Hạ viện Séc bác quyền phủ quyết của Tổng thống Pavel, thu hẹp thẩm quyền nguyên thủ

Các nghị sĩ Séc đã một lần nữa thông qua Luật Công chức Nhà nước, qua đó bác quyền phủ quyết của Tổng thống Petr Pavel. Theo chính phủ, luật mới nhằm đưa chế độ công vụ tiến gần hơn với Bộ luật Lao động, song phe đối lập và Tổng thống cảnh báo nguy cơ chính trị hóa bộ máy hành chính. Đa số cầm quyền cũng thông qua việc bãi bỏ thẩm quyền của Tổng thống trong bổ nhiệm và miễn nhiệm người đứng đầu các phái đoàn thường trực tại các tổ chức quốc tế.

Hôm thứ Tư, Hạ viện Séc một lần nữa thông qua dự luật mới về công chức nhà nước. Theo những người soạn thảo, dự luật sẽ tạo thuận lợi cho việc thay thế công chức và điều chỉnh các quy định tuyển dụng theo hướng gần hơn với Bộ luật Lao động.

Với đa số của liên minh cầm quyền gồm ANO, SPD và Motoristé, Hạ viện đã bác quyền phủ quyết của Tổng thống Petr Pavel. Cũng như phe đối lập, ông Pavel đặc biệt lo ngại nguy cơ chính trị hóa nền hành chính công. Luật mới sẽ thay thế Luật Công vụ hiện hành kể từ tháng 11.

Dự luật được thông qua với 104 phiếu của các nghị sĩ thuộc phe cầm quyền có mặt tại phiên họp, trong khi cần tối thiểu 101 phiếu để bác quyền phủ quyết của Tổng thống. Có 66 nghị sĩ đối lập bỏ phiếu ủng hộ quyết định phủ quyết của nguyên thủ quốc gia; ba nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Công dân bỏ phiếu trắng.

Nhờ chiếm đa số, phe cầm quyền cũng đã thành công trong lần biểu quyết thứ ba về việc bãi bỏ thẩm quyền của Tổng thống trong bổ nhiệm và miễn nhiệm người đứng đầu các phái đoàn thường trực tại các tổ chức quốc tế. Các nghị sĩ ANO, SPD và Motoristé lần đầu thông qua thay đổi này vào đầu tháng 7; đến tháng 9, họ bác quyền phủ quyết của Thượng viện. Trong cuộc bỏ phiếu hôm thứ Tư, Hạ viện tiếp tục bác quyền phủ quyết của Tổng thống với 104 phiếu thuận trong tổng số 175 nghị sĩ có mặt.

Theo giới chỉ trích, thay đổi trên là hành động can thiệp vi hiến vào thẩm quyền của Tổng thống. Vì vậy, các nghị sĩ đối lập dự kiến khởi kiện lên Tòa án Hiến pháp. Quy định gây tranh cãi này nằm trong gói khoảng 80 sửa đổi luật liên quan đến Luật Công chức Nhà nước, văn bản cũng vấp phải sự phản đối của Thượng viện và Tổng thống nhưng cuối cùng vẫn được Hạ viện thông qua nhờ đa số của liên minh cầm quyền.

Tổng thống Petr Pavel cho rằng thay đổi này “rõ ràng vi hiến” và đi ngược lại thông lệ hiến pháp lâu nay. Những người phản đối nhận định đây là hành động trả đũa của liên minh cầm quyền đối với ông Pavel, sau khi Tổng thống từ chối bổ nhiệm ông Filip Turek, đại diện AUTO, vào chính phủ và yêu cầu được tham dự Hội nghị thượng đỉnh NATO hồi tháng 7.

Đại diện STAN, Piráti cùng một số thượng nghị sĩ phản đối đã quyết định khởi xướng đơn kiện hiến pháp đối với gói sửa đổi tổng hợp. Trước đó, họ chỉ trích văn bản này gây ra “sự hỗn loạn về thuật ngữ” và quy định nhiệm kỳ 5 năm đối với các chánh văn phòng chính quyền cấp xã.

Theo giới phê bình, thay đổi dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/11 sẽ tạo điều kiện để chính quyền địa phương thay thế công chức sau mỗi kỳ bầu cử.

Nguồn: TN.cz