhận định.

Giá khí đốt gần gấp ba lần kể từ tháng 2

Giá khí đốt đã tăng lên gần 90 euro/MWh, cao gần gấp ba lần so với tháng 2, thời điểm trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát.

“Nguyên nhân chính là tình trạng thiếu khí đốt và tâm lý hoảng loạn trên thị trường, khiến giá mặt hàng này tăng lên. Xu hướng đó đến nay vẫn chưa thay đổi. Nguồn cung toàn cầu bị hạn chế, trong khi khí đốt được giao dịch trên sàn nên thị trường đáng tiếc thường phản ứng tiêu cực trước những diễn biến như vậy,” ông Lukáš Kaňok, Giám đốc bộ phận năng lượng của Kalkulátor.cz, giải thích.

Giá dầu cũng duy trì ở mức cao do nguồn cung vẫn thiếu ổn định. “Thị trường hiện sử dụng lượng dầu dự trữ được giải phóng theo thỏa thuận của các nước G7, nhưng biện pháp này tất nhiên chỉ có hiệu lực trong thời gian giới hạn, không thể kéo dài mãi. Thị trường vẫn phải đối mặt với chi phí vận chuyển và phí bảo hiểm rất cao,” nhà phân tích Jiří Tyleček của XTB cho biết.

Tình hình cũng tác động đến giá xăng và dầu diesel. Từ đầu tháng, giá nhiên liệu tại các trạm xăng trong nước đã được nhà nước kiểm soát. Giá bắt đầu tăng mạnh trở lại vào tháng 9 và hiện cao hơn 37% so với cùng kỳ năm ngoái. Các biện pháp của chính phủ dự kiến được áp dụng trong suốt tháng 10, song nội các đang cân nhắc gia hạn.

“Hiện tôi chưa thấy nhiều dư địa để dỡ bỏ biện pháp này, bởi giá xăng vẫn đang ở mức hiện nay,” Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (ANO) cho biết.

Giá nhiên liệu được dự báo tiếp tục tăng trong tuần tới. Chính phủ sẽ thảo luận vào thứ Hai về khả năng kéo dài biện pháp kiểm soát giá.

Giá điện cũng tăng theo

Các kho dự trữ khí đốt tại châu Âu hiện đầy trung bình 75% công suất. Tỷ lệ tại Séc là 77%, cao hơn một chút so với mức trung bình của châu lục.

Giá khí đốt tự nhiên tăng gần như lập tức đẩy giá điện bán buôn đi lên. Điện hiện được giao dịch ở mức khoảng 3.700 korun/MWh, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ ở mức khoảng 2.300 korun.

Giá bán buôn cũng dần được phản ánh vào bảng giá của các nhà cung cấp. Những hộ gia đình ký hợp đồng mới đã cảm nhận rõ tác động của đợt tăng giá. Trong tháng 10, giá chào bán điện và khí đốt đều tăng đáng kể.

Người tiêu dùng có thể sử dụng các công cụ so sánh để lựa chọn gói dịch vụ có lợi hơn. Cơ quan Điều tiết Năng lượng Séc vận hành một công cụ như vậy trên trang web của mình và mới công bố thêm “la bàn năng lượng”, đánh giá chất lượng gói dịch vụ, tốc độ chăm sóc khách hàng và mức độ ổn định của các nhà cung cấp.

Nhu cầu mua than và củi đốt gia tăng

Giá nhiên liệu rắn cũng tăng, kéo theo nhu cầu cao hơn. Trước đây, người dân chủ yếu tích trữ than và củi vào mùa hè, nhưng hiện các mặt hàng này được mua quanh năm.

Theo ông Jan Štefl thuộc kho than Pelhřimov, loại than được các hộ gia đình mua nhiều nhất là than cục cỡ nhỏ Ořech 2. Giá loại than này đã tăng. Hoạt động phân phối hiện diễn ra quanh năm và các kho vẫn còn đủ hàng.

Trái lại, lượng củi khô dự trữ tại một xưởng cưa ở Rozsochatec, thuộc khu vực Havlíčkův Brod, đang dần cạn. Gỗ vân sam được khách hàng tìm mua nhiều nhất. Củi đổ rời có giá thấp nhất, còn loại được xếp ngay ngắn trên pallet đắt hơn.

Giá gỗ tăng cũng khiến số vụ trộm gia tăng. Theo cảnh sát, một người đàn ông 47 tuổi đã tìm cách vận chuyển gỗ khỏi khu rừng gần làng Horní Dlužiny, thuộc khu vực Světlá. Người này thuê một xe tải chở hàng, nhưng cảnh sát đã đến hiện trường trước khi phương tiện rời đi.

“Trên xe có hơn 30 m³ gỗ vân sam, trị giá hơn 100.000 korun,” bà Monika Lébrová, người phát ngôn cảnh sát vùng Vysočina, cho biết.

Ông Hynek Myslivec, kiểm lâm tại Hradec Králové, cũng từng đối mặt với nạn trộm gỗ. “Vào mùa đông, khi có tuyết, có thể thấy một chiếc ôtô kéo theo rơ-moóc đã đến và một phần gỗ tại bãi tập kết của tôi biến mất,” ông kể.

Gỗ tròn là mục tiêu hấp dẫn nhất đối với những kẻ trộm. Vì vậy, lực lượng kiểm lâm thường xuyên kiểm tra các khu vực tập kết. “Thỉnh thoảng chúng tôi nên xuất hiện trong rừng vào cả buổi tối, khi đi săn,” ông nói.

Dùng máy bay không người lái giám sát rừng

Trong giai đoạn bùng phát dịch bọ vỏ cây, mỗi mét khối gỗ vân sam được bán với giá chưa đến 1.000 korun. “So với thời kỳ dịch bệnh, giá hiện cao hơn rõ rệt, có thể gấp ba hoặc bốn lần,” ông Pavel Štětina, Giám đốc sản xuất của Công ty Chodská lesní Domažlice, cho biết.

Vì vậy, các chủ rừng tăng cường bảo vệ tài sản bằng cách tuần tra ngẫu nhiên hoặc sử dụng máy bay không người lái. Chỉ trong nửa đầu năm, Công ty Lâm nghiệp Séc (Lesy ČR) đã ghi nhận 46 vụ trộm, gây thiệt hại hơn 800.000 korun.

“Các điểm vận chuyển và bãi tập kết gỗ được giám sát bằng camera tự động. Chúng tôi cũng ngẫu nhiên gắn chip định vị GPS vào các khúc gỗ,” bà Eva Jouklová, người phát ngôn Lesy ČR, cho biết.

Máy bay không người lái trang bị camera ảnh nhiệt đảm nhiệm hai chức năng: vừa hỗ trợ kiểm tra tình trạng rừng, vừa phát hiện sự xuất hiện và di chuyển của con người.

(Theo ČT24)