Tổng thống Petr Pavel và Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) đã không tìm được tiếng nói chung về việc ai nên đại diện cho CH Séc tại hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra vào tháng 7 ở Ankara. Ông Pavel cho biết điều này sau cuộc họp hôm thứ Sáu với người đứng đầu chính phủ tại Lâu đài Praha. Theo ông, Babiš cho rằng nguyên thủ quốc gia không nên đại diện đất nước vì có sự khác biệt quan điểm liên quan đến việc thực hiện các cam kết với NATO. Tuy nhiên, tổng thống khẳng định ông vẫn muốn tham dự hội nghị. Nếu chính phủ không cho phép, ông có thể đệ đơn kiện về thẩm quyền hiến pháp, ông cho biết. Babiš không trực tiếp bình luận về kết quả cuộc họp.

“Sau cuộc trao đổi ngắn với Thủ tướng Babiš, tôi phải nói rằng chúng tôi không đạt được thỏa thuận. Thủ tướng vẫn giữ quan điểm rằng tổng thống không nên tiếp tục thông lệ lâu nay, tức là đại diện quốc gia ở các hội nghị thượng đỉnh NATO,” Pavel phát biểu sáng thứ Sáu. Theo ông, nguyên nhân là sự bất đồng quan điểm giữa tổng thống và chính phủ trong việc thực hiện các cam kết.

Tuy nhiên, theo tổng thống Pavel, tình hình hiện đã thay đổi vì trong những tuần gần đây, chính phủ cũng đã thay đổi cách tiếp cận đối với vấn đề quốc phòng. “Hiện nay, quốc phòng đã trở thành ưu tiên của họ. Họ không phủ nhận việc thực hiện các cam kết hay tăng chi tiêu quốc phòng, vì vậy ở điểm này chúng tôi có cùng quan điểm,” ông nhận xét.

Trong buổi họp báo, ông Pavel ám chỉ rằng cách tiếp cận của ông Babiš đang phá vỡ truyền thống. Theo ông, tổng thống đại diện đất nước trên trường quốc tế và hành động dựa trên nhiệm vụ được chính phủ phê chuẩn. Ông bác bỏ việc mình từng không tuân theo điều đó.

“Theo tôi, việc chỉ trích chính phủ về các bước đi cụ thể trong nước hoặc trước công chúng là hoàn toàn chính đáng, vì không có quy định nào nói rằng tổng thống phải có cùng quan điểm với chính phủ trong mọi vấn đề. Nhưng tại các diễn đàn quốc tế chính thức thì rõ ràng tổng thống không đại diện cho quan điểm cá nhân mà là thực hiện nhiệm vụ đã được chính phủ phê duyệt,” ông nói.

Ông Pavel khẳng định sẽ kiên quyết tham dự hội nghị, đặc biệt là phần đầu tiên gồm bữa tối không chính thức của các nguyên thủ và cuộc thảo luận về an ninh châu Âu và toàn cầu. “Phần chính thức sẽ do ông Andrej Babiš cùng các bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao tham dự, nơi họ có thể trình bày cách chính phủ muốn thực hiện các cam kết,” ông nói thêm và cho rằng đây là một sự nhượng bộ đối với nội các.

Trong quá khứ, các hội nghị NATO thường có sự tham dự của cả thủ tướng và tổng thống CH Séc. Kể từ khi nhậm chức, tổng thống Pavel đã tham gia tất cả các hội nghị NATO, bao gồm Vilnius năm 2023, Washington năm 2024 và The Hague năm ngoái.

Tổng thống Pavel có thể sẽ cân nhắc kiện về thẩm quyền
Nếu ông Babiš từ chối sự tham dự của nguyên thủ quốc gia, tổng thống có thể đệ đơn kiện về thẩm quyền hiến pháp liên quan đến việc cản trở có hệ thống việc thực hiện quyền hạn hiến định của ông. Ông Pavel đã nói điều này trước đó với báo Deník N. Sau đó vào thứ Sáu, ông cũng nhắc lại điều này khi trả lời câu hỏi của các nhà báo tại Vítkov ở Praha.

Tuy nhiên, trong buổi họp báo sáng thứ Sáu, ông nhấn mạnh rằng đây chỉ là giải pháp cuối cùng. “Đó không phải là công cụ mà tôi muốn sử dụng,” ông trả lời.

Theo tổng thống Pavel, chính phủ sẽ chỉ đưa ra quyết định về vấn đề này vào tháng Sáu. “Nếu vào tháng Sáu, chính phủ đưa ra quyết định khiến tổng thống bị loại khỏi các nhiệm vụ hiến định của mình, thì có lẽ tôi sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cân nhắc đệ đơn kiện hiến pháp,” ông giải thích.

Thỏa thuận gặp gỡ thường xuyên hơn
Dù vậy, ông Pavel cho biết trong cuộc gặp hôm thứ Sáu, ông và ông Babiš đã thống nhất sẽ gặp nhau thường xuyên hơn để phối hợp chính sách đối ngoại, nhằm tránh những bất đồng quan điểm xuất hiện công khai trên truyền thông.

Theo tổng thống Pavel, hai người cũng không thảo luận về vị trí tổng tham mưu trưởng mới của quân đội, dù trước đó chủ đề này được nhắc đến như một nội dung có thể được bàn bạc. Ông nói hiện giờ đến lượt thủ tướng đưa ra đề xuất. “Tôi không có ứng viên ưu tiên nào,” ông bổ sung.

Cuộc gặp cũng được cho là sẽ đề cập đến những phát ngôn gây tranh cãi của đại diện đảng Motoristé, nhưng Pavel không nhắc đến chủ đề này trong phát biểu của mình. Vì vậy, không rõ liệu hai nhà lãnh đạo có thực sự trao đổi về vấn đề đó hay không.

Nguồn ČT24