Các nghị sĩ Séc ngày thứ Sáu đã thông qua ở lần đọc thứ ba dự luật sửa đổi nội quy Hạ viện nhằm hạn chế tình trạng cản trở, câu giờ trong nghị trường. Buổi sáng, các đại biểu tranh luận về đề xuất sửa đổi được đặt biệt danh là “lex tỉnh táo”. Sau đó, Hạ viện tiếp tục thảo luận dự luật sửa đổi Luật Xây dựng do liên minh cầm quyền đề xuất, song chưa hoàn tất lần đọc thứ ba. Nội dung này sẽ được nối lại vào tuần tới. Theo các bên soạn thảo, sửa đổi luật sẽ giúp đẩy nhanh và đơn giản hóa thủ tục cấp phép xây dựng; hiện có khoảng 130 đề xuất sửa đổi liên quan.

Việc Hạ viện không thể hoàn tất lần đọc thứ ba đối với dự luật sửa đổi quy mô lớn của liên minh cầm quyền về Luật Xây dựng đã được dự báo từ trước. Bộ Phát triển Khu vực khẳng định luật mới có thể rút ngắn thời gian cấp phép từ nhiều năm xuống còn vài tháng.

Đến 14 giờ, thời hạn được ấn định để Hạ viện xem xét các dự luật ở lần đọc thứ ba đã hết. Vì vậy, các nghị sĩ sẽ chỉ có thể quay lại thảo luận dự luật xây dựng sau vài ngày nữa. Phần lớn thời gian trong ngày thứ Sáu được dành cho lần đọc thứ ba của dự luật sửa đổi nội quy Hạ viện theo hướng chống câu giờ.

Sửa nội quy để chống cản trở nghị trường
Dự luật được thông qua do các đại diện của các đảng cầm quyền ANO, SPD, Motoristé cùng đảng đối lập ODS bảo trợ. Nội dung chủ yếu là hạn chế thời lượng phát biểu khi đề xuất thay đổi chương trình họp và trao cho Hạ viện thẩm quyền rộng hơn trong việc giới hạn thời gian phát biểu khi thảo luận các dự luật. Có 110 trong số 136 nghị sĩ có mặt bỏ phiếu ủng hộ, 12 người phản đối. Văn bản này hiện sẽ được chuyển lên Thượng viện xem xét.

Theo thỏa thuận rộng hơn với phe đối lập, dự luật cuối cùng không còn giữ đề xuất ban đầu về việc miễn áp dụng hạn chế phát biểu đối với Chủ tịch Hạ viện. Hình thức phát biểu dưới dạng ý kiến ngắn cũng không thay đổi, chỉ bổ sung yêu cầu các phát biểu này phải liên quan trực tiếp đến nội dung đang được thảo luận. Bản dự thảo ban đầu từng tính tới việc Hạ viện có thể giới hạn tối đa hai lượt ý kiến ngắn và bãi bỏ quyền đáp lại các ý kiến đó.

Ngoài các nghị sĩ của ANO, SPD và Motoristé, dự luật còn nhận được sự ủng hộ của đa số nghị sĩ có mặt thuộc ODS và STAN, cùng một bộ phận nghị sĩ của đảng Cướp biển. Một số nghị sĩ của đảng Nhân dân bỏ phiếu phản đối, trong khi toàn bộ các nghị sĩ có mặt của TOP 09 phản đối công khai. Họ lo ngại việc siết nội quy sẽ làm suy yếu các công cụ của phe đối lập trong nỗ lực ngăn chặn kế hoạch của chính phủ chuyển cơ chế tài trợ cho Đài Truyền hình Séc và Đài Phát thanh Séc từ hình thức thu phí sang ngân sách nhà nước.

Trong nhiệm kỳ trước, các cuộc tranh luận về sự kém hiệu quả của Hạ viện từng bùng lên do chiến thuật cản trở của ANO và SPD khi đó còn là phe đối lập, cùng với các phiên họp bất thường diễn ra thường xuyên và các cuộc họp kéo dài tới đêm khuya, thậm chí qua đêm. Khi đó từng có một ủy ban được thành lập để sửa nội quy, nhưng không đạt được đồng thuận. Trong nhiệm kỳ trước, Hạ viện cũng từng tiếp nhận hai dự luật sửa đổi quy tắc làm việc, song đều bị xếp lại khi cuộc bầu cử diễn ra.

Đề xuất “lex tỉnh táo” không được thông qua
Trong quá trình bỏ phiếu về dự luật chống câu giờ, một cuộc tranh luận sôi nổi cũng nổ ra xung quanh đề xuất của các nghị sĩ đối lập thuộc phong trào STAN, theo đó yêu cầu nghị sĩ phải tham dự các phiên họp trong trạng thái tỉnh táo. Những người ủng hộ đề xuất, được gọi bằng biệt danh “lex tỉnh táo”, cho rằng các nhà lập pháp cần làm gương cho xã hội. Ngược lại, phe phản đối gọi đây là chủ nghĩa dân túy và cho rằng quy định này trên thực tế không thể thực thi. Cuối cùng, Hạ viện đã bác bỏ đề xuất.

Đề xuất của nhóm nghị sĩ STAN do Jan Papajanovský đứng đầu không chỉ nhắm tới rượu mà còn cả các chất gây nghiện khác. Nếu vi phạm, nghị sĩ có thể bị buộc rời khỏi phiên họp và đối mặt với thủ tục kỷ luật. Nghị sĩ Ester Weimerová (STAN) kêu gọi: “Hãy cho người dân thấy rằng không uống rượu mới là điều bình thường”, đồng thời cho rằng đôi khi tại các phiên họp có thể thấy rõ tình trạng suy giảm khả năng tự kiểm soát. Ở chiều ngược lại, Bộ trưởng Thể thao Boris Šťastný (Motoristé) cho rằng Hạ viện cần là nơi của những người có trách nhiệm, do đó quy định như vậy là không cần thiết. Theo ông, “việc kiểm soát chuyện này một cách hợp lý gần như là không thể”.

Phó Chủ tịch Hạ viện Patrik Nacher (ANO) gọi đề xuất của STAN là phi lý, dù tự nhận mình là người kiêng rượu nhất trong số các nghị sĩ. “Tôi sẽ kiểm soát việc đó thế nào? Tôi sẽ nói rằng tôi có cảm giác ai đó đang ngà ngà say sao?”, ông chất vấn. Trong khi đó, nghị sĩ Jan Berki (STAN) phản bác rằng điều phi lý là người lao động bị luật cấm uống rượu tại nơi làm việc, còn các nghị sĩ lại cho rằng họ “tự biết cách xử lý”. Berki cũng cho biết bản thân chỉ trở thành người kiêng rượu sau khi chứng kiến tác hại của rượu đối với một số đồng nghiệp.

Hřib cáo buộc Quỹ Nông nghiệp nói dối
Mở đầu ngày làm việc, Chủ tịch đảng Cướp biển đối lập Zdeněk Hřib phát biểu rằng Quỹ Can thiệp Nông nghiệp Nhà nước (SZIF) đã nói dối khi tuyên bố Ủy ban châu Âu xác nhận tính đúng đắn trong quy trình khôi phục trợ cấp cho tập đoàn Agrofert.

“Theo thực tế thì Ủy ban châu Âu không hề nói như vậy, mà hoàn toàn ngược lại. Trong phản hồi đối với các câu hỏi của chúng tôi, Ủy ban nêu rõ rằng họ không chỉ đạo cơ quan thanh toán của Séc bắt đầu cấp hoặc hoàn trả trợ cấp nông nghiệp cho Agrofert, đồng thời xác nhận rằng họ vẫn đang đánh giá xung đột lợi ích của Andrej Babiš (ANO),” ông Hřib nói, đồng thời nhắc tới khoản cổ tức 4 tỷ korun mà Thủ tướng đã nhận từ Agrofert trong năm ngoái.

Trong phản hồi gửi hãng thông tấn ČTK ngày thứ Sáu, quỹ SZIF cho biết lập trường của họ không thay đổi. “Quỹ đã nhận được xác nhận từ DG Agri về tính đúng đắn của quy trình đã thống nhất trong việc kê khai chi phí liên quan đến các công ty thuộc tập đoàn Agrofert và đã thông tin về việc này trong thông cáo báo chí ngày 4/6,” SZIF nêu.

Theo phản hồi của Ủy ban châu Âu gửi ngày 29/6 tới Janusz Konieczny (đảng Piráti), Ủy ban vẫn đang xem xét liệu việc cấp trợ cấp châu Âu cho Agrofert có phù hợp với quy định của EU về xung đột lợi ích hay không, và cho đến nay vẫn chưa đưa ra quyết định ràng buộc nào. SZIF cũng đã công bố công khai văn bản trả lời của Ủy ban. Một trong những câu hỏi mà Konieczny đặt ra là liệu Ủy ban có chỉ thị cho quỹ bắt đầu giải ngân trợ cấp nông nghiệp cho Agrofert hay không.

“SZIF chưa bao giờ tuyên bố rằng họ nhận được bất kỳ chỉ đạo nào từ Ủy ban châu Âu về việc hoàn trả trợ cấp. Ủy ban châu Âu không ban hành những chỉ đạo như vậy; việc chi trả trợ cấp hoàn toàn thuộc trách nhiệm của cơ quan thanh toán được công nhận. Ủy ban châu Âu ban hành quy định, chỉ thị, khuyến nghị, ý kiến, và trong trường hợp đình chỉ thanh toán thì có thể đưa ra quyết định. Hiện tại, không có quyết định ràng buộc nào của Ủy ban trong vụ việc này,” SZIF cho biết hôm thứ Sáu.

Trong văn bản được SZIF công bố, Ủy ban châu Âu cũng khẳng định họ không hề ra lệnh cấp trợ cấp, nhưng lưu ý rằng đối với trợ cấp nông nghiệp, các quốc gia thành viên có nghĩa vụ báo cáo toàn bộ các khoản thanh toán.

Một số nội dung khác tại Hạ viện
Sau đó, các nghị sĩ đã xác nhận việc Filip Turek (đại diện Motoristé) từ chức khỏi Ủy ban về các vấn đề châu Âu của Hạ viện. Người thay thế ông sẽ là nữ nghị sĩ Zuzana Majerová (Trikolora).

Theo chương trình ban đầu, Hạ viện dự kiến thảo luận dự luật sửa đổi Luật Xây dựng trước, rồi mới đến các thay đổi nội quy theo hướng chống cản trở. Tuy nhiên, cuối cùng thứ tự các nội dung đã được đảo lại.

Dự luật sửa đổi Luật Xây dựng chủ yếu xoay quanh việc thành lập các cơ quan xây dựng nhà nước, hoạt động dưới sự quản lý tập trung của Cơ quan Phát triển Lãnh thổ. Một phần công chức hiện đang làm việc tại các phòng xây dựng thuộc chính quyền địa phương sẽ được chuyển sang hệ thống mới. Tuy nhiên, phe đối lập lo ngại rằng việc chuyển đổi các cơ quan này về trực thuộc nhà nước có thể dẫn tới sự tê liệt của hệ thống cấp phép xây dựng.

Theo dự luật, việc quy hoạch, chuẩn bị, xây dựng và vận hành hạ tầng công cộng cũng như các công trình được xếp loại đặc biệt sẽ được xác định là lợi ích công, điều này có thể đóng vai trò trong những cân nhắc liên quan đến thu hồi đất. Trong nhóm công trình đặc biệt còn có cả các công trình phục vụ nhà ở tập thể.

Dự luật sửa đổi nội quy Hạ viện theo hướng chống cản trở chủ yếu hạn chế thời lượng phát biểu khi đề xuất thay đổi chương trình họp và trao cho toàn thể Hạ viện quyền rộng hơn trong việc giới hạn thời gian phát biểu khi xem xét các dự luật. Theo quy định mới, việc giới hạn này cũng có thể được áp dụng đối với cả những nghị sĩ có quyền ưu tiên phát biểu.

Nguồn ČT24