Praha – Chính phủ muốn bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc ở mức tương đương với các quốc gia châu Âu khác, bởi điều này có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Séc. Ngoại trưởng Petr Macinka (đảng Motoristé) cho biết như vậy trong chương trình Za pět minut dvanáct phát sóng hôm nay trên kênh truyền hình Nova. Tuy nhiên, theo ông, Séc vẫn cần duy trì sự thận trọng trong quan hệ với Trung Quốc. Ông Macinka cũng nhận định chuyến thăm gần đây của Chủ tịch Thượng viện Miloš Vystrčil (ODS) tới Đài Loan có thể bị diễn giải như một sự ủng hộ đối với nền độc lập của hòn đảo này.

Chủ tịch đảng đối lập Thị trưởng và Độc lập (STAN), ông Vít Rakušan, cho rằng việc duy trì quan hệ tốt đẹp với Đài Loan là một chính sách thực dụng, bởi về lâu dài, các khoản đầu tư của Đài Loan vào Séc vượt xa đầu tư từ Trung Quốc. Theo ông, trong suốt chuyến đi, ông Vystrčil chưa từng một lần tuyên bố rằng Đài Loan nên độc lập. Ông Rakušan cũng nhấn mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn tăng trưởng ngay cả dưới thời chính phủ trước, vốn công khai có lập trường thân thiện với Đài Loan.

Ông Macinka đồng thời nói rằng đầu tư không quan trọng bằng việc mở cửa thị trường cho xuất khẩu, và các doanh nghiệp Séc xuất khẩu sang Trung Quốc nhiều hơn đáng kể so với sang Đài Loan. Theo ông, tình hình chính trị nội bộ trong quá khứ từng ảnh hưởng đến cách chính quyền Trung Quốc đối xử với các doanh nghiệp Séc, khi những tập đoàn lớn như Škoda Auto hay PPF đã phải rút lui khỏi thị trường này. Riêng trong trường hợp ông Vystrčil, theo Ngoại trưởng, bản thân chuyến đi của nhân vật đứng thứ hai trong bộ máy hiến định của Séc đã có thể dẫn đến nhiều cách diễn giải khác nhau. “Chuyến đi tới Đài Loan chắc chắn không phải là một chuyến đi trung lập,” ông nói.

Về phần mình, ông Rakušan cho rằng chính quyền Trung Quốc là một rủi ro, chẳng hạn vì hiện nay phần lớn các cuộc tấn công mạng không còn xuất phát từ Nga mà từ chính Trung Quốc. Ông cũng nhắc tới vụ một công dân Trung Quốc bị công tố viên truy tố với cáo buộc làm gián điệp. “Việc bình thường hóa quan hệ trước hết phải đến từ phía Trung Quốc, nước này cần đối xử với chúng ta không phải như một vùng lãnh thổ mà họ muốn chinh phục thông qua các hoạt động gián điệp,” lãnh đạo STAN nói.

Theo Ngoại trưởng, Séc hiện có quan hệ với Trung Quốc tệ nhất trong số các nước thành viên Liên minh châu Âu. “Mục tiêu của chúng tôi là ít nhất phải phần nào bình thường hóa mối quan hệ đó,” ông nói. Ông nói thêm rằng dù chính phủ không muốn theo đuổi một mối quan hệ đặc biệt vượt chuẩn với Trung Quốc, việc bình thường hóa như đã đề cập là cần thiết nhằm mở rộng cơ hội xuất khẩu cho các doanh nghiệp Séc. “Chúng tôi vẫn giữ một mức độ thận trọng nhất định đối với Trung Quốc, điều đó chắc chắn là phù hợp,” ông nói thêm. Liên quan đến chuyến thăm gần đây của Chủ tịch Thượng viện tới Đài Loan, theo Ngoại trưởng, điều quan trọng là Trung Quốc không được hiểu rằng chính phủ Séc muốn công nhận nền độc lập của hòn đảo này. “Chính phủ Séc sẽ không công nhận độc lập của Đài Loan, không có ý định làm điều đó, cũng như theo tôi biết thì không một quốc gia châu Âu nào khác công nhận,” ông cho biết.

Ông Vystrčil lên đường thăm Đài Loan trong 5 ngày vào ngày 31/5. Chính phủ từ chối cấp chuyên cơ cho chuyến đi, khiến phe đối lập gay gắt chỉ trích quyết định của nội các. Ông Vystrčil gọi quyết định này là một cú phản bội và “đâm sau lưng” các doanh nhân cùng đại diện giới học thuật và văn hóa tháp tùng ông tới Đài Loan. Vì vậy, Chủ tịch Thượng viện và phái đoàn đã phải bay bằng chuyến thương mại. Trung Quốc lên án chuyến đi, coi hòn đảo này là một tỉnh nổi loạn của mình, đồng thời cho rằng ông Vystrčil đã can thiệp nghiêm trọng vào công việc nội bộ của Trung Quốc. Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) cũng nhiều lần chỉ trích chuyến đi của ông Vystrčil, cho rằng động thái này sẽ làm tổn hại đến quan hệ thương mại và quan hệ song phương với Trung Quốc.

Nguồn ČTK