Praha – Giá tem sử dụng đường cao tốc tại CH Séc nhiều khả năng sẽ không còn được điều chỉnh tăng thường xuyên từ năm tới. Trong phiên thảo luận đầu tiên hôm nay, Hạ viện đã ủng hộ dự thảo sửa đổi luật của chính phủ nhằm bãi bỏ cơ chế điều chỉnh giá hằng năm. Phe đối lập cho rằng động thái này mang tính dân túy. Tuy nhiên, họ không thể thúc đẩy việc bác bỏ dự luật hoặc trả lại văn bản cho nội các để chỉnh sửa.

Theo dự luật, trong những năm tới, người lái xe vẫn sẽ trả 2.570 korun cho tem năm cơ bản, 480 korun cho tem tháng, 300 korun cho tem 10 ngày và 230 korun cho tem một ngày – tương đương mức giá của năm nay. Các ưu đãi dành cho phương tiện sử dụng năng lượng thay thế vẫn sẽ được giữ nguyên.

Theo tờ trình giải trình, việc bãi bỏ cơ chế điều chỉnh giá sẽ khiến Quỹ Nhà nước về Hạ tầng Giao thông hụt khoảng 488 triệu korun trong năm tới và khoảng 739 triệu korun trong năm kế tiếp. Theo ngân sách đã được phê duyệt, năm nay quỹ này dự kiến thu khoảng 8,7 tỷ korun từ việc bán tem cao tốc. Dự luật hiện sẽ được chuyển tới Ủy ban Kinh tế xem xét; theo Bộ trưởng Giao thông Ivan Bednárik (đảng SPD), ủy ban có thể bổ sung điều chỉnh liên quan đến thời hạn hiệu lực của tem một ngày.

Cụ thể, từ năm tới, tem một ngày có thể sẽ có hiệu lực trong 24 giờ kể từ thời điểm mua, thay vì chỉ có giá trị đến nửa đêm của ngày được mua. Đề xuất này trước đó đã được Thượng viện đưa ra, song đến nay các nghị sĩ vẫn chưa bắt đầu thảo luận.

Dự luật của chính phủ chủ yếu nhằm bãi bỏ cơ chế tăng giá tem cao tốc dựa trên mức tăng giá tiêu dùng và mức tăng chiều dài mạng lưới đường cao tốc qua từng năm, vốn được chính phủ tiền nhiệm của Thủ tướng Petr Fiala (ODS) đưa vào áp dụng. Tem năm từng giữ mức 1.500 korun trong suốt 12 năm, trước khi tăng lên 2.300 korun vào tháng 3/2024. Đến tháng 1 năm ngoái, theo cơ chế này, giá tăng lên 2.440 korun, và năm nay là 2.570 korun.

Bộ trưởng Bednárik bảo vệ quyết định “đóng băng” giá tem với lý do mạng lưới cao tốc trục chính vẫn đang trong quá trình xây dựng, khiến giao thông tại nhiều khu vực còn bị hạn chế. “Mục tiêu của chúng tôi không phải là thu ngày càng nhiều tiền, mà là quản lý hiệu quả hơn,” ông nói.

Tuy nhiên, người tiền nhiệm của ông, đồng thời là Chủ tịch đảng đối lập ODS, Martin Kupka, cho rằng đây là bước đi thiếu trách nhiệm và mang tính dân túy. “Các vị đang tùy tiện, hoàn toàn không cần thiết và hết sức ngớ ngẩn khi tạo ra một lỗ hổng trong ngân sách,” ông nói. Đại diện các lực lượng đối lập khác cũng bày tỏ quan điểm tương tự. Chẳng hạn, theo Ivan Sviták (STAN), đây là biểu hiện của “chủ nghĩa dân túy thiển cận trong thực tế”.

Ngoài việc đóng băng giá tem, chính phủ của Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) trước đó cũng cam kết bãi bỏ các mức giảm giá từ biểu giá cơ bản dành cho xe sử dụng động cơ thay thế. Tuy nhiên, sau quá trình trao đổi với Ủy ban châu Âu, kế hoạch này đã bị rút lại do có nguy cơ phải hoàn trả một phần nguồn vốn từ Kế hoạch Phục hồi Quốc gia.

Vì vậy, từ năm tới, các ưu đãi hiện hành vẫn sẽ tiếp tục được áp dụng. Xe chạy bằng khí tự nhiên hoặc biometan sẽ được giảm khoảng một nửa mức phí. Giá tem dành cho xe hybrid chỉ bằng khoảng một phần tư so với mức chuẩn, trong khi xe thuần điện và xe chạy bằng hydro được phép lưu thông trên đường cao tốc miễn phí.

Nguồn ČTK