Khoảng trống pháp lý quanh THCA tại Séc gây tranh cãi
THCA trong các sản phẩm cần sa có thể chuyển hóa thành chất THC bị cấm khi gặp nhiệt, kể cả trong quá trình xét nghiệm. Giới luật sư Séc cảnh báo phương pháp phân tích có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc một hành vi bị coi là hợp pháp, vi phạm hành chính hay tội phạm.
Liên đoàn Luật sư Bào chữa Cộng hòa Séc cảnh báo những quy định hiện hành đối với THCA còn thiếu rõ ràng, trong khi chất này xuất hiện trong nhiều sản phẩm cần sa như hoa khô, thuốc lá điện tử và tinh dầu.
THCA là một cannabinoid tồn tại tự nhiên trong cây cần sa. Theo Liên đoàn Luật sư Bào chữa Séc, pháp luật nước này hiện không liệt kê rõ THCA vào danh mục chất gây nghiện, chất tác động tâm thần hoặc tiền chất ma túy, tức những chất có thể được sử dụng để sản xuất chất gây nghiện.
Tuy nhiên, trong một số điều kiện, đặc biệt khi bị làm nóng, THCA có thể chuyển hóa thành THC. Khác với THCA, THC được xếp vào nhóm chất gây nghiện bất hợp pháp.
Các sản phẩm chứa THCA thường được bán dưới dạng hoa cần sa khô, sản phẩm vape, tinh dầu hoặc những chế phẩm khác từ cần sa. Những mặt hàng này có thể được phép lưu hành nếu hàm lượng THC không vượt quá giới hạn pháp luật quy định.
Tranh cãi về cách tính hàm lượng THC
Theo Liên đoàn Luật sư Bào chữa Séc, vấn đề phát sinh khi cơ quan chức năng tính cả THCA vào hàm lượng THC trong quá trình đánh giá sản phẩm.
“THCA và THC phải được phân biệt rõ ràng. Việc THCA có thể chuyển hóa thành THC khi bị làm nóng không đồng nghĩa nó tự động được xem là THC trong luật hình sự hoặc luật hành chính”, Liên đoàn nêu trong tuyên bố ngày 18/10/2026.
Tổ chức này cho rằng cách diễn giải như vậy sẽ trái với nguyên tắc hợp pháp và có thể mở rộng trách nhiệm hình sự một cách không được phép.
Phương pháp xét nghiệm cũng là vấn đề đáng lưu ý. Một số quy trình xác định hàm lượng THC sử dụng nhiệt để xử lý mẫu, có thể khiến THCA chuyển hóa thành THC ngay trong phòng thí nghiệm.
Do đó, kết quả phân tích có thể không chỉ phản ánh lượng THC vốn có trong mẫu tại thời điểm bị thu giữ, mà còn bao gồm cả lượng THC mới hình thành trong quá trình xét nghiệm.
“Đây chính là điểm giao thoa giữa khía cạnh pháp lý và chuyên môn. Nếu trách nhiệm hình sự được xác định dựa trên hàm lượng THC, cần làm rõ, không còn nghi ngờ hợp lý, liệu kết quả phản ánh lượng THC thực tế trong mẫu hay ‘tổng tiềm năng THC’, bao gồm cả THCA sau khi chuyển hóa”, Liên đoàn cho biết.
Theo tổ chức này, sự khác biệt trên có ý nghĩa quyết định không chỉ đối với việc xác định hành vi có cấu thành tội phạm hay không, mà còn đối với cách định tội.
Không thể để phương pháp xét nghiệm quyết định trách nhiệm hình sự
Liên đoàn Luật sư Bào chữa Séc yêu cầu từng vụ việc phải sử dụng phương pháp phân tích phù hợp với mục đích xét nghiệm.
“Không thể chấp nhận việc ranh giới giữa không bị xử phạt, chịu trách nhiệm hành chính và bị truy cứu hình sự trên thực tế lại chủ yếu được quyết định bởi một phương pháp xét nghiệm có thể tính cả lượng THC chỉ hình thành trong quá trình phân tích”, tuyên bố nêu.
Tổ chức này cho rằng trong thời gian chưa có quy định pháp luật rõ ràng, cơ quan điều tra, thẩm phán và chuyên gia giám định cần thận trọng khi xử lý các vụ liên quan đến THCA.
“Nhà nước không thể để địa vị pháp lý của THCA trong tình trạng không rõ ràng, đồng thời buộc bị can phải gánh chịu hậu quả từ sự bất định đó”, Liên đoàn nhấn mạnh.
Khi còn nghi vấn, cơ quan chức năng phải tuân thủ nguyên tắc in dubio pro reo, tức giải thích nghi ngờ theo hướng có lợi cho người bị buộc tội. Bên cạnh đó là nguyên tắc nullum crimen sine lege, theo đó không ai có thể bị trừng phạt vì một hành vi không bị pháp luật cấm.
“Không thể tính THCA vào lượng THC dùng để xác định trách nhiệm hình sự khi chưa có căn cứ pháp lý rõ ràng, chỉ vì chất này chuyển thành THC trong phương pháp phân tích được lựa chọn”, Liên đoàn cho biết.
Theo tổ chức này, giải pháp căn bản nằm ở hoạt động lập pháp và quản lý. Nếu nhà nước đánh giá các sản phẩm chứa THCA có rủi ro, cơ quan chức năng cần xây dựng một khuôn khổ pháp lý rõ ràng, có thể dự đoán và tương xứng.
Theo CNN Prima news
