Lượng đơn xin phẫu thuật chuyển đổi giới tính tại Séc đã tăng lên mức cao nhất từ trước tới nay, hơn gấp ba lần so với một thập kỷ trước. Theo số liệu vừa được Bộ Y tế công bố, năm 2024 có 296 người nộp đơn xin thực hiện quy trình này, con số cao nhất kể từ khi bắt đầu thống kê.

Đà tăng diễn ra trong bối cảnh khung pháp lý của quốc gia có sự thay đổi đáng kể. Từ năm 2012 đến nay, đã có hơn 1.900 người nộp đơn xin chuyển giới, trong đó hơn 60% là các trường hợp chuyển từ nữ sang nam.

Dù số đơn xin tăng, giới chức cho biết cũng ghi nhận mức tăng nhẹ ở các trường hợp ủy ban nhà nước không khuyến nghị thực hiện phẫu thuật, với chín trường hợp bị từ chối trong năm 2024 – mức cao nhất từ trước đến nay.

Đợt gia tăng hồ sơ diễn ra sau phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa Hiến pháp, theo đó bãi bỏ yêu cầu triệt sản bắt buộc đối với người chuyển giới. Quyết định này đưa Séc rời khỏi nhóm những quốc gia châu Âu cuối cùng còn gắn việc công nhận giới tính hợp pháp với can thiệp phẫu thuật.

Theo khuôn khổ hiện hành, chẩn đoán của bác sĩ chuyên khoa tình dục (sexologist) – thường kéo dài từ sáu đến 12 tháng – là điều kiện chính yếu.

Khía cạnh con người của quy trình y khoa này đang được chú ý đặc biệt tại thủ đô. Tuần này, một tòa án ở Praha tiếp tục xét xử vụ một bệnh nhân yêu cầu bồi thường 17 triệu Kč. Người này cho rằng mình bị chẩn đoán sai dẫn tới phẫu thuật chuyển giới không cần thiết, qua đó làm nổi bật những khó khăn mà bác sĩ phải đối mặt trong giai đoạn chẩn đoán.

“Giai đoạn chẩn đoán đánh giá mong muốn sống và được chấp nhận như một thành viên của giới tính đối diện, cũng như tính lâu dài và nhất quán của sự không tương hợp (về giới),” Bộ Y tế nêu trong một tài liệu gần đây giải thích quy trình đã sửa đổi.

Từ tháng 7/2025, ủy ban bắt buộc thuộc Bộ chỉ còn là điều kiện đối với những người muốn bảo hiểm y tế công chi trả chi phí phẫu thuật tạo hình và các can thiệp khẳng định giới. Nếu tự chi trả, tổng chi phí các thủ thuật này được ước tính vào khoảng 100.000 Kč.

Giới trẻ dẫn đầu nhu cầu phẫu thuật chuyển giới

Dữ liệu nhân khẩu học cho thấy xu hướng hiện nay chủ yếu do thế hệ trẻ thúc đẩy. Năm 2023, nhóm tìm đến hỗ trợ chuyên môn nhiều nhất là người từ 15 đến 19 tuổi, tiếp theo là nhóm ở độ tuổi ngoài 20.

Tuy vậy, chẩn đoán trải rộng trên mọi nhóm tuổi, với một số trường hợp ở độ tuổi 60 và 70 cũng tìm kiếm chăm sóc y tế liên quan.

Mặc dù Bộ Y tế vẫn sử dụng thuật ngữ “chứng chuyển giới” (transsexualism) trong thống kê, các tổ chức đại diện bệnh nhân ngày càng kêu gọi dùng thuật ngữ “rối loạn phân định giới” (gender dysphoria) nhằm phản ánh các chuẩn mực lâm sàng hiện đại.Hồ sơ xin phẫu thuật chuyển giới ở Séc tăng gấp ba lần

Lượng đơn xin phẫu thuật chuyển đổi giới tính tại Séc đã tăng lên mức cao nhất từ trước tới nay, hơn gấp ba lần so với một thập kỷ trước. Theo số liệu vừa được Bộ Y tế công bố, năm 2024 có 296 người nộp đơn xin thực hiện quy trình này, con số cao nhất kể từ khi bắt đầu thống kê.

Đà tăng diễn ra trong bối cảnh khung pháp lý của quốc gia có sự thay đổi đáng kể. Từ năm 2012 đến nay, đã có hơn 1.900 người nộp đơn xin chuyển giới, trong đó hơn 60% là các trường hợp chuyển từ nữ sang nam.

Dù số đơn xin tăng, giới chức cho biết cũng ghi nhận mức tăng nhẹ ở các trường hợp ủy ban nhà nước không khuyến nghị thực hiện phẫu thuật, với chín trường hợp bị từ chối trong năm 2024 – mức cao nhất từ trước đến nay.

Bãi bỏ yêu cầu triệt sản bắt buộc

Đợt gia tăng hồ sơ diễn ra sau phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa Hiến pháp, theo đó bãi bỏ yêu cầu triệt sản bắt buộc đối với người chuyển giới. Quyết định này đưa Séc rời khỏi nhóm những quốc gia châu Âu cuối cùng còn gắn việc công nhận giới tính hợp pháp với can thiệp phẫu thuật.

Theo khuôn khổ hiện hành, chẩn đoán của bác sĩ chuyên khoa tình dục (sexologist) – thường kéo dài từ sáu đến 12 tháng – là điều kiện chính yếu.

Khía cạnh con người của quy trình y khoa này đang được chú ý đặc biệt tại thủ đô. Tuần này, một tòa án ở Praha tiếp tục xét xử vụ một bệnh nhân yêu cầu bồi thường 17 triệu Kč. Người này cho rằng mình bị chẩn đoán sai dẫn tới phẫu thuật chuyển giới không cần thiết, qua đó làm nổi bật những khó khăn mà bác sĩ phải đối mặt trong giai đoạn chẩn đoán.

“Giai đoạn chẩn đoán đánh giá mong muốn sống và được chấp nhận như một thành viên của giới tính đối diện, cũng như tính lâu dài và nhất quán của sự không tương hợp (về giới),” Bộ Y tế nêu trong một tài liệu gần đây giải thích quy trình đã sửa đổi.

Từ tháng 7/2025, ủy ban bắt buộc thuộc Bộ chỉ còn là điều kiện đối với những người muốn bảo hiểm y tế công chi trả chi phí phẫu thuật tạo hình và các can thiệp khẳng định giới. Nếu tự chi trả, tổng chi phí các thủ thuật này được ước tính vào khoảng 100.000 Kč.

Giới trẻ dẫn đầu nhu cầu phẫu thuật chuyển giới

Dữ liệu nhân khẩu học cho thấy xu hướng hiện nay chủ yếu do thế hệ trẻ thúc đẩy. Năm 2023, nhóm tìm đến hỗ trợ chuyên môn nhiều nhất là người từ 15 đến 19 tuổi, tiếp theo là nhóm ở độ tuổi ngoài 20.

Tuy vậy, chẩn đoán trải rộng trên mọi nhóm tuổi, với một số trường hợp ở độ tuổi 60 và 70 cũng tìm kiếm chăm sóc y tế liên quan.

Mặc dù Bộ Y tế vẫn sử dụng thuật ngữ “chứng chuyển giới” (transsexualism) trong thống kê, các tổ chức đại diện bệnh nhân ngày càng kêu gọi dùng thuật ngữ “rối loạn phân định giới” (gender dysphoria) nhằm phản ánh các chuẩn mực lâm sàng hiện đại.

Theo Expats