Giá khí đốt và điện ở Séc có nguy cơ tăng do chịu ảnh hưởng từ Đức
Các kho dự trữ khí đốt của Đức đang bước vào giai đoạn cuối mùa bơm nạp với mức dự trữ thấp bất thường, và nếu mùa đông khắc nghiệt xảy ra, nước này có thể đối mặt với khó khăn. Dù các kho dự trữ của Séc được lấp đầy tốt hơn đáng kể, theo chuyên gia năng lượng Jiří Gavor, những rắc rối của nền kinh tế lớn nhất châu Âu cũng sẽ nhanh chóng ảnh hưởng tới Séc. Theo ông, người dân Séc không đối mặt nguy cơ thiếu khí đốt trên thực tế, nhưng có thể phải chịu thêm đợt tăng giá khí đốt và điện.
Đầu tháng Chín, các kho dự trữ khí đốt của Đức mới chỉ đạt khoảng 53 phần trăm công suất, mức thấp nhất trong 15 năm qua. Giám đốc Hiệp hội các nhà cung cấp độc lập Jiří Gavor cho rằng tình hình này cũng rất nghiêm trọng đối với Séc. “Đây thực sự là tình trạng đáng lo ngại. Đức là quốc gia đang ở trong thế bất lợi, và điều đó không thể khiến chúng ta yên tâm,” chuyên gia phân tích năng lượng nói trong cuộc trao đổi với kênh trực tiếp của Đài truyền hình Nova. Theo ông, Séc đã vượt mốc 70 phần trăm dung lượng dự trữ và nhiều khả năng sẽ hoàn thành các cam kết của mình.
Tuy nhiên, ngay cả mức dự trữ cao của Séc cũng không thể bảo vệ người tiêu dùng trước tác động về giá cả. Đức là một trong những nước tiêu thụ năng lượng lớn nhất châu Âu và có ảnh hưởng mạnh đến toàn bộ thị trường năng lượng của châu lục. “Vì vậy, cho dù chúng ta có là bên dẫn đầu, hoàn thành mọi cam kết, thì những vấn đề của Đức vẫn nhanh chóng lan sang Cộng hòa Séc, cả về giá khí đốt lẫn giá điện, lĩnh vực tuy ít được nhắc đến hơn nhưng thời gian gần đây cũng tăng rất mạnh,” ông Gavor cảnh báo.
Nguy cơ giá tiếp tục leo thang còn gia tăng do tình hình trên thị trường thế giới. Hãng tin Reuters cho biết giá tham chiếu khí đốt của châu Âu trong tuần trước đã tăng lên tới 75 euro, tương đương khoảng 1.815 korun, cho mỗi MWh, tức cao hơn gấp đôi so với năm ngoái. Xung đột tại Vịnh Ba Tư đã làm suy giảm mạnh hoạt động xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng từ khu vực này, khiến châu Âu hiện phải cạnh tranh nguồn cung chủ yếu với châu Á.
Ông Gavor cho biết giá trên sàn giao dịch tại trung tâm định giá khí đốt của châu Âu đã vượt ngưỡng 70 euro và trong kịch bản bất lợi “hoàn toàn có thể tăng vọt lên tới mốc 100”. Tuy vậy, ông không cho rằng thị trường sẽ quay lại mức cực đoan từng thấy trong cuộc khủng hoảng năng lượng, khi giá khí đốt tại châu Âu trong một thời gian ngắn đã vượt 300 euro, tức hơn 7.200 korun, cho mỗi MWh.
Chuyên gia khuyên nên chốt giá
Vì vậy, ông Gavor khuyến nghị các hộ gia đình ở Séc nên kiểm tra thời điểm hợp đồng hiện tại của mình hết hạn. Những người đang sử dụng mức giá cố định hiện chưa cảm nhận trực tiếp tác động từ đà tăng của giá bán buôn, nhưng về sau việc các nhà cung cấp phải mua vào với giá cao hơn có thể sẽ được phản ánh trong các đề nghị hợp đồng mới.
“Nếu hợp đồng là không xác định thời hạn, tôi chắc chắn khuyên nên cân nhắc tận dụng giai đoạn mà các đề nghị vẫn còn ở mức tương đối hợp lý để chốt giá trong hai năm, thậm chí có thể là ba năm, bởi mức giá cho các giai đoạn tiếp theo, như năm 2028 hay 2029, hiện vẫn còn khá có lợi,” ông Gavor khuyến nghị. Với những người có thời hạn cố định kết thúc trong vòng sáu tháng tới, ông khuyên nên ký hợp đồng mới ngay từ bây giờ.
Tuy nhiên, chuyên gia này không lo ngại về nguy cơ thiếu khí đốt thực sự tại Séc. Theo ông, các kho dự trữ của Séc cũng hoạt động như nguồn dự phòng cho các nước lân cận, và lượng khí hiện có vượt xa nhu cầu của thị trường trong nước.
“Chúng tôi thực sự đóng vai trò như một vùng đệm về khí đốt, một trung tâm dự phòng cho các quốc gia xung quanh. Vì thế, việc hiện nay chúng tôi đã đạt 72 phần trăm công suất và cứ mỗi hai đến ba ngày lại tăng thêm một phần trăm có nghĩa là ngay với mức dự trữ hiện tại, chúng tôi đã có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu thụ khí đốt trong hai tháng mùa đông,” ông Gavor nói. “Vì vậy, tôi không cho rằng riêng tại Cộng hòa Séc sẽ có nguy cơ thiếu khí đốt trên thực tế,” ông kết luận.
(Theo TN Nova)
