Xét nghiệm máu tầm soát ung thư tuyến tiền liệt đã được 57% nam giới trong độ tuổi từ 50 đến 69 thực hiện trong hai năm qua. Nhờ việc triển khai đồng loạt từ tháng 1/2024, tỷ lệ này đã tăng thêm khoảng 10%, qua đó phát hiện hơn 2.000 trường hợp có khối u. Tuy nhiên, khoảng 1/3 số nam giới có nghi ngờ mắc bệnh lại không đến khám tiếp với bác sĩ tiết niệu để xác nhận hoặc loại trừ chẩn đoán. Thông tin được đại diện Bộ Y tế và các bác sĩ chuyên khoa tiết niệu cho biết.

Phát biểu tại họp báo ngày thứ Ba, Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch nhấn mạnh: “Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất”. Theo ông, mỗi năm có khoảng 10.000 nam giới được xác nhận mắc bệnh, trong đó khoảng 1.500 người tử vong.

Theo các chuyên gia, số ca bệnh gia tăng là do dân số già hóa, đồng thời năng lực chẩn đoán cũng ngày càng được cải thiện. Hiện trong cộng đồng có khoảng 8.000 đến 9.000 nam giới chưa biết mình mắc ung thư tuyến tiền liệt.

Khoảng 2.000 trường hợp đã được phát hiện nhờ chương trình tầm soát, thông qua xét nghiệm máu được bác sĩ chỉ định dựa trên độ tuổi chứ không phải do xuất hiện triệu chứng. Tổng cộng đã có hơn 310.000 nam giới được mời tham gia, trong đó hơn 26.000 người có nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) cao – một chỉ dấu có thể cảnh báo khối u.

Tuy nhiên, theo ông Marek Babjuk, Trưởng khoa Tiết niệu thuộc Đại học Charles và các bệnh viện Motol, Homolka, chỉ 64% trong số này đến gặp bác sĩ tiết niệu trong vòng 6 tháng.

Chủ tịch Hội Tiết niệu Séc, ông Roman Zachoval, cho biết cơ quan này đang phân tích nguyên nhân của tình trạng trên. Theo ông, có thể tồn tại nhiều rào cản như tâm lý lo ngại từ phía người bệnh, việc bác sĩ đa khoa không chuyển tuyến, hoặc mạng lưới bác sĩ tiết niệu chưa đáp ứng đầy đủ tại một số địa phương.

Khoảng 1/4 người dân không khám sức khỏe định kỳ

Trong các chương trình tầm soát ung thư do Nhà nước tổ chức nhằm phát hiện bệnh sớm, những chương trình đạt tỷ lệ tham gia cao nhất là các chương trình không yêu cầu người dân phải tự đặt lịch khám mà được tích hợp ngay trong đợt khám sức khỏe định kỳ.

Điển hình, chương trình tầm soát ung thư cổ tử cung từ lâu đã được gần như tất cả phụ nữ tham gia nếu họ đi khám định kỳ với bác sĩ phụ khoa. Từ năm nay, xét nghiệm máu tầm soát ung thư tuyến tiền liệt cũng đã được đưa vào gói khám phòng ngừa dành cho nam giới trên 50 tuổi tại bác sĩ đa khoa.

Dù vậy, vẫn có khoảng 1/4 người dân không tham gia khám sức khỏe định kỳ, còn tỷ lệ tham gia các chương trình tầm soát ung thư thậm chí còn thấp hơn.

Bộ trưởng Adam Vojtěch cho biết, Bộ Y tế đang chuẩn bị sửa đổi luật bảo hiểm y tế công, trong đó dự kiến đưa vào cơ chế thưởng nhằm khuyến khích người dân tham gia tầm soát. Theo đó, các công ty bảo hiểm y tế có thể chi trả khoản hỗ trợ lên tới hàng nghìn korun cho người tham gia.

Ông nhấn mạnh, việc phát hiện sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ giúp nâng cao cơ hội sống cho bệnh nhân mà còn giảm gánh nặng cho hệ thống y tế, bởi điều trị ung thư ở giai đoạn muộn tốn kém hơn nhiều.

Giám đốc Viện Thông tin và Thống kê Y tế (ÚZIS) cũng cho biết, ngày càng nhiều bệnh nhân sau khi được điều trị ung thư lần đầu tiếp tục phát hiện thêm khối u thứ hai. Theo ông, hiện nay phần lớn bệnh nhân đã sống sót sau lần mắc ung thư đầu tiên – điều mà vào những năm 1990 có thể chưa đạt được. Riêng với ung thư tuyến tiền liệt, nhóm này chiếm gần 1/4.

Theo các bác sĩ, trong tương lai gần, ung thư có thể trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, trong khi hiện nay bệnh tim mạch vẫn đứng đầu. Tuy nhiên, nhiều loại ung thư hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm. Đối với ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn đầu, tỷ lệ sống gần như đạt 100%; trong khi ở các giai đoạn muộn hơn, chỉ khoảng một nửa số bệnh nhân được điều trị có thể sống sót.

Nguồn iDnes