Lãnh đạo thế giới kỳ vọng vào 'khởi đầu mới' sau bầu cử giữa kỳ Mỹ

Các lãnh đạo thế giới hy vọng về khởi đầu mới trong quan hệ với Mỹ, sau khi đảng Dân chủ thắng áp đảo trong bầu cử giữa kỳ ở nước này.

Đảng Dân chủ sau cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 đã giành được cả Thượng viện lẫn Hạ viện Mỹ, qua đó nắm trong tay khả năng ngăn chặn các dự luật và "ghìm cương" quyết sách đối ngoại của Tổng thống Donald Trump.

Cục diện này được dự báo sẽ tác động đáng kể đến loạt chính sách của Mỹ với đồng minh, đối tác và đối thủ trên thế giới, thu hút sự quan tâm của lãnh đạo nhiều nước.

Thủ tướng Anh Andy Burnham bày tỏ hy vọng rằng kết quả bầu cử sẽ khiến Mỹ và các bên liên quan phải tập trung suy nghĩ về việc chấm dứt cuộc chiến tại Iran, nguyên nhân đẩy giá nhiên liệu tăng vọt, một vấn đề gây bức xúc lớn cho cử tri.

"Thế giới hiện có cơ hội để cùng đoàn kết giải quyết một vấn đề đang tác động đến tất cả chúng ta, đó chính là chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, tôi không thể giảm bớt áp lực về chi phí sinh hoạt cho người dân chừng nào cuộc xung đột ở Trung Đông còn chưa được giải quyết", ông Burnham phát biểu.

Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa trong khi đó cho biết việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội Mỹ sẽ "mở ra một kỷ nguyên mới trong quan hệ quốc tế".

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nhận định rằng thất bại của đảng Cộng hòa cùng nhiều ứng viên được ông Trump hậu thuẫn cho thấy làn sóng cực hữu trên toàn cầu đang suy yếu.

"Điều đó đã xảy ra ở Brazil. Nó vừa xảy ra ở Mỹ. Và chẳng bao lâu nữa, nó cũng sẽ diễn ra ở Tây Ban Nha", ông Sanchez nói, thêm rằng làn sóng cực hữu "không còn phát triển nữa, mà đang tan rã".

Bà Kaja Kallas, quan chức phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bày tỏ hy vọng rằng quốc hội Mỹ khóa mới sẽ tăng cường ủng hộ Ukraine và gia tăng áp lực lên Nga, sau khi Tổng thống Trump có những động thái xích lại gần với Moskva.

Bà Kallas nói thêm rằng châu Âu cùng Mỹ "sẽ mạnh mẽ hơn nhiều khi sát cánh bên nhau" trong việc tăng sức ép để Nga chấm dứt cuộc chiến.

Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo châu Âu lại đánh giá rằng ngay cả khi đảng Dân chủ kiểm soát lưỡng viện quốc hội, chính sách đối ngoại của Mỹ sẽ không sớm thay đổi trong hai năm cuối nhiệm kỳ của ông Trump.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng phần lớn thời gian qua, ông Trump đã thực thi chính sách của mình bằng sắc lệnh hành pháp, không chịu sự kiểm soát của quốc hội, và đó là phương thức mà ông sẽ tiếp tục áp dụng trong thời gian tới.

"Thẳng thắn mà nói, trong hai năm qua, ông Trump chủ yếu điều hành đất nước bằng cách phớt lờ quốc hội. Tại sao bây giờ lại có thể khác đi được?", ông Merz nhận định.

Bộ trưởng Thương mại Canada Dominic LeBlanc cho rằng chưa thể khẳng định kết quả bầu cử giữa kỳ ở Mỹ có giúp Ottawa có lợi thế hơn trong các cuộc đàm phán nhằm hạ nhiệt cuộc chiến thương mại hay không.

"Có lẽ chúng ta sẽ biết rõ hơn trong vài tuần tới, khi quốc hội mới của Mỹ bắt đầu nhiệm kỳ vào tháng 1/2027", ông nói.

Tuy nhiên, Thủ hiến Ontario, ông Doug Ford, người từng có những phát ngôn cứng rắn và gay gắt về chính quyền Tổng thống Trump, cho rằng chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ sẽ mang lại cho Canada "thêm một chút lợi thế", đồng thời khẳng định đây là thắng lợi cho cả Canada lẫn thế giới.

"Tôi đã vui mừng đến mức muốn nhào lộn ngay trên phố", ông Ford nói.

Bình luận về kết quả bầu cử giữa kỳ ở Mỹ, Điện Kremlin cho biết Nga hy vọng Tổng thống Trump sẽ tiếp tục các "nỗ lực kiến tạo hòa bình".

"Tổng thống Trump vẫn thực thi thẩm quyền của mình. Chúng tôi chân thành hy vọng rằng ông ấy cũng sẽ tiếp tục các nỗ lực kiến tạo hòa bình", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói.

Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tin rằng thắng lợi của đảng Dân chủ sẽ thắp lên hy vọng mới cho Kiev, sau thời gian dài bị chính quyền Trump cắt giảm hỗ trợ.

"Tôi cũng biết ơn các thành viên đảng Cộng hòa, nhưng phía Dân chủ đã thể hiện quan điểm rất rõ ràng về việc ủng hộ và viện trợ cho Ukraine, cũng như khôi phục quan hệ Mỹ - châu Âu", ông Zelensky nói. "Hy vọng rằng thế cân bằng quyền lực sẽ hình thành và chúng tôi sẽ nhận được nhiều hỗ trợ hơn nữa".

Ngọc Ánh (Theo AFP, AP, PBS)

(Theo VnExpress)