Liên minh cầm quyền của CH Séc đã đạt thỏa thuận, ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, về việc nâng chi tiêu của Bộ Quốc phòng trong năm 2027 từ khoảng 1,7% GDP hiện nay lên 2% GDP. Thông tin này được Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) cho Đài truyền hình Séc (ČT) biết.

Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (ANO) dự kiến ngân sách dành cho bộ này trong năm tới sẽ tăng gần 36 tỷ korun. Đây cũng là mức tăng mà Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna (SPD) đã đề xuất từ đầu tháng 6.

Chỉ riêng thương vụ mua xe tăng Leopard 2 A8 để thay thế các dòng xe cũ, nhà nước dự kiến sẽ từng bước chi gần 40 tỷ korun đến năm 2031, đã tính cả lạm phát. Cùng với xe chiến đấu bộ binh, số xe tăng này sẽ là một phần của lữ đoàn hạng nặng.

“Việc bàn giao xe tăng Leopard 2 A8 sẽ bắt đầu từ năm tới. Đây là dự án mua sắm chung của chúng tôi với Cộng hòa Liên bang Đức và là một dự án hết sức quan trọng. Bên cạnh đó, dự án F-35 vẫn đang tiếp tục,” Bộ trưởng Zůna cho biết. Ông nói thêm rằng trong năm tới, ông cũng muốn công bố đấu thầu công khai để trang bị cho lữ đoàn trung bình các xe bọc thép chở quân bánh lốp mới. Kế hoạch còn bao gồm tuyển thêm từ 2.000 đến 3.000 binh sĩ mới và mua các xe chiến đấu bộ binh CV90.

Các ưu tiên khác của Bộ Quốc phòng còn gồm tăng lương cho quân nhân, phát triển năng lực phòng không và tăng cường năng lực phòng thủ chống thiết bị bay không người lái. Tổng cộng, bộ này dự kiến sẽ nhận gần 191 tỷ korun trong năm tới, tăng gần 36 tỷ korun so với năm nay. Chỉ khi đó, CH Séc mới có thể thực hiện cam kết dành ít nhất 2% GDP cho quốc phòng.

“Chúng tôi muốn thúc đẩy mục tiêu này cho năm 2027. Đây là một trong những ưu tiên khi xây dựng ngân sách. Dĩ nhiên còn có các khoản chi khác có thể được tính vào, nhưng điều chúng tôi muốn bàn chủ yếu là tính hợp lý và hiệu quả của chúng,” bà Schillerová nói.

Theo Bộ trưởng Zůna, chính phủ trong năm tới “không còn lựa chọn nào khác”. “Chúng tôi căn cứ vào những gì luật pháp quy định,” ông nói.

Phe đối lập cho rằng mức tăng này vẫn chưa đủ tham vọng

Tuy nhiên, trong năm nay, chính phủ nhiều khả năng sẽ không hoàn thành cam kết 2% với NATO, đồng nghĩa cũng không đáp ứng luật của CH Séc về tài trợ quốc phòng. Tình trạng tương tự cũng từng xảy ra vào năm ngoái dưới thời chính phủ của Thủ tướng Petr Fiala (ODS). Dù hoan nghênh kế hoạch hiện nay về tăng chi tiêu quốc phòng, phe đối lập tại Hạ viện cho rằng mức này vẫn chưa đủ tham vọng.

Theo Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Hạ viện Josef Flek (STAN), mức 2% sẽ không đủ. “Ngay lúc này con số đó đã là quá thấp. Những thương vụ mua sắm đang được đàm phán sẽ cần nguồn tài chính để triển khai. Chúng ta thậm chí còn chưa tính đến hệ thống phòng không đã được hứa hẹn, với chi phí lên tới 300 tỷ korun,” ông nói.

Phó chủ tịch nhóm nghị sĩ đảng Cướp biển, Ivan Bartoš, cho biết: “Ngay tại Ủy ban Quốc phòng, chúng tôi đã có tài liệu cho thấy quân đội tính toán rằng để các dự án vận hành đúng như kỳ vọng, cần mức chi tương đương 2,26% GDP.”

Chủ tịch TOP 09, Matěj Ondřej Havel, cũng đặt câu hỏi: “Dành 2% GDP cho quốc phòng thực sự không phải là một kế hoạch tham vọng. Vậy làm sao chúng ta có thể đạt được mục tiêu 5% GDP vào năm 2035 như liên minh đã thống nhất?”

Bộ Tài chính dự kiến sẽ trình dự thảo ngân sách nhà nước cho năm tới vào cuối tháng 8, sau khi Bộ trưởng Schillerová họp với các thành viên khác của chính phủ trong tháng tới.

Hội nghị thượng đỉnh NATO bắt đầu từ thứ Ba

Tổng thống và thủ tướng của 32 quốc gia thành viên NATO sẽ nhóm họp tại hội nghị thượng đỉnh thường niên khai mạc vào thứ Ba tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng Thư ký NATO Mark Rutte kỳ vọng các nước sẽ đưa ra những cam kết rõ ràng và đáng tin cậy nhằm nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP, đúng như thỏa thuận đạt được năm ngoái tại The Hague.

Thủ tướng Babiš và Tổng thống Petr Pavel sẽ rời sân bay quân sự Kbely ở Prague vào sáng thứ Ba, nhưng vì lý do an ninh, mỗi người sẽ đi trên một máy bay riêng. Ông Babiš cất cánh ngay sau cuộc họp báo bắt đầu lúc 7h45. Cuộc họp báo của ông Pavel sẽ diễn ra vào lúc 8h30, không lâu sau khi ông Babiš khởi hành.

Ông Babiš sẽ là trưởng đoàn đại biểu Séc tại hội nghị NATO, đại diện cho đất nước ở cả hai phần quan trọng của sự kiện: bữa tối không chính thức tối thứ Ba dành cho nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, cũng như phiên họp thượng đỉnh chính của Hội đồng Bắc Đại Tây Dương vào thứ Tư.

Ngoài ra, ông Babiš cũng lên kế hoạch tổ chức một số cuộc gặp song phương với các thủ tướng châu Âu, trong đó có lãnh đạo Hà Lan, Bulgaria và Slovenia. Trong khi đó, khác với ba kỳ hội nghị NATO trước đây khi là người dẫn đầu phái đoàn Séc, Tổng thống Pavel lần này sẽ tham gia với tư cách thành viên thường. Ông dự kiến có mặt tại phiên họp của Hội đồng Bắc Đại Tây Dương vào thứ Tư, nhưng sẽ không ngồi ở bàn chính dành cho trưởng đoàn mà ngồi phía sau Thủ tướng Babiš.

Nguồn ČT24