32 văn kiện ký kết trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa qua cho thấy hai bên đang chuyển mạnh từ khuôn khổ định hướng sang các đầu việc có địa chỉ, có lộ trình.

Ngày 17-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam về đến Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp nhà nước trong bốn ngày đến Trung Quốc.

Chuyến thăm để lại dấu ấn ở hai lớp kết quả: củng cố định hướng chiến lược ở tầm cao nhất và mở thêm các "đầu việc" có thể đo đếm được trong hợp tác.

Củng cố vững chắc tin cậy chính trị
Được xác định là hoạt động đối ngoại quan trọng nhất trong năm 2026 giữa hai nước, theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, phía Trung Quốc đã dành cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu Việt Nam sự tiếp đón bằng nghi thức ở mức cao nhất, trọng thị và hết sức nồng hậu với nhiều biệt lệ.

Còn điểm nổi bật của chuyến thăm trước hết là hai bên tiếp tục đặt "định hướng chiến lược của lãnh đạo cao nhất" ở vị trí then chốt, coi đây là điều kiện bảo đảm để quan hệ phát triển lành mạnh, ổn định và lâu dài.

Trong tuyên bố chung, hai nước nhấn mạnh ngay từ tiêu đề mục tiêu "thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới". Trong tuyên bố chung tháng 4-2025 nhân chuyến thăm Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, hai bên dừng lại ở việc xác định mục tiêu "thúc đẩy xây dựng" cộng đồng chia sẻ tương lai.

Nhìn từ góc độ nghiên cứu, TS Hoàng Huệ Anh - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Trung Quốc thuộc Viện Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương (Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) - chia sẻ năm ngoái Trung Quốc đã tổ chức Hội nghị Trung ương về công tác láng giềng lần đầu sau hội nghị vào năm 2013, từ đó định vị ngoại giao láng giềng có mức độ quan trọng hàng đầu trong tổng thể bố cục đối ngoại của Trung Quốc.

"Với vị thế địa lý quan trọng, sự tương đồng về thể chế, sự chia sẻ sâu sắc về tầm nhìn phát triển cùng với niềm tin chính trị được nâng tầm sau chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Việt Nam sẽ càng có vị trí ngày càng quan trọng hơn trong định hướng chính sách đối ngoại của Trung Quốc", bà Anh nhận định với Tuổi Trẻ.

Tăng cường hợp tác đường sắt

Nếu chọn những từ khóa nổi bật trong chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, "đường sắt" là một trong số đó.

Trong bốn ngày, nhà lãnh đạo Việt Nam đã đi tàu cao tốc hai lần: một lần từ Bắc Kinh đến Hùng An và từ Bắc Kinh đến Nam Ninh, Quảng Tây. Đặc biệt hành trình Bắc Kinh - Nam Ninh dài hơn 2.400km và mất khoảng 10 giờ, đi qua nhiều tỉnh thành của Trung Quốc.

Nói với TTXVN, chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam, Trưởng ban tiếng Việt thuộc Đài Phát thanh và Truyền hình trung ương Trung Quốc Ngụy Vi cho rằng trải nghiệm này thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ của lãnh đạo Việt Nam đối với việc xây dựng đường sắt và đường sắt tốc độ cao trong nước.

Hành trình về nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng trở nên đặc biệt khi ông chọn đi tàu hỏa từ Nam Ninh đến Lạng Sơn và từ ga Đồng Đăng của Lạng Sơn tiếp tục di chuyển bằng chuyên xa về ga Hà Nội.

Ga Đồng Đăng là điểm đầu phía Việt Nam của dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn Lạng Sơn - Hà Nội mà Việt Nam và Trung Quốc đang thúc đẩy để kết nối hai nước. Đó là một thông điệp về cách hai bên cùng đặt trọng tâm vào kết nối hai nền kinh tế và các cấu phần hạ tầng.

Danh mục 32 văn kiện mà hai bên ký kết được Bộ Ngoại giao Việt Nam công bố ngày 17-4 giúp nhìn rõ hơn "xương sống" của kết nối chiến lược. Ở mảng hạ tầng, việc phía Trung Quốc bàn giao hồ sơ kết quả dự án viện trợ lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là bước kỹ thuật quan trọng để Việt Nam đẩy nhanh tiến độ sau khi khởi công giai đoạn đầu vào tháng 12-2025.

Không chỉ dừng ở hạ tầng cứng, các văn kiện về thành lập nhóm công tác hợp tác chuỗi sản xuất - chuỗi cung ứng cũng như nhóm công tác đàm phán thúc đẩy khu hợp tác kinh tế qua biên giới đã mở ra cách tiếp cận kết nối theo chuỗi thay vì chỉ theo từng giao dịch.

Hiệp định về hợp tác và hỗ trợ hành chính lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan cùng các thỏa thuận nâng cấp cửa khẩu (như Chi Ma - Ái Điểm lên cửa khẩu quốc tế) cho thấy hai bên nỗ lực cao để gỡ những "nút thắt" ảnh hưởng trực tiếp đến dòng hàng và chi phí logistics.

Tờ The Paper có trụ sở tại Thượng Hải nhận định những kết quả của các chuyến thăm cấp cao Việt - Trung, trong đó có việc tăng cường kết nối đường sắt, cho thấy mức độ tin cậy chính trị và an ninh lẫn nhau giữa hai nước "đã đạt đến một tầm cao mới".

Khi chuỗi cung ứng được cả hai nước cùng nhau thiết kế và vận hành ổn định, doanh nghiệp hai bên sẽ có thêm không gian hợp tác còn các địa phương biên giới có thêm công cụ để phát triển thương mại chính ngạch, bền vững.

Lấy lợi ích người dân làm mục tiêu
Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, sau chuyến thăm, các lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước hai nước sẽ quan tâm sát sao, chỉ đạo cụ thể việc triển khai các thành quả quan trọng đã đạt được.

"Các dự án trọng điểm như đường sắt, đường bộ cao tốc, logistics và cửa khẩu thông minh sẽ được ưu tiên triển khai nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và đầu tư, bảo đảm an ninh năng lượng", ông Trung nêu.

Theo TS Huệ Anh, thông qua các văn kiện hợp tác được ký kết tại Bắc Kinh, "nền tảng xã hội vững chắc hơn" trong "6 hơn" được hai bên đặc biệt chú trọng. Trong đó việc khởi động "Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026-2027" sẽ là nơi dễ nhận thấy độ ấm trong mối quan hệ bên cạnh xuất khẩu nông sản, hợp tác giáo dục.

Nếu các sáng kiến tạo thuận lợi đi lại như miễn thị thực theo đoàn ở một số điểm đến trên cơ sở có đi có lại được hiện thực hóa, dòng khách qua lại có thể tăng nhanh, kéo theo doanh thu dịch vụ, hàng không, lưu trú, thương mại biên mậu.

"Chúng ta biết rằng định hướng lớn do lãnh đạo hai nước đề ra và chỉ đạo thực hiện. Nhưng đối tượng hiện thực hóa nó lại là nhân dân hai nước - các doanh nghiệp, thanh niên, học giả, nông dân... Tôi tin rằng nhân dân hai nước sẽ cảm nhận được rõ ràng những lợi ích thực chất mà quan hệ tốt đẹp giữa hai nước mang lại trong thời gian tới", bà Anh chia sẻ.

Thúc đẩy giao lưu văn hóa hai nước
Trong khuôn khổ chuyến thăm Trung Quốc cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phu nhân của ông - bà Ngô Phương Ly - đã có một số hoạt động. Bà cùng Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc - bà Bành Lệ Viên thăm Nhà hát lớn quốc gia Trung Quốc, chia sẻ thân tình, cởi mở về các trải nghiệm thực tế cũng như việc giao lưu, phát triển văn hóa giữa hai nước.

Tại Nam Ninh, bà Ngô Phương Ly thăm Học viện Nghệ thuật Quảng Tây; cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ khởi động Liên hoan Nhân dân biên giới Việt Nam - Trung Quốc năm 2026 và thăm di tích Khu học xá Trung ương (Trường Dục Tài Nam Ninh).

Các hoạt động của Phu nhân trong chuyến đi đã góp phần thúc đẩy hiểu biết hơn nữa giữa người dân hai nước qua các hoạt động giao lưu văn hóa - nghệ thuật, góp phần vun đắp tình hữu nghị của hai dân tộc.

Theo Tuoitre