'Google của Nga' bị tấn công, kết nối Starlink bị chặn: Chiến sự Nga - Ukraine lan sang mặt trận mới
Hạ tầng Internet đang trở thành một mặt trận mới trong cuộc chiến Nga - Ukraine, khi các cuộc tấn công vào trung tâm dữ liệu ở Nga và gián đoạn với Starlink gây ra những tác động có thể cảm nhận tức thì.
Cuộc sống của người dân Nga bị ảnh hưởng
Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, các nước phương Tây đã áp đặt nhiều lệnh trừng phạt và hàng loạt doanh nghiệp nước ngoài rút khỏi Nga.
Điều này thúc đẩy Matxcơva phát triển các nền tảng công nghệ nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào phương Tây. Tuy nhiên, các trung tâm dữ liệu giờ đây đang trở thành mục tiêu mới trong các cuộc tấn công của Ukraine.
Theo Đài CNN, kể từ hôm 8-10, các cuộc tấn công của Ukraine đã làm hư hại 3 trong số 5 trung tâm dữ liệu lớn vận hành hệ thống của Yandex - tập đoàn công nghệ Nga được ví như sự kết hợp giữa Google, Uber và Amazon.
Yandex cung cấp hệ sinh thái dịch vụ số đa dạng, từ điện toán đám mây, công cụ tìm kiếm, bản đồ, trí tuệ nhân tạo (AI) đến gọi xe và giao đồ ăn.
Các cuộc tấn công khiến nhiều dịch vụ bị gián đoạn, ảnh hưởng đến sinh hoạt và hoạt động kinh doanh của hàng triệu người dùng tại Nga và cả các nước láng giềng như Kazakhstan, Belarus.
Anh Anton, 31 tuổi, một giáo viên sống tại thành phố St. Petersburg, cho biết các thiết bị trong nhà anh thường xuyên gặp trục trặc.
Có lần trở về nhà vào ban đêm, anh phát hiện những bóng đèn thông minh sử dụng nền tảng Yandex không thể bật sáng.
Một tài xế 33 tuổi tại Matxcơva cho biết thêm Yandex Pro - công cụ để tiếp nhận và quản lý chuyến xe - đã gặp trục trặc sau khi Ukraine tấn công vào trung tâm dữ liệu ở Nga hôm 11-10.
Người này không thể rút số tiền kiếm được từ việc chạy xe, gây khó khăn cho việc trả tiền thuê xe và mua nhiên liệu.
Trong khi đó, Tatiana, một người dùng Yandex Pay, từng hoảng loạn khi phát hiện khoản tiết kiệm 1,5 triệu rúp (khoảng 18.000 USD) không còn hiển thị trong tài khoản. Công ty sau đó khẳng định tiền của khách hàng vẫn an toàn và đang nỗ lực khôi phục dịch vụ sau các cuộc tấn công.
Kiev tuyên bố đây là cách nước này trả đũa việc Nga tập kích vào các trung tâm dữ liệu tại Ukraine trong tháng 9. Các đòn đáp trả qua lại cho thấy hạ tầng kỹ thuật số đã trở thành một mặt trận mới trong bối cảnh cuộc chiến Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ 5.
Trong khi đó, trong năm qua, Nga cũng nhiều lần chủ động hạn chế kết nối Internet với lý do an ninh, siết chặt việc sử dụng mạng riêng ảo (VPN) và chặn các ứng dụng nhắn tin phổ biến như Telegram và WhatsApp.
Quân đội Ukraine gặp nguy sau khi Starlink gián đoạn
Trên tiền tuyến Ukraine, việc Mỹ hạn chế các dịch vụ Starlink thuộc SpaceX mà quân đội Ukraine sử dụng cũng gây ra những tác động tức thì.
Theo các quan chức, Nhà Trắng đã ban hành lệnh hạn chế hệ thống vệ tinh Starshield - phiên bản quân sự của Starlink, được Ukraine dùng trong liên lạc trên chiến trường và vận hành máy bay không người lái.
Chia sẻ với Hãng tin Reuters, một binh sĩ có bí danh Ukrlan, 28 tuổi, cho biết tốc độ Internet tại vị trí của đơn vị đã giảm đáng kể sau khi xuất hiện thông tin kết nối Starlink suy yếu. Liên lạc với sở chỉ huy và cấp chỉ huy cũng bị gián đoạn.
Tình trạng gián đoạn Internet vệ tinh còn ảnh hưởng đến khả năng phát hiện tên lửa và đánh chặn máy bay không người lái, làm gia tăng rủi ro đối với binh sĩ trên chiến trường.
Quyết định hạn chế được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump gây sức ép buộc Kiev ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga.
Tuy nhiên, một quan chức Mỹ phủ nhận việc Tổng thống Donald Trump ra lệnh làm chậm Starshield. Chính ông Trump cũng khẳng định hoạt động chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine vẫn tiếp tục.
Ukraine và các đối tác phương Tây lên án việc hạn chế dịch vụ vệ tinh, cho rằng động thái này có thể tạo thêm lợi thế cho Nga. Ông Zelensky sau đó cho biết dịch vụ Starlink đã được cải thiện nhưng chưa được khôi phục hoàn toàn.
(Theo Tuổi Trẻ)
