Hạ viện Séc bắt đầu thảo luận về nỗ lực bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với chính phủ của phe đối lập
Praha – Hạ viện Séc hôm nay bắt đầu phiên thảo luận về nỗ lực thứ hai của phe đối lập nhằm bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với chính phủ liên minh gồm ANO, SPD và Motoristé. Phiên họp diễn ra chỉ ít lâu trước cuộc bầu cử hội đồng địa phương và Thượng viện.
Liên minh cầm quyền muốn tận dụng ngày họp đầu tiên để trình bày kết quả hoạt động của nội các. Các đại diện phe đối lập có thể phải đến thứ Tư mới được phát biểu, khi phiên họp dự kiến tiếp tục. Kịch bản tương tự từng diễn ra trong nỗ lực đầu tiên của ODS, STAN, Piráti, KDU-ČSL và TOP 09 nhằm lật đổ chính phủ hồi tháng Hai, song không thành công.
Kết quả tương tự cũng được dự báo đối với phiên họp lần này, bởi phe đối lập không có đủ số phiếu tại Hạ viện để phế truất chính phủ. Liên minh cầm quyền hiện có 108 nghị sĩ. Để đề xuất được thông qua, phe đối lập cần nhận được sự ủng hộ của ít nhất chín nghị sĩ thuộc liên minh. Tuy nhiên, cả hai bên đều không cho rằng điều này sẽ xảy ra.
“Đây sẽ là một cuộc mít tinh vận động tranh cử quy mô lớn của tất cả các đảng tại cùng một địa điểm,” Thủ tướng Andrej Babiš, lãnh đạo đảng ANO, nhận định trước khi phiên họp bắt đầu.
Tương tự, Chủ tịch ODS Martin Kupka đã kêu gọi cử tri “chấm điểm” chính phủ ANO, SPD và Motoristé trong cuộc bầu cử diễn ra sau mười ngày, đồng thời không để các đảng cầm quyền mở rộng ảnh hưởng tại các hội đồng địa phương và Thượng viện.
Khi phiên họp khai mạc, khoảng 140 nghị sĩ có mặt tại hội trường, trong khi hàng ghế chính phủ cũng chỉ kín một nửa. Nhiều nghị sĩ, trong đó có cựu Thủ tướng Petr Fiala của ODS và Phó chủ tịch Hạ viện Jiří Barták của Motoristé, đã xin vắng mặt.
Đến nay, 46 nghị sĩ đã đăng ký phát biểu bằng văn bản. Trong số các nghị sĩ thuộc liên minh cầm quyền, chỉ có bà Zuzana Ožanová của ANO đăng ký.
Phe đối lập lý giải việc tiếp tục tiến hành một phiên thảo luận bất tín nhiệm được cho là khó thành công, sau khoảng tám tháng, bằng những cam kết chưa được liên minh cầm quyền thực hiện và đề xuất thâm hụt ngân sách nhà nước năm tới lên tới 386 tỷ korun, mức mà họ cho là quá cao. Phe đối lập cũng đề cập cáo buộc xung đột lợi ích chưa được giải quyết của ông Babiš và các cuộc công kích của thành viên chính phủ nhằm vào nhiều thể chế.
Ngược lại, các đại diện liên minh cầm quyền muốn giới thiệu những biện pháp mà nội các đã triển khai như các thành tựu, đồng thời so sánh với chính phủ tiền nhiệm. Phó thủ tướng Karel Havlíček của ANO trước đó cũng đã thông báo về kế hoạch này.
Theo thỏa thuận ban đầu giữa các nhóm nghị sĩ, ngay trong ngày họp đầu tiên, đại diện liên minh cầm quyền và phe đối lập sẽ luân phiên phát biểu. Tuy nhiên, phe chính phủ sau đó hủy bỏ phương án này.
Chủ tịch nhóm nghị sĩ ANO Taťána Malá giải thích rằng phe đối lập đã không tuân thủ thỏa thuận về việc bảo đảm phiên họp bất thường tuần trước diễn ra bình tĩnh và trang nghiêm.
Trong phiên thảo luận bất tín nhiệm hồi tháng Hai, ngày họp đầu tiên kết thúc lúc 23 giờ, còn ngày họp thứ hai khép lại sau cuộc bỏ phiếu vào khoảng 20 giờ.
Ông Babiš gọi phiên họp bất tín nhiệm là “một cuộc mít tinh tranh cử khổng lồ”
Thủ tướng kiêm Chủ tịch đảng ANO Andrej Babiš mô tả phiên họp bất tín nhiệm tại Hạ viện là “một cuộc mít tinh vận động tranh cử khổng lồ tại cùng một địa điểm”.
Tại cuộc họp báo ngay trước khi cuộc tranh luận toàn thể bắt đầu, ông Babiš nhắc lại rằng ông mong đợi phiên họp này. Theo ông, điều quan trọng là người dân phải được nghe những số liệu liên quan đến hoạt động của chính phủ.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Alena Schillerová của ANO cũng liệt kê các vụ việc liên quan đến những đảng từng tham gia chính phủ tiền nhiệm, hiện là các lực lượng thúc đẩy cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Trong khi đó, Chủ tịch nhóm nghị sĩ ANO Taťána Malá bác bỏ cáo buộc cho rằng liên minh cầm quyền đã vi phạm cam kết luân phiên diễn giả giữa ANO, Motoristé, SPD và phe đối lập.
“Các đảng đó không có quyền lên lớp chúng tôi,” bà Schillerová nói, đồng thời cho rằng điều này sẽ tiếp diễn chừng nào ODS, TOP 09, STAN, Piráti và KDU-ČSL chưa làm rõ các vụ việc cũng như những sai lầm nghiêm trọng trong điều hành đất nước.
Theo bà, các thành viên chính phủ sẽ phát biểu trong ngày hôm nay để trình bày thành tựu của nội các và so sánh với kết quả hoạt động của chính phủ tiền nhiệm.
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao kiêm lãnh đạo Motoristé Petr Macinka cho biết tại một cuộc họp báo vận động tranh cử của đảng rằng ông sẽ tới Brno gặp gỡ cử tri trong ngày hôm nay.
“Phe đối lập đang vẫy tờ giấy có 92 chữ ký, nhưng họ cần 101 phiếu. Như vậy, họ sẽ lại khiến Hạ viện đình trệ trong hai ngày,” ông Macinka nhận định.
Chủ tịch Hạ viện kiêm lãnh đạo SPD Tomio Okamura cho biết ông không thấy bất kỳ lý do nào để bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với chính phủ. Theo ông, nội các đang nỗ lực hết sức để thực hiện chương trình đề ra và ông hy vọng điều này sẽ được phản ánh trong cuộc bầu cử sắp tới.
“Chúng tôi mới trải qua chín tháng và vẫn còn ba năm ba tháng phía trước. Chúng tôi đang chuẩn bị thêm nhiều dự luật,” ông Okamura nói.
Trước khi phiên họp bắt đầu, phe đối lập phàn nàn rằng thỏa thuận về việc luân phiên diễn giả đạt được từ tuần trước đã bị vi phạm.
“Thỏa thuận chỉ còn hiệu lực cho đến khi một bên không tuân thủ. Thỏa thuận quy định việc luân phiên phát biểu sẽ được áp dụng nếu toàn bộ tuần trước diễn ra bình tĩnh và trang nghiêm. Ai là bên không tuân thủ thỏa thuận thì đã quá rõ,” bà Malá nói, đề cập tranh cãi giữa các đảng tại phiên họp bất thường hôm thứ Năm, khi các nghị sĩ liên minh cầm quyền vắng mặt trong hội trường.
Phe đối lập gắn cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm với bầu cử sắp tới
Phe đối lập gắn cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ với các cuộc bầu cử sắp tới. Tại cuộc họp báo trước phiên họp, Chủ tịch ODS Martin Kupka kêu gọi cử tri “chấm điểm” nội các ANO, SPD và Motoristé trong cuộc bầu cử diễn ra sau mười ngày.
Theo ông, chính phủ càng có ít ảnh hưởng tại các hội đồng địa phương và Thượng viện thì phe đối lập càng có nhiều cơ hội dựng lên “hàng rào” kiềm chế chính phủ.
Chủ tịch KDU-ČSL Jan Grolich cho biết lý do chính để triệu tập phiên họp là mức thâm hụt ngân sách, vấn đề mà ngay cả một số nghị sĩ thuộc liên minh cầm quyền cũng phản đối. Theo ông, điều quan trọng là cử tri phải biết chính phủ đang làm gì.
Lãnh đạo các đảng đối lập đồng loạt chỉ trích cách tổ chức phiên họp, theo đó các đại diện chính phủ liên minh sẽ chiếm phần lớn thời lượng phát biểu trong giai đoạn đầu.
Dẫn đề xuất thâm hụt ngân sách cao trong năm tới, phe đối lập cáo buộc chính phủ thiếu năng lực điều hành kinh tế. Tại phiên họp được dự báo kéo dài đến tối thứ Tư, phe đối lập cũng dự định chỉ trích cáo buộc xung đột lợi ích của Thủ tướng Andrej Babiš, cũng như các cuộc công kích của chính phủ nhằm vào tòa án, truyền thông và khu vực phi lợi nhuận.
Tại cuộc họp báo ở Hạ viện, các đại diện TOP 09 ngoài việc chỉ trích quy mô thâm hụt còn phản đối chính sách đối ngoại, an ninh và quốc phòng của chính phủ.
Nghị sĩ Michal Zuna cho rằng Séc năm nay không hoàn thành cam kết dành 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng, đồng thời cáo buộc chính phủ từ chối hỗ trợ Ukraine, quốc gia đang bị tấn công.
Theo Chủ tịch Piráti Zdeněk Hřib, đảng này ủng hộ đề xuất bất tín nhiệm vì những hành vi mà ông gọi là “lừa dối cử tri” của chính phủ đã biến các kịch bản tồi tệ thành hiện thực và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của người dân.
“Đã đến lúc Andrej Babiš phải chịu trách nhiệm về những thất bại của mình,” ông Hřib nói.
Theo Piráti, các vấn đề đáng lo ngại gồm mức thâm hụt ngân sách được đề xuất, lãi suất vay thế chấp và giá nhiên liệu.
Chủ tịch nhóm nghị sĩ ODS Marek Benda cho biết sau cuộc họp của ban lãnh đạo rằng lãnh đạo Hạ viện không đạt được thỏa thuận về việc luân phiên diễn giả giữa phe đối lập và liên minh cầm quyền. Vì vậy, trong ngày hôm nay, những người phát biểu tại phiên toàn thể chủ yếu sẽ là các thành viên chính phủ liên minh.
Chủ tịch nhóm nghị sĩ KDU-ČSL Marian Jurečka mô tả đây là hành động không tuân thủ thỏa thuận từ tuần trước và “hết sức bất thường”. Theo ông, lập trường của liên minh cầm quyền có thể khiến phiên họp kéo dài hơn dự kiến, thậm chí đến thứ Năm.
Nếu toàn bộ 92 nghị sĩ của phe đối lập, gồm ODS, STAN, Piráti, KDU-ČSL và TOP 09, đều có mặt, họ vẫn cần thêm ít nhất chín phiếu để thông qua đề xuất bất tín nhiệm. Việc lật đổ chính phủ đòi hỏi sự tán thành của quá bán trong tổng số 200 nghị sĩ.
Ông Kupka cho biết phe đối lập không tiến hành bất kỳ cuộc thương lượng hậu trường nào với các nghị sĩ thuộc liên minh cầm quyền. Tại phiên họp, phe đối lập muốn nêu các lý do thực chất để thuyết phục ngay cả các nghị sĩ thuộc liên minh bỏ phiếu chống chính phủ.
Theo ông Kupka, nếu nội các sụp đổ, phe đối lập sẵn sàng tiến hành đàm phán vì lợi ích của Séc.
Chủ tịch đảng STAN Vít Rakušan liệt kê các lý do cần bỏ phiếu bất tín nhiệm, gồm dự thảo ngân sách nhà nước năm tới và mức độ nợ công, các cuộc công kích kéo dài của chính phủ nhằm vào các thể chế, cũng như việc phớt lờ những mối đe dọa an ninh.
Theo ông, dự thảo ngân sách có nhiều khoản chi mang tính “quà tặng” nhưng lại không có dự phòng cho những cuộc khủng hoảng có thể xảy ra trong tương lai. Ông cũng nhắc lại rằng người dân có thể phản ứng với các chính sách của chính phủ bằng lá phiếu trong cuộc bầu cử địa phương và Thượng viện.
Liên quan đến phiên họp và cuộc bầu cử sắp tới, ODS hôm nay đã ra mắt một trang web tổng hợp những sai lầm của chính phủ và trình bày những đề xuất mà đảng này đưa ra cho cử tri.
Các nghị sĩ KDU-ČSL cùng mặc áo phông mang khẩu hiệu tranh cử “Đây đâu phải điều chúng ta mong muốn” khi tới Hạ viện. Đây cũng là tên trang web liệt kê những cam kết chưa được chính phủ Babiš thực hiện.
Các đại diện liên minh cầm quyền bác bỏ khả năng nỗ lực lật đổ chính phủ của phe đối lập thành công. Chủ tịch Hạ viện kiêm lãnh đạo SPD Tomio Okamura gọi đây là một động thái mang tính vận động tranh cử.
Chính phủ đã vượt qua nỗ lực bất tín nhiệm đầu tiên của phe đối lập vào đầu tháng Hai. Khi đó, cuộc bỏ phiếu được tiến hành vào ngày thứ 20 sau khi nội các nhận được tín nhiệm.
Nguyên nhân dẫn đến việc triệu tập phiên họp khi ấy là xung đột leo thang giữa Motoristé và Tổng thống Petr Pavel, sau khi ông Pavel từ chối bổ nhiệm Chủ tịch danh dự Motoristé Filip Turek làm Bộ trưởng Bộ Môi trường.
Nguồn ČTK
