Tại cuộc họp Hạ viện Séc diễn ra vào thứ Ba, các nghị sĩ đã thông qua khả năng để người hưu trí chấm dứt việc tiết kiệm hưu trí mà không bị phạt, cùng với việc tăng cường bảo vệ người tiêu dùng. Hạ viện cũng thông qua luật của Liên minh châu Âu về hợp tác tư pháp quốc tế và nghĩa vụ của các nhà sản xuất thiết bị y tế phải báo cáo các gián đoạn trong việc cung ứng.

Chấm dứt việc tiết kiệm hưu trí mà không bị phạt đối với người cao tuổi

Trong vòng thảo luận đầu tiên, Hạ viện đã ủng hộ dự thảo sửa đổi của liên minh cầm quyền, theo đó những người hưu trí đã mở tài khoản tiết kiệm hưu trí trước năm 2023 có thể chấm dứt mà không bị phạt. Những người hưu trí đã rút khỏi chương trình sớm và bị mất trợ cấp của nhà nước hoặc tiền của mình sẽ được nhận bồi thường. Ban đầu, liên minh đề xuất Hạ viện thông qua dự luật theo thủ tục rút gọn ngay trong lần đọc thứ nhất. Tuy nhiên, phương án này đã bị các đảng đối lập TOP 09, ODS và KDU-ČSL phủ quyết.

Dự luật phản ứng trước thay đổi khi từ giữa năm 2024, nhà nước ngừng chi trả trợ cấp tiết kiệm hưu trí cho người đang hưởng lương hưu. Biện pháp này là một phần của gói củng cố tài chính công do chính phủ tiền nhiệm của Petr Fiala (ODS) đề xuất và được quốc hội thông qua vào năm 2023. Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (ANO) cho biết rằng vào thời điểm đó, người hưu trí không có cơ hội rời khỏi hệ thống mà không bị phạt. Họ phải tiếp tục tiết kiệm nhưng không có trợ cấp của nhà nước, hoặc chấm dứt và mất các khoản trợ cấp đã được cộng, thậm chí có thể mất cả tiền của mình. “Chúng tôi muốn khắc phục tình trạng này bằng đề xuất này,” bà nói thêm. Trước đây, Bộ Tài chính lập luận rằng mục đích của trợ cấp là khuyến khích người dân tiết kiệm cho tuổi già.

Dự luật quy định rằng những khách hàng đã ký hợp đồng tiết kiệm hưu trí trước cuối năm 2023 và đã được hưởng lương hưu có thể chấm dứt mà không bị phạt, đồng thời không cần đáp ứng thời gian tối thiểu 5 năm. Theo Bộ Tài chính, có khoảng 150.000 người thuộc diện này.

Dự luật cũng cho phép những người đã chấm dứt tiết kiệm sớm và vì vậy mất trợ cấp nhà nước hoặc cả tiền đã đóng có thể yêu cầu hoàn trả số tiền bị mất. Điều này liên quan đến khoảng 16.000 người. Chi phí cho ngân sách nhà nước ước tính khoảng 60 triệu korun.

Ngoài dự luật này, chương trình nghị sự của cuộc họp lần này còn bao gồm nhiều dự luật khác trong vòng thảo luận đầu tiên, chủ yếu liên quan đến việc chuyển đổi luật pháp của Liên minh châu Âu vào hệ thống pháp luật của Séc.

Tăng cường bảo vệ người tiêu dùng

Người tiêu dùng sẽ được bảo vệ nhiều hơn khi sử dụng các dịch vụ tài chính từ xa, điển hình qua internet, điện thoại hoặc ứng dụng. Sự bảo vệ này sẽ được thực hiện thông qua dự luật mà Hạ viện đã ủng hộ trong vòng thảo luận đầu tiên. Dự luật sửa đổi một số luật hiện hành và chuyển các quy định của chỉ thị châu Âu về hợp đồng dịch vụ tài chính từ xa (DMFS) vào luật pháp Séc.

Dự luật mở rộng nghĩa vụ cung cấp thông tin của các nhà cung cấp, tăng quyền của người tiêu dùng trong việc rút khỏi hợp đồng, đồng thời quy định yêu cầu về việc trình bày các điều kiện dịch vụ tài chính một cách rõ ràng và dễ hiểu. Chính phủ đề xuất dự luật có hiệu lực từ ngày 19 tháng 6 năm nay.

Một trong những điểm mới là nút rút khỏi hợp đồng, giúp người tiêu dùng dễ dàng thực hiện việc này đối với các hợp đồng ký kết trực tuyến. Theo Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová, đây có lẽ là điểm nổi bật nhất trong chỉ thị được chuyển giao. Quy định này sẽ áp dụng cả với các cửa hàng trực tuyến (e-shop). Bà khẳng định dự luật chỉ là việc chuyển giao nguyên bản chỉ thị châu Âu, không thêm bất kỳ quy định pháp lý nội địa nào khác.

“Nhấn nút này sẽ áp dụng cho tất cả các hợp đồng tiêu dùng ký kết trực tuyến, không chỉ riêng hợp đồng dịch vụ tài chính,” Bộ Tài chính từng thông báo. Nút rút khỏi hợp đồng phải được đánh dấu rõ ràng bằng chữ “zde odstoupit od smlouvy” (rút khỏi hợp đồng ở đây) hoặc biểu đạt tương tự. Ngoài ra, người tiêu dùng phải dễ dàng tìm thấy nút này. “Mục tiêu là để người tiêu dùng có thể rút khỏi hợp đồng dễ dàng như khi họ ký kết nó,” báo cáo lý do giải thích. Doanh nghiệp phải xác nhận ngay lập tức rằng họ đã nhận được yêu cầu rút khỏi hợp đồng mà không trì hoãn.

Các nhà cung cấp dịch vụ tài chính có trách nhiệm đảm bảo rằng website và ứng dụng của họ rõ ràng, minh bạch và không hạn chế khả năng quyết định tự do của khách hàng. Chỉ thị đưa ra yêu cầu này nhằm chống lại các hành vi gây hiểu nhầm hoặc thao túng trên giao diện trực tuyến, còn gọi là dark patterns.

Theo Bộ Tài chính, chỉ thị DMFS sẽ hoạt động như một lưới an toàn cho các dịch vụ tài chính từ xa, nơi chưa có quy định riêng hoặc bị loại trừ trực tiếp khỏi pháp luật. Ví dụ bao gồm một số sản phẩm tiết kiệm và tiền gửi, bảo hiểm ngắn hạn phi nhân thọ, tiết kiệm hưu trí bổ sung, một số loại tài sản tiền điện tử, hoặc các dịch vụ mới trong lĩnh vực đổi mới tài chính.

Dễ dàng thu thập bằng chứng điện tử hơn

Cảnh sát và các cơ quan tư pháp có thể sẽ được tiếp cận nhanh chóng và dễ dàng hơn với các bằng chứng điện tử nằm ở nước khác. Đây là nội dung dự kiến trong dự luật về hợp tác tư pháp quốc tế, mà Hạ viện đã ủng hộ. Dự luật chuyển các quy định của Liên minh châu Âu vào hệ thống pháp luật Séc. Chính phủ của Petr Fiala đã trình dự luật này cho Hạ viện cả trước và sau cuộc bầu cử, và hiện nay dự luật sẽ được Ủy ban Tư pháp – Hiến pháp xem xét.

Gói pháp lý của Liên minh châu Âu về bằng chứng điện tử bao gồm, trong đó, quy định về Lệnh chuyển giao châu Âu và Lệnh bảo lưu châu Âu đối với bằng chứng điện tử trong tố tụng hình sự. Nó còn bao gồm một chỉ thị quy định cách xác định các cơ sở và bổ nhiệm đại diện để thu thập bằng chứng điện tử trong các vụ án hình sự.

Bằng chứng điện tử có thể là email, tin nhắn trên mạng xã hội, dữ liệu từ các ứng dụng, hoặc các tài liệu lưu trữ trên mây. Theo lý do dự luật, khung pháp lý hiện nay dựa trên hỗ trợ pháp lý lẫn nhau, nhưng phương thức này chậm và phức tạp, trong khi bằng chứng điện tử, do tính chất tạm thời, cần được thu thập ngay lập tức.

Do đó, EU đã thiết lập một khung hợp tác trực tiếp thống nhất với các nhà cung cấp dịch vụ xuyên biên giới để thu thập bằng chứng điện tử. Quy định này chỉ áp dụng cho bằng chứng điện tử đang được nhà cung cấp lưu trữ tại thời điểm nhận Lệnh chuyển giao hoặc Lệnh bảo lưu châu Âu. Các cơ quan và nhà cung cấp dịch vụ sẽ trao đổi chứng nhận, lệnh và thông tin khác qua hệ thống thông tin, cho phép trao đổi điện tử xuyên biên giới nhanh chóng, trực tiếp, đáng tin cậy và an toàn.

Bắt buộc các nhà sản xuất thiết bị y tế báo cáo gián đoạn cung ứng

Các nhà sản xuất thiết bị và dụng cụ y tế có thể sẽ phải báo cáo gián đoạn cung ứng đến Cộng hòa Séc, tương tự như các nhà sản xuất thuốc. Đây là nội dung của dự luật mà Hạ viện đã thông qua theo thủ tục rút gọn ngay từ vòng đầu. Nếu vi phạm, họ sẽ bị phạt đến 15 triệu korun.

Các công ty bảo hiểm y tế chi hàng tỷ korun mỗi năm cho thiết bị y tế, phần lớn được các bệnh viện hoặc phòng khám mua từ ngân sách của họ. Một phần thiết bị được bệnh nhân nhận theo đơn bác sĩ.

Nếu các nhà sản xuất dự kiến gián đoạn hoặc ngừng cung ứng những thiết bị mà việc thiếu hụt có thể gây hại nghiêm trọng cho bệnh nhân hoặc sức khỏe cộng đồng, họ phải thông báo cho Viện Kiểm nghiệm thuốc trung ương (SÚKL), các khách hàng lớn, và trong một số trường hợp, cả các cơ sở y tế. Bộ Y tế sẽ được trao quyền hạn mới.

Thiết bị y tế bao gồm: băng, dụng cụ phẫu thuật, dụng cụ hỗ trợ tiểu tiện, nạng hoặc xe lăn, cấy ghép như khớp nhân tạo, các sản phẩm nha khoa như cầu răng hay mão răng, thiết bị trợ thính hoặc máy tạo nhịp tim, và các bộ phận giả bionics hiện đại cho người bị cắt cụt. Nó cũng bao gồm phần mềm y tế, thiết bị chẩn đoán, cũng như thiết bị y tế, từ hóa chất đến bộ xét nghiệm.

“Dự luật mới trao quyền cho Bộ Y tế ban hành các biện pháp chung, cho phép trong những trường hợp cần thiết, điều chỉnh điều kiện lưu hành, phân phối, vận hành, kê đơn, cấp phát hoặc sử dụng thiết bị khi khả năng cung ứng hạn chế có thể ảnh hưởng đến dịch vụ y tế,” báo cáo lý do nêu. Bộ Y tế có thể giới hạn đối tượng được cung ứng thiết bị khan hiếm, ví dụ chỉ cho bệnh viện hoặc các chẩn đoán cụ thể.

Dự luật này đã được trình Hạ viện trong nhiệm kỳ trước nhưng chưa được xem xét. Chính phủ của Fiala đã trình lại dự luật sau bầu cử. Dự luật sẽ có hiệu lực ngay khi được công bố trong Bộ Luật, và các nhà sản xuất sẽ có nghĩa vụ bắt đầu ba tháng sau khi hệ thống thông tin thiết bị y tế đi vào hoạt động.

Việc hoãn thay đổi mức sống tối thiểu từ tháng 5 sang tháng 7 sẽ không được áp dụng

Vào thứ Ba, Hạ viện không áp đảo quyền phủ quyết của Thượng viện đối với dự luật của Bộ trưởng Juchelka, vốn đề xuất hoãn thay đổi mức sống tối thiểu từ tháng 5 sang tháng 7. Lý do là các nghị sĩ trước đó đã thông qua một dự luật khác của Juchelka, có phạm vi rộng hơn, cho phép hoãn lâu hơn, chủ yếu liên quan đến việc dời thời điểm chi trả lần đầu “siêu trợ cấp” cho những người đã nhận các trợ cấp xã hội trước đó.

Mức sống tối thiểu được điều chỉnh trong dự luật liên quan, nhằm áp dụng trợ cấp xã hội mới. “Siêu trợ cấp” này đã thay thế 4 loại trợ cấp từ tháng 10 năm ngoái gồm các khoản trợ cấp và phụ cấp nhà ở, trợ cấp sinh hoạt, và phụ cấp trẻ em.

Dự luật về việc dời thời điểm chi trả lần đầu “siêu trợ cấp” cho người nhận trợ cấp xã hội thêm 3 tháng đến tháng 8, đã được Hạ viện thông qua và Tổng thống Petr Pavel ký, bao gồm cả việc hoãn thay đổi mức sống tối thiểu từ tháng 5 sang tháng 10. Vì vậy, dự luật về mức sống và mức sống tối thiểu đã bị bác bỏ trở nên không cần thiết.

Theo đó, mức sống tối thiểu cho một người trưởng thành sẽ tăng từ 4.860 lên 5.500 korun từ tháng 10. Đối với người trưởng thành đầu tiên trong gia đình, mức này tăng từ 4.470 lên 5.000 korun, trong khi người trưởng thành thứ hai giảm từ 4.040 xuống 3.750 korun. Nhờ đó, trợ cấp xã hội mới có thể cao hơn đối với các hộ gia đình nhỏ và phản ánh tốt hơn tình hình thực tế của họ.

Việc tăng mức tối thiểu cũng sẽ ảnh hưởng đến trợ cấp nuôi dưỡng và các trợ cấp khác. Ngược lại, không ảnh hưởng đến trợ cấp nhân đạo dành cho người tị nạn từ Ukraine, những người có quyền bảo vệ tạm thời, vẫn được tính dựa trên các mức sống tối thiểu và mức tồn tại hiện hành.

(Theo TN Nova)