Thay vì phải trả tiền thuê nhà thương mại đắt đỏ, sinh viên tại Praha có thể chuyển vào ở trong các khu nhà có dịch vụ chăm sóc người cao tuổi với mức giá ưu đãi. Đổi lại, họ sẽ phải thường xuyên dành thời gian trò chuyện, đi dạo, tổ chức hoạt động chung hoặc hỗ trợ các cư dân lớn tuổi trong sinh hoạt hằng ngày. Mô hình nhà ở liên thế hệ này đang được triển khai tại nhiều quận của thủ đô và sẽ tiếp tục ở Praha 4 trong năm học tới.

Tại Praha, việc tìm được một phòng trọ hoặc căn hộ có giá phải chăng từ lâu đã là bài toán nan giải đối với nhiều sinh viên. Trước thực tế đó, một số quận đã đưa ra giải pháp khác thường: cho sinh viên thuê nhà giá ưu đãi trong các khu nhà có dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, với điều kiện họ phải dành thời gian đều đặn cho các cư dân cao tuổi.

Đây không phải là hình thức chăm sóc y tế hay chăm sóc chuyên nghiệp. Công việc của sinh viên chủ yếu là trò chuyện với hàng xóm lớn tuổi, cùng họ đi dạo, ca hát, tổ chức các hoạt động chung hoặc hỗ trợ sử dụng máy tính và điện thoại di động. Đổi lại cho sự đồng hành và hỗ trợ thực tế ấy là cơ hội được ở với chi phí thấp hơn đáng kể so với thị trường.

Mô hình đã có mặt ở nhiều quận của Praha

Các dự án nhà ở liên thế hệ do chính quyền quận bảo trợ đang dần mở rộng. Hiện mô hình này có tại Praha 1, 3, 4, 5, 6 và 7. Tuy nhiên, điều kiện cụ thể ở mỗi nơi không hoàn toàn giống nhau.

Praha 3 là một trong những quận đầu tiên triển khai. Dự án mang tên “Sinh viên giữa những người cao tuổi” bắt đầu tại Žižkov từ năm 2019. Khi đó, chính quyền quận dành 2 căn hộ trong các khu nhà có dịch vụ chăm sóc người cao tuổi cho sinh viên đại học thuê.

Những sinh viên được chọn được thuê nhà ưu đãi trong thời hạn 1 năm. Đổi lại, họ phải dành ít nhất 30 giờ mỗi tháng cho cư dân trong tòa nhà, chẳng hạn đưa họ đi khám bệnh, đi dạo hoặc hướng dẫn sử dụng công nghệ hiện đại.

Năm 2023, một nữ sinh viên tham gia chương trình này chỉ phải trả khoảng 4.000 korun tiền thuê mỗi tháng cho căn studio rộng khoảng 35 m², cộng thêm 2.000 korun phí sinh hoạt. Theo so sánh tại thời điểm đó, nếu thuê thương mại trong cùng khu vực, chi phí có thể cao gấp khoảng 3 lần.

Praha 4 xác nhận tiếp tục triển khai trong năm học 2026/2027

Quận mới nhất tham gia chương trình là Praha 4. Dự án được triển khai từ tháng 10/2025 tại một khu nhà có căn hộ dành cho đối tượng đặc biệt ở Braník. Chương trình do chính quyền quận, Viện Dịch vụ Xã hội Praha 4 và tổ chức Letokruh cùng phối hợp thực hiện.

Trong đợt đầu tiên, các nữ sinh viên tham gia đã hỗ trợ các hoạt động của Trung tâm Tuổi già năng động, đến thăm người cao tuổi tại căn hộ riêng, cùng đi dạo và tham gia các sự kiện xã hội.

Viện Dịch vụ Xã hội Praha 4 đánh giá: “Giữa các nữ sinh viên và người cao tuổi đã hình thành những mối quan hệ dựa trên sự tin cậy, tôn trọng và gặp gỡ thường xuyên. Người cao tuổi đặc biệt trân trọng cảm giác rằng họ không cô đơn trong tòa nhà và có cơ hội chia sẻ cuộc sống thường nhật với thế hệ trẻ.”

Theo đơn vị này, chương trình không chỉ dừng ở những chuyến thăm ngắn hạn mà đã tạo nên sự tiếp xúc tự nhiên trong đời sống hằng ngày. Các sinh viên dần trở thành một phần của cộng đồng cư dân, qua đó góp phần ngăn ngừa tình trạng cô đơn ở người lớn tuổi.

Ban tổ chức cho biết dự án đã chứng minh được hiệu quả, vì vậy sẽ tiếp tục trong năm học 2026/2027. Tuy nhiên, các thông tin chi tiết về đợt tuyển chọn mới, mức tiền thuê, số chỗ ở hay hạn cuối nộp hồ sơ hiện vẫn chưa được công bố. Trong năm trước, người quan tâm có thể nộp đơn đến hết tháng 8.

Mỗi quận có tiêu chí riêng

Ngoài Praha 4, nhiều quận khác của thủ đô cũng triển khai mô hình tương tự. Tại Praha 6, trước đây các căn hộ thuộc chương trình được bố trí trong các khu nhà có dịch vụ chăm sóc ở phố Šlejnická và khu Liboc. Sinh viên phải dành từ 10 đến 15 giờ mỗi tháng cho người cao tuổi, tùy thuộc trong căn hộ là một người ở hay một cặp đôi.

Praha 5 triển khai dự án tại tòa nhà Raudnitz ở Hlubočepy. Ngoài các điều kiện thông thường, ứng viên còn phải nộp đề xuất riêng về cách họ muốn thu hút người cao tuổi tham gia các hoạt động chung. Thời lượng hoạt động tình nguyện được yêu cầu là 20 giờ mỗi tháng.

Tại Praha 1, nữ sinh viên đầu tiên chuyển vào khu nhà có dịch vụ chăm sóc người cao tuổi từ tháng 10/2024. Đến tháng 5 năm sau, có thêm một nữ sinh viên khác chuyển đến sống tại phố Samcova. Chương trình tại đây yêu cầu tối thiểu 40 giờ hoạt động tình nguyện mỗi tháng. Trong quá trình xét chọn, yếu tố quan trọng nhất là động lực tham gia, sự đồng cảm và thái độ tích cực với người lớn tuổi.

Dù vậy, người có nhu cầu vẫn phải trực tiếp kiểm tra thông tin với từng quận về các căn hộ còn trống và điều kiện chính xác. Việc một dự án đang tồn tại ở một quận không đồng nghĩa nơi đó đang mở nhận hồ sơ mới.

Giảm gánh nặng thuê nhà, tăng kết nối giữa các thế hệ

Các dự án nhà ở liên thế hệ ra đời như một lời đáp cho hai vấn đề tưởng chừng không liên quan: nhà ở sinh viên ngày càng khó tiếp cận và tình trạng cô đơn ở người cao tuổi.

Với người già, chương trình mang lại sự kết nối thường xuyên, nguồn năng lượng mới và hỗ trợ trong những việc hằng ngày vốn trở nên khó khăn hơn theo tuổi tác. Còn với sinh viên, đây là cơ hội hiếm có để được sống tại Praha với mức chi phí dễ chịu hơn rất nhiều so với giá thuê thương mại.

Trong bối cảnh chi phí nhà ở tại thủ đô tiếp tục tăng cao, mô hình này đang cho thấy một hướng đi vừa nhân văn vừa thực tế: bớt tiền thuê nhà để có thêm nhiều tiếp xúc giữa con người với con người.

(Theo metro.cz)