Giá nhiên liệu tại Séc tiếp tục tăng mạnh, dầu diesel sát mốc 50 korun/l
Giá nhiên liệu tại các trạm xăng tiếp tục tăng. Giá dầu diesel đã tiến sát mốc 50 korun/lít, trong khi giá xăng hiện cũng đang ở mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát ở Trung Đông. Theo Thủ tướng, nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tăng cao là do các nhà máy lọc dầu. Vì vậy, chính phủ hiện vẫn tạm thời chờ đợi trước khi đưa ra các biện pháp can thiệp. Tuy nhiên, nếu giá nhiên liệu tại CH Séc tăng vọt và cao hơn đáng kể so với các nước láng giềng, chính phủ cho biết sẵn sàng lập tức áp dụng biện pháp bình ổn giá.
Giá xăng trong tuần qua đã tăng trung bình 1,88 korun/lít. Giá dầu diesel cũng tăng gần 2 korun/lít, chỉ kém 10 haléř. Vì vậy, các biện pháp ứng phó khẩn cấp hiện được cho là cũng đã được đưa lên bàn thảo luận.
Chủ tịch Hạ viện kiêm lãnh đạo đảng SPD, ông Tomio Okamura, cho rằng: “Tôi nghĩ vẫn còn dư địa để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, cũng có thể giảm thuế giá trị gia tăng (DPH), và tất nhiên cũng có thể xem xét giảm biên lợi nhuận.”
Cùng quan điểm, lãnh đạo đảng Motoristé đồng thời là Ngoại trưởng Petr Macinka nhận định: “Nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng nhanh, thì chính phủ thực tế cũng không còn nhiều lựa chọn khác, nên có lẽ chúng tôi sẽ phải tính đến các biện pháp đó.”
Một số đảng đối lập cũng đồng tình với hướng đi này. Chủ tịch đảng ODS Martin Kupka nói: “Công cụ duy nhất mà chính phủ cần tính đến và nên triển khai ngay nếu giá tiếp tục tăng, là nhanh chóng giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và dầu diesel. Nếu chẳng hạn giảm 1 korun/lít, thì đây là biện pháp về cơ bản không gây tác động tiêu cực đến ngân sách.”
Tuy nhiên, theo Thủ tướng Andrej Babiš (ANO), nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tăng cao hiện nay khác với giai đoạn mùa xuân và không thể giải quyết một cách đơn giản. Về lâu dài, ông cho rằng giải pháp nằm ở việc bãi bỏ hệ thống hạn ngạch phát thải áp dụng cho các nhà máy lọc dầu.
“Chúng ta đang có các nhà máy lọc dầu thu lợi nhuận vượt mức, và đây là vấn đề của toàn châu Âu mà chúng tôi muốn giải quyết, bởi điều đó là không thể chấp nhận được. Giải pháp là cần dừng hệ thống ETS1 đối với các nhà máy lọc dầu, và dĩ nhiên cả ETS2, dự kiến sẽ được triển khai từ năm 2028,” Thủ tướng nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Macinka cũng cho rằng triển vọng hiện nay không mấy tích cực: “Tình hình trước mắt có vẻ không quá lạc quan. Hiện tại có thể thấy biên lợi nhuận chủ yếu nằm ở khâu lọc dầu, và chi phí tại các nhà máy này cũng phần lớn bị đội lên do hạn ngạch phát thải.”
Vì vậy, chính phủ dự kiến sẽ phối hợp bước đi tiếp theo với các quốc gia châu Âu khác cũng như các nước láng giềng. Chủ tịch phong trào STAN Vít Rakušan bình luận: “Cam kết trong chiến dịch tranh cử của họ là sẽ giảm giá nhiên liệu, nhưng thực tế giá lại tăng mạnh hơn. Dĩ nhiên tôi hiểu bối cảnh địa chính trị hiện nay, nhưng vào lúc này việc tìm kiếm một giải pháp chung ở cấp độ châu Âu rõ ràng là hợp lý. Thậm chí tôi cũng không cho rằng đề xuất trước đây của họ về việc áp trần biên lợi nhuận đã thực sự mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể trong việc hạ giá.”
Trong khi đó, Chủ tịch đảng Piráti Zdeněk Hřib cho rằng: “Chính phủ nên đầu tư vào các biện pháp giúp năng lượng trở nên rẻ hơn về lâu dài. Chúng ta không nên chi hết số tiền đó cho các giải pháp ngắn hạn, mà cần đầu tư để giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.”
Lần gần nhất nội các áp dụng các biện pháp đáng kể là vào mùa xuân, khi quyết định áp trần biên lợi nhuận của các nhà phân phối nhiên liệu, đồng thời giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel. Sau đó, cho đến giữa mùa hè, nhà nước cũng ấn định mức giá trần nhiên liệu hằng ngày.
(Theo TN Nova)
