Các nước NATO cam kết dành 70 tỷ euro hỗ trợ quân sự cho Ukraine trong năm nay và muốn duy trì mức tương tự trong năm 2027. Tuy nhiên, Thủ tướng Séc Andrej Babiš cho biết Prague sẽ không tham gia vào gói hỗ trợ này.

Thông tin trên được nêu trong tuyên bố cuối cùng của hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Văn kiện cũng tái khẳng định “cam kết không lay chuyển” của các nước đồng minh đối với nguyên tắc phòng thủ tập thể theo Điều 5 Hiệp ước Washington.

Theo một nguồn tin của AFP, tại hội nghị, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng khẳng định Washington muốn tiếp tục ở lại NATO.

Ông Babiš: Séc không góp vào gói 70 tỷ euro
Phát biểu sau hội nghị, Thủ tướng Andrej Babiš cho biết Séc sẽ không tham gia gói viện trợ quân sự trị giá 70 tỷ euro dành cho Ukraine.

Theo giới phân tích, đây không phải là khoản hỗ trợ hoàn toàn mới ngoài các cam kết hiện có. Trong tổng số 70 tỷ euro, khoảng 30 tỷ euro là khoản vay của Liên minh châu Âu đã được phê duyệt trước đó cho Ukraine. Phần còn lại, khoảng 40 tỷ euro, dự kiến sẽ do các nước châu Âu trong NATO và Canada cung cấp dưới hình thức viện trợ quân sự song phương.

Tổng thống Séc Petr Pavel trước đó cũng đề cập đến cam kết này, đồng thời cho biết không chỉ chính phủ Séc mà một số nước khác cũng gặp khó khăn với nội dung trên, vì vậy gói hỗ trợ được thông qua dưới hình thức cam kết tập thể.

Séc chưa đạt mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng trong năm nay
Ông Babiš cho rằng châu Âu hiện cần tập trung nhiều hơn vào nghiên cứu năng lực phòng không chống tên lửa đạn đạo, vì theo ông đây là mối đe dọa lớn nhất.

Thủ tướng Séc cũng thừa nhận nước này nhiều khả năng sẽ chưa đạt mục tiêu chi quốc phòng tương đương 2% GDP trong năm nay, dù chính phủ vẫn sẽ nỗ lực.

“Năm nay chúng tôi sẽ cố gắng, tôi không loại trừ hoàn toàn, nhưng tôi không thấy điều đó thực tế”, ông nói, đồng thời cho biết Séc đặt mục tiêu đạt ngưỡng 2% GDP vào năm tới.

Theo ông Babiš, chính phủ hiện nay phải đối mặt với thâm hụt ngân sách lớn được để lại từ trước, và buộc phải cân nhắc giữa việc tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông hay tăng chi cho quốc phòng.

Ông Babiš đánh giá tích cực về ông Trump và hội nghị
Ông Babiš cho biết đã có cuộc trao đổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tối 7/7 và thêm một cuộc trò chuyện ngắn trong ngày 8/7.

Đánh giá về hội nghị NATO tại Ankara, Thủ tướng Séc cho rằng không khí chung diễn ra khá êm thấm.

“Tôi hài lòng với kết quả cuối cùng. Không có chỉ trích gay gắt nào. Tổng thống Trump rất thân thiện như thường lệ và cũng tỏ ra hài lòng sau các bài phát biểu. Theo tôi, hội nghị lần này diễn ra rất tốt”, ông Babiš nói.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, nước chủ nhà hội nghị, cũng gọi đây là một hội nghị thành công, đồng thời nhấn mạnh tinh thần đoàn kết giữa các nước thành viên.

Tổng thống Pavel: Hội nghị đã đạt mục tiêu chính
Trong khi đó, Tổng thống Séc Petr Pavel nhận định hội nghị tại Ankara đã đạt được các mục tiêu chủ chốt. Theo ông, các nước NATO vẫn giữ được sự thống nhất, nhất trí về việc tăng cường năng lực phòng thủ của chính mình, đồng thời tiếp tục hỗ trợ Ukraine.

Ông Pavel cũng đánh giá cao bầu không khí mang tính xây dựng tại hội nghị, cho rằng điều này trái ngược với những lo ngại trước đó về giọng điệu cứng rắn của Tổng thống Trump.

Theo tuyên bố được công bố sau hội nghị, các nước thành viên NATO cũng thông báo các thương vụ mua sắm thiết bị quân sự mới với tổng trị giá 50 tỷ USD.

“Cuộc tấn công vào một thành viên là cuộc tấn công vào tất cả. Sự đoàn kết, gắn bó và sức mạnh chung của chúng ta tiếp tục là nền tảng của hòa bình, an ninh và thịnh vượng của một tỷ công dân trong liên minh các quốc gia tự do và dân chủ”, tuyên bố nêu rõ.

Ông Babiš: “Ai cũng nói về chiến tranh, không ai nói về hòa bình”
Bên lề hội nghị, ông Babiš tiếp tục nhấn mạnh quan điểm cho rằng các cuộc thảo luận hiện nay quá tập trung vào chiến tranh và tái vũ trang.

“Theo cảm nhận chung, hiện có một bầu không khí là cần phải buộc Nga ngồi vào bàn đàm phán bằng sức ép quân sự. Nhưng cho tới lúc này, tôi vẫn chưa nghe thấy nhiều người nói về hòa bình”, ông nói.

“AI cũng nói về chiến tranh, ai cũng nói về vũ trang, nhưng cho đến nay tôi vẫn chưa nghe thấy từ ‘hòa bình’”, Thủ tướng Séc phát biểu.

Tại bữa tối làm việc trong khuôn khổ hội nghị, ông Babiš ngồi cùng bàn với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyj. Theo ông, nhà lãnh đạo Ukraine đã nhấn mạnh khả năng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga bằng máy bay không người lái, đồng thời cho rằng điểm yếu lớn nhất hiện nay là thiếu năng lực phòng thủ chống tên lửa đạn đạo. Ông Zelenskyj cũng kêu gọi châu Âu đầu tư mạnh hơn vào lĩnh vực này.

Ông Trump để ngỏ khả năng cấp phép sản xuất tên lửa Patriot cho Ukraine
Cũng tại hội nghị, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẽ thảo luận với Kiev về khả năng sản xuất tên lửa cho hệ thống Patriot theo giấy phép tại Ukraine. Mỹ cũng có thể bàn về một thỏa thuận mua máy bay không người lái do Ukraine sản xuất.

Ông Trump đồng thời để ngỏ khả năng Mỹ có thể đóng không phận Ukraine nếu điều đó là cần thiết cho các bảo đảm an ninh dành cho Kiev.

Tuy nhiên, trước khi bước vào phiên họp chính thức, ông Trump cũng chỉ trích các đồng minh NATO, nói rằng Mỹ đang đóng góp quá nhiều cho liên minh. Ông đặc biệt bày tỏ không hài lòng về vấn đề Greenland và Iran, đồng thời công kích Tây Ban Nha vì không muốn nâng mạnh chi quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035.

NATO tiếp tục nhấn mạnh hỗ trợ Ukraine
Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết ông kỳ vọng hội nghị Ankara sẽ đưa ra cam kết mạnh mẽ về việc tiếp tục hỗ trợ Ukraine. Theo ông, các đồng minh cũng thảo luận về việc khôi phục lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz.

Ông Rutte nhấn mạnh rằng nếu hội nghị năm ngoái tại The Hague tập trung vào kế hoạch, mục tiêu và nguồn lực, thì hội nghị năm nay là bước chuyển sang giai đoạn thực thi.

Theo ông, mức chi quốc phòng của các nước châu Âu và Canada trong NATO đã tăng khoảng 20% trong năm 2025 và đang dần tiến gần hơn tới mức đóng góp của Mỹ.

Theo CT24