Séc: Các khóa đào tạo nghề giảm mạnh, người lớn tuổi và người thất nghiệp dài hạn thường bị từ chối

Số người thất nghiệp tại Séc đang gia tăng, trong khi số khóa đào tạo nhằm giúp họ tìm việc mới lại giảm mạnh. Từ tháng 1 đến tháng 9 năm nay, khoảng 7.500 người đã tham gia các khóa học này, chỉ bằng 16% so với năm ngoái. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục tăng, khiến các chuyên gia cảnh báo về những vấn đề có thể phát sinh trong tương lai.

Trong cùng kỳ năm ngoái, gần 47.000 người đã tham gia các khóa đào tạo lại để có kiến thức và kỹ năng làm việc trong lĩnh vực khác. Họ tự lựa chọn khóa học hoặc được Cơ quan Lao động giới thiệu. Năm nay, số khóa đào tạo kỹ năng số được tài trợ từ Kế hoạch Phục hồi Quốc gia, chương trình sẽ kết thúc trong năm nay, cũng giảm mạnh.

Số người thất nghiệp tăng từ chưa đầy 338.000 lên hơn 368.000 người. Tỷ lệ thất nghiệp, tức tỷ lệ người không có việc làm trong nhóm dân số ở độ tuổi lao động, tăng từ 4,5% lên gần 5,1%.

Theo nhà xã hội học Daniel Prokop thuộc tổ chức nghiên cứu PAQ Research, nhà nước chưa đầu tư đủ cho hoạt động đào tạo lại.

“Khi đăng ký các khóa đào tạo lại tự chọn, nhiều người nhận được câu trả lời rằng họ không được hỗ trợ. Các cơ quan chức năng chưa tận dụng được sự sẵn sàng học nghề mới của người dân,” ông Prokop nói với Novinky.

Theo ông, nguyên nhân không phải do thiếu tiền. Nguồn thu dành cho chính sách việc làm, tức kinh phí hỗ trợ người thất nghiệp, từ tiền lương gộp và các khoản đóng góp của người kinh doanh cá thể cao hơn số tiền thực chi từ 5 đến 10 tỷ korun.

“Tình trạng thất nghiệp ở nhóm trên 50 tuổi đang gia tăng, trong khi trí tuệ nhân tạo xuất hiện và sẽ tác động mạnh đến thị trường lao động,” ông Prokop nói thêm.

Tuy nhiên, Cơ quan Lao động giải thích sự sụt giảm theo hướng khác. Đầu năm, Séc phải hoạt động theo cơ chế ngân sách tạm thời, khiến việc phê duyệt các khóa học mới bị chậm lại. Dự toán ngân sách do chính phủ của Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) điều chỉnh chỉ được Hạ viện thông qua vào tháng 3.

Bà Jarka Balleková, người phát ngôn Cơ quan Lao động, cho biết cơ chế tài trợ cho chính sách việc làm và các dự án thuộc Quỹ Xã hội châu Âu cũng đã thay đổi. Theo bà, mỗi khóa học được phê duyệt riêng dựa trên nhu cầu của thị trường lao động.

Những trường hợp không được hỗ trợ khóa học

Các khóa học phổ biến nhất trong năm nay gồm đào tạo nhân viên dịch vụ xã hội, trợ giảng, kỹ năng số, tiếng Séc cho người nước ngoài, vận hành thiết bị xếp dỡ, cũng như đào tạo bằng lái xe tải và máy kéo.

Ông Tomáš Ervín Dombrovský, chuyên gia phân tích của Alma Career, công ty vận hành hai cổng tuyển dụng Jobs.cz và Práce.cz, cảnh báo tỷ lệ người thất nghiệp trên một năm đang gia tăng.

Theo ông, những người đã thất nghiệp một hoặc thậm chí hai năm và nộp đơn xin tham gia khóa học thường được Cơ quan Lao động thông báo rằng chi phí sẽ không được thanh toán. Nhiều trường hợp bị từ chối với những lý do mang tính hình thức.

“Chẳng hạn, họ đăng ký đào tạo lại cho một nghề không nằm trong diện được hỗ trợ hoặc không có cam kết cụ thể rằng sẽ được tuyển dụng,” ông giải thích. “Không thể giải quyết vấn đề nếu thiếu các chương trình đào tạo lại.”

Cơ quan Lao động xác định quy mô các khóa học dựa trên tình hình thị trường lao động, nhu cầu của người tìm việc và doanh nghiệp, nguồn tài chính và đặc điểm của từng khu vực.

“Mục tiêu không phải là đạt một số lượng học viên định trước, mà là bảo đảm các chương trình đào tạo lại tập trung vào những lĩnh vực thực sự có thể giúp người tham gia tìm được hoặc duy trì việc làm,” bà Balleková cho biết.

Bộ Lao động và Các vấn đề Xã hội cho biết đang hạn chế hỗ trợ đối với những khóa học không bảo đảm triển vọng việc làm trên thị trường lao động.

“Mục tiêu không phải là tăng số khóa đào tạo lại bằng mọi giá, mà là bảo đảm nguồn hỗ trợ được phân bổ vào những lĩnh vực mang lại hiệu quả lớn nhất,” Bộ nêu rõ.

Cơ quan này dự kiến tập trung nhiều hơn vào các ngành mà doanh nghiệp từ lâu gặp khó khăn trong việc tìm lao động có chuyên môn.

“Đó chủ yếu là công nghệ thông tin và kỹ năng số, dịch vụ y tế và xã hội, cùng các nghề kỹ thuật và thủ công,” Bộ cho biết thêm.

Tranh cãi về kinh phí

Phe đối lập cũng phản đối việc cắt giảm số khóa học, đồng thời chỉ trích chính phủ tiết kiệm chi phí hỗ trợ người thất nghiệp. Nghị sĩ Pavla Pivoňka Vaňková (STAN) nhắc lại rằng Bộ trưởng Lao động Aleš Juchelka (ANO) từng nhiều lần cam kết hỗ trợ hoạt động đào tạo lại.

“Bộ trưởng đã nhiều lần tuyên bố sẽ hỗ trợ các chương trình này vì chúng ta cần một thị trường lao động linh hoạt hơn. Tuy nhiên, hiện ông ấy lại tìm cách cắt giảm cả trợ cấp thất nghiệp lẫn kinh phí đào tạo lại,” bà nói.

Theo cựu Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề Xã hội Marian Jurečka (KDU-ČSL), người kế nhiệm ông đã không đàm phán được đủ kinh phí trong ngân sách nhà nước.

“Nguyên nhân thứ hai của sự sụt giảm là họ phải tiếp tục điều chỉnh hệ thống công nghệ thông tin,” ông nhận định.

Theo ông Jurečka, khó khăn sẽ tiếp diễn trong năm tới. “Dự thảo ngân sách tiếp tục cắt giảm kinh phí cho chính sách việc làm chủ động. Vì vậy, nguồn tiền dành cho đào tạo lại sẽ còn ít hơn. Đây là một vấn đề lớn,” ông nói.

“Không chỉ người lớn tuổi gặp khó khăn khi tìm việc, tỷ lệ thất nghiệp cũng đang tăng ở nhóm phụ nữ trẻ dưới 28 tuổi đã tốt nghiệp đại học,” ông Jurečka cho biết thêm. Theo ông, lao động trong các ngành hành chính cũng có nguy cơ mất việc và sẽ cần được đào tạo lại.

(Theo Novinky)