Nghi vấn xoay quanh an toàn đường sắt Tây Ban Nha sau hai vụ tai nạn chết người
Vụ va chạm tàu cao tốc khiến ít nhất 69 người thiệt mạng đã làm dấy lên lo ngại về an toàn và công tác bảo trì đường sắt tốc độ cao Tây Ban Nha.
Theo báo Guardian, mạng lưới đường sắt tốc độ cao từ lâu là niềm tự hào của Tây Ban Nha, với quy mô lớn nhất châu Âu và đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc.
Tuy nhiên, vụ tai nạn thảm khốc ngày 28-10 - vụ tai nạn thứ hai trong chưa đầy một năm - khiến ít nhất 69 người thiệt mạng, một lần nữa đặt dấu hỏi về mức độ an toàn của hệ thống này.
Hai tai nạn liên tiếp trong năm
Theo giới chức địa phương, tai nạn xảy ra tại tỉnh Toledo, miền trung Tây Ban Nha, khi một đoàn tàu cao tốc đâm vào đoàn tàu khác đang dừng trên đường ray, khiến nhiều toa tàu trật bánh. Hai đoàn tàu chở tổng cộng khoảng 544 hành khách và 69 người đã thiệt mạng.
Thủ tướng Pedro Sánchez tuyên bố ba ngày quốc tang để tưởng niệm các nạn nhân.
Bộ trưởng Giao thông Tây Ban Nha Óscar Puente cho biết một sự cố hệ thống an ninh xảy ra khoảng 8h30 (giờ địa phương), khiến khoảng sáu đoàn tàu phải dừng trên đoạn đường ray dài 63km.
Sau đó, trung tâm điều hành trung ương tại Madrid chỉ đạo một trong những đoàn tàu gặp sự cố tiếp tục hành trình với tốc độ bình thường, dẫn đến va chạm với đoàn tàu vẫn đang đứng yên trên đường ray.
"Chính trung tâm điều hành, thông qua các nhân viên trực, đã đưa ra quyết định cho tàu chạy lại trong những điều kiện mà theo quan điểm của chúng tôi là hoàn toàn không thể giải thích được", ông Puente nói. Nguyên nhân cụ thể và trách nhiệm liên quan đến vụ tai nạn vẫn đang trong quá trình điều tra.
Thảm kịch mới xảy ra chưa đầy một năm sau vụ tai nạn hồi tháng 1 gần thị trấn Adamuz, vùng Andalucía, khiến 46 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.
Truyền thông Tây Ban Nha nhanh chóng chỉ ra những điểm tương đồng giữa hai vụ việc: cùng liên quan đến các đơn vị vận hành và đều xảy ra trên tuyến đường nối Madrid với vùng Andalucía, một trong những tuyến đường sắt tốc độ cao lâu đời nhất nước này.
Vụ tai nạn hồi đầu năm đã làm dấy lên tranh luận về an toàn đường sắt, song những lo ngại của người lao động trong ngành vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Sự việc ngày 28-10 xảy ra chỉ một ngày trước cuộc đình công kéo dài 24 giờ do công đoàn lái tàu lớn nhất Tây Ban Nha lên kế hoạch tại hãng đường sắt Renfe.
Các công đoàn yêu cầu cải thiện quy trình ứng phó tình huống khẩn cấp do biến đổi khí hậu, thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh về nguy cơ mất an toàn và bảo đảm độ tin cậy của đoàn tàu. Họ cũng kêu gọi triển khai những giải pháp kỹ thuật thực chất nhằm khắc phục các vấn đề tồn tại lâu nay.
Nghi vấn về đầu tư đường sắt
Sau vụ tai nạn hồi tháng 1, chính phủ của Thủ tướng Sánchez đối mặt với những chỉ trích về mức đầu tư dành cho bảo trì đường sắt.
Vấn đề càng được chú ý khi nhu cầu đi lại bằng tàu cao tốc tăng mạnh, trong bối cảnh đường sắt chiếm khoảng 57% tổng nhu cầu giao thông tại Tây Ban Nha. Riêng nửa đầu năm nay, khoảng 25 triệu lượt hành khách sử dụng dịch vụ tàu tốc độ cao tại nước này.
Chính phủ khẳng định đã tăng 54% chi tiêu bảo trì mạng lưới đường sắt kể từ năm 2018. Theo phân tích dữ liệu Liên minh châu Âu (EU) của Hãng tin Reuters, Tây Ban Nha là nước chi nhiều nhất cho đường sắt tốc độ cao, trung bình khoảng 1,5 tỉ euro (khoảng 1,67 tỉ USD) mỗi năm trong giai đoạn 2018-2022. Hơn 90% mạng lưới đường sắt nước này được trang bị hệ thống kiểm soát an toàn cấp cao nhất EU.
Tuy nhiên, phần lớn nguồn vốn được dành cho xây dựng hạ tầng mới, trong khi chỉ khoảng 16% được phân bổ cho bảo trì, cải tạo và nâng cấp.
Dữ liệu của Ủy ban châu Âu cũng cho thấy mức đầu tư bảo trì trên mạng lưới đường sắt tốc độ cao dài khoảng 4.000km của Tây Ban Nha vẫn thấp hơn Đức và Thụy Sĩ.
Trước năm nay, Tây Ban Nha vẫn thuộc nhóm quốc gia có tỉ lệ tai nạn đường sắt thấp nhất EU, với số người tử vong không quá một người trên mỗi 1.000km đường ray.
(Theo Tuổi Trẻ)
