Khi chuyển tới Séc sinh sống, nhiều người nước ngoài ưu tiên chỗ ở, công việc và giấy tờ hơn là chăm sóc sức khỏe. Theo các chuyên gia, việc chậm khám dự phòng tim mạch có thể khiến những nguy cơ âm thầm như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hay xơ vữa động mạch bị bỏ sót trong nhiều năm.

Bệnh tim mạch vẫn là nguy cơ lớn tại Séc
Bệnh tim và đột quỵ hiện vẫn là những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, với gần 20 triệu ca mỗi năm. Theo bác sĩ tim mạch Marcela Schejbalová, CH Séc từ lâu nằm trong nhóm các nước châu Âu có nguy cơ tim mạch cao, khiến việc khám sàng lọc và dự phòng trở nên đặc biệt quan trọng.

Bà Schejbalová hiện là trưởng khoa tim mạch tại MY CLINIC ở Praha. Với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành y, trong đó có 20 năm công tác tại Bệnh viện Na Homolce, bà cho biết nhiều bệnh lý tim mạch có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài trước khi bộc lộ triệu chứng.

Các yếu tố như rối loạn cholesterol di truyền, huyết áp cao, giấc ngủ kém, căng thẳng kéo dài hoặc mảng bám sớm trong động mạch đều có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Người nước ngoài dễ bỏ qua khám dự phòng sau khi chuyển chỗ ở
Theo bác sĩ Schejbalová, khi chuyển tới một quốc gia mới, nhiều người thường dồn sức vào việc ổn định cuộc sống và vô tình gác lại các đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Việc thay đổi môi trường sống cũng kéo theo nhiều biến động về thói quen sinh hoạt: mức độ căng thẳng tăng lên, nếp sinh hoạt bị xáo trộn, chế độ vận động thay đổi, trong khi việc tiếp cận hệ thống y tế quen thuộc trước đây không còn dễ dàng.

Đáng chú ý, không ít người đã nhiều năm chưa khám sức khỏe tổng quát. Một số khác đến Séc với hồ sơ bệnh sử thiếu liên tục hoặc phân tán, khiến bác sĩ khó theo dõi xu hướng sức khỏe dài hạn.

“Sống và làm việc tại một quốc gia khác là một bước ngoặt lớn của cuộc đời. Người nước ngoài vì thế cần có thể trạng tốt, bởi khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và nhịp sống đòi hỏi khả năng thích nghi cao hơn, cả về thể chất lẫn tinh thần,” bác sĩ Schejbalová nhận định.

Khám tim mạch dự phòng không chỉ là đo huyết áp, xét nghiệm mỡ máu
Theo chuyên gia này, phòng ngừa bệnh tim mạch không nên dừng lại ở việc đo huyết áp hay kiểm tra cholesterol. Điều quan trọng hơn là xây dựng được bức tranh đầy đủ về sức khỏe của từng người.

Một chương trình kiểm tra dự phòng có thể bao gồm tư vấn y khoa, khám lâm sàng, xét nghiệm máu, đo huyết áp, điện tâm đồ (ECG) và chuyển khám chuyên khoa nếu cần. Tại MY CLINIC, các bác sĩ đa khoa, nội khoa, nội tiết và tim mạch phối hợp để giúp bệnh nhân hoàn tất nhiều hạng mục kiểm tra trong một ngày.

Mục tiêu là thiết lập một “mốc nền sức khỏe” rõ ràng, từ đó theo dõi các thay đổi trong tương lai và phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Tiền sử gia đình là yếu tố dễ bị bỏ sót
Bác sĩ Schejbalová cho rằng một trong những phần quan trọng nhất khi khám dự phòng là khai thác kỹ tiền sử bệnh trong gia đình, nhưng đây lại là nội dung thường bị xem nhẹ.

Những thông tin như người thân từng bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ, đột tử do tim hoặc rối loạn mỡ máu di truyền có thể là chỉ dấu quan trọng về nguy cơ tim mạch trong tương lai. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân không nắm rõ hoặc chưa từng được hỏi chi tiết về các vấn đề này.

Ngoài yếu tố di truyền, bác sĩ cũng lưu ý đến những nguy cơ khác thường bị đánh giá thấp trong các lần khám thông thường như chất lượng giấc ngủ, mức độ vận động thể chất, hút thuốc, употребление rượu và tình trạng chuyển hóa tổng thể.

Theo bà, việc hiểu rõ bệnh nhân vận động bao nhiêu, cường độ thế nào và có ngủ đủ giấc hay không có thể giúp phát hiện những nguy cơ mà một buổi khám cơ bản khó nhận ra.

Sức khỏe tinh thần cũng ảnh hưởng đến tim mạch
Một điểm ngày càng được giới chuyên môn quan tâm là mối liên hệ giữa sức khỏe tinh thần và bệnh tim mạch.

Theo bác sĩ Schejbalová, quá trình khám dự phòng hiện nay nên bao gồm cả trao đổi về trạng thái tinh thần, dấu hiệu khí sắc trầm buồn nhẹ hoặc các rối loạn lo âu.

Với người nước ngoài, yếu tố này càng đáng lưu ý hơn vì họ thường phải đối mặt đồng thời với nhiều áp lực: thích nghi văn hóa, khác biệt ngôn ngữ, thay đổi môi trường làm việc và cảm giác thiếu mạng lưới hỗ trợ quen thuộc.

Nhiều chỉ số chuyên sâu có thể phát hiện nguy cơ sớm
Bên cạnh những xét nghiệm cơ bản, tim mạch dự phòng hiện đại ngày càng dựa vào các công cụ sàng lọc chuyên sâu để nhận diện những nguy cơ tiềm ẩn.

Một trong những chỉ số được chú ý là lipoprotein(a), viết tắt là Lp(a). Đây là yếu tố nguy cơ mang tính di truyền, liên quan đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ và nhiều bệnh tim mạch khác. Khác với cholesterol thông thường, chỉ số Lp(a) phần lớn do gene quyết định và không dễ cải thiện chỉ bằng ăn uống hay tập luyện.

Điều đó có nghĩa là một người vẫn có thể duy trì lối sống lành mạnh, cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên nhưng vẫn đối mặt nguy cơ tim mạch cao nếu chỉ số Lp(a) tăng.

Ngoài ra, các chỉ dấu khác như apoB, CRP, hsCRP hay microalbumin niệu cũng giúp bác sĩ đánh giá toàn diện hơn về sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.

Siêu âm động mạch cảnh giúp phát hiện xơ vữa âm thầm
Một công cụ được bác sĩ Schejbalová đánh giá cao là siêu âm động mạch cảnh. Đây là phương pháp không xâm lấn, không gây đau, giúp phát hiện sớm mảng xơ vữa trong động mạch cảnh trước khi xuất hiện triệu chứng lâm sàng.

Theo bà, mảng xơ vữa có thể hình thành âm thầm trong nhiều năm mà người bệnh không hề cảm nhận được dấu hiệu bất thường. Với những người có nguy cơ cao, phát hiện sớm giúp mở ra cơ hội can thiệp trước khi xảy ra biến cố nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Bác sĩ khuyên người nước ngoài mang theo hồ sơ y tế khi đến Séc
Theo khuyến cáo của bác sĩ Schejbalová, dù chỉ ở Séc trong vài tháng hay có kế hoạch sinh sống lâu dài, người nước ngoài cũng nên ưu tiên xây dựng hồ sơ sức khỏe rõ ràng ngay từ đầu.

Bệnh nhân nên mang theo các báo cáo y khoa cũ, kết quả xét nghiệm và hồ sơ các lần khám trước đây khi đi khám. Những người đang sử dụng thuốc cần nắm rõ hoạt chất và liều lượng, bởi tên thương mại của thuốc có thể khác nhau giữa các quốc gia. Việc chụp ảnh vỏ hộp thuốc cũng được xem là cách hỗ trợ hiệu quả cho bác sĩ.

Thông điệp được nữ chuyên gia đưa ra khá rõ ràng: hãy tập hợp hồ sơ y tế, tìm hiểu tiền sử bệnh gia đình và thiết lập mốc sức khỏe ban đầu trước khi cơ thể xuất hiện triệu chứng. Khi bệnh tim được phát hiện bằng biểu hiện lâm sàng, các dấu hiệu cảnh báo có thể đã tồn tại từ nhiều năm trước.

Theo Expats