Quốc hội thông qua Luật Đo lường mới: Đồng hồ điện, nước, xăng dầu đo sai phải hoàn tiền

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường vừa được Quốc hội thông qua quy định nếu có căn cứ xác định phương tiện đo, phần mềm phương tiện đo có lỗi dẫn đến khoản tiền thu không đúng, tổ chức, cá nhân phải hoàn trả tiền cho người dân.

Sáng 13-11, với 457/457 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Thu tiền sai do đo lường sai phải hoàn trả

Theo luật mới, phương tiện đo được tích hợp phần mềm phải bảo vệ tính toàn vẹn của phần mềm, tham số và dữ liệu đo; bảo đảm ghi nhận, lưu giữ, truy xuất dấu vết của việc thay đổi phần mềm, tham số đo lường và can thiệp vào dữ liệu đo để phục vụ kiểm tra, xác nhận lại.

Các thiết bị đo phải có cơ chế ngăn ngừa hoặc phát hiện việc can thiệp, thay đổi trái phép. Việc cập nhật, thay đổi phần mềm không được làm sai lệch kết quả đo hoặc ảnh hưởng đến sự phù hợp của phương tiện đo với yêu cầu kỹ thuật đo lường.

Đáng chú ý, luật quy định tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về đo lường, tùy tính chất, mức độ vi phạm, sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định pháp luật.

Người lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm quy định pháp luật về đo lường cũng bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy tính chất, mức độ vi phạm; nếu gây thiệt hại phải bồi thường.

Một điểm đáng chú ý của luật là quy định rõ trách nhiệm hoàn trả tiền trong trường hợp thu không đúng do kết quả đo sai lệch.

Theo đó, trường hợp có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân đã thu phải hoàn trả theo quy định pháp luật.

Đặc biệt, trường hợp có căn cứ xác định phương tiện đo hoặc phần mềm phương tiện đo có lỗi chung dẫn đến thu tiền không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân sử dụng kết quả đo để thu tiền có trách nhiệm rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng, thực hiện nghĩa vụ hoàn trả theo quy định.

Luật cũng trao thêm quyền cho người tiêu dùng. Theo đó, người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cung cấp, trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình để làm chứng cứ khi khiếu nại, giải quyết tranh chấp, bồi thường theo quy định pháp luật.

Đo lường phải theo kịp chuyển đổi số

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh đo lường gắn trực tiếp với đời sống của mỗi người dân và mọi hoạt động của doanh nghiệp.

Một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng, dầu đã sử dụng; để bác sĩ có thông tin tin cậy trong chẩn đoán, điều trị; để doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và đưa sản phẩm ra thị trường.

Trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, năng lực đo lường còn quyết định khả năng kiểm chứng kết quả nghiên cứu, làm chủ quy trình và phát triển sản phẩm mới.

Vì vậy, Bộ trưởng khẳng định đầu tư cho đo lường cần được nhìn nhận là đầu tư cho năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo ông Quân, việc sửa luật nhằm giải quyết những bất cập của thực tiễn, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động đo lường đáp ứng yêu cầu phát triển mới, góp phần thể chế hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.

Dự thảo luật tập trung giải quyết ba định hướng lớn.

Thứ nhất, đổi mới phương thức quản lý để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người dân và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Quản lý về đo lường phải tập trung vào những hoạt động có nguy cơ gây thiệt hại, những lĩnh vực tác động trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và quyền lợi của người dân.

Việc giảm thủ tục, giảm kiểm tra cần gắn với trách nhiệm tuân thủ của tổ chức, cá nhân và khả năng phát hiện, xử lý vi phạm của cơ quan quản lý.

Ông Quân nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện tốt pháp luật, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các hành vi gian lận.

Thứ hai, tạo cơ sở pháp lý cho chuyển đổi số trong hoạt động đo lường. Theo Bộ trưởng, phương tiện đo ngày càng phụ thuộc nhiều vào phần mềm, kết nối mạng và xử lý dữ liệu. Do đó, yêu cầu quản lý phải bao quát cả phương tiện đo, phần mềm và dữ liệu hình thành trong quá trình đo.

"Điều người dân và doanh nghiệp cần là kết quả đo có thể tin cậy, kiểm tra và xác nhận khi cần thiết. Chuyển đổi số trong đo lường vì vậy phải gắn với bảo vệ tính toàn vẹn của dữ liệu, phòng ngừa việc can thiệp trái phép và đảm bảo căn cứ giải quyết khi có tranh chấp", Bộ trưởng khẳng định.

Thứ ba, phát triển năng lực kỹ thuật đo lường phục vụ sản xuất, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

(Theo Tuổi Trẻ)