Một kế hoạch cải tổ toàn diện đối với hệ thống tiết kiệm hưu trí tại Séc dự kiến sẽ tăng gấp đôi mức hỗ trợ của nhà nước dành cho người trẻ, cắt giảm các loại phí và thay đổi cách đầu tư hàng tỷ korun tiền tiết kiệm.

Người dân tiết kiệm cho tuổi hưu tại Séc có thể sẽ chứng kiến những thay đổi lớn ngay từ năm sau, khi một gói cải cách đã được chính phủ phê duyệt hứa hẹn nâng mức đóng góp hỗ trợ của nhà nước cho người trẻ, giảm phí và áp dụng cách thức đầu tư mới đối với tiền tiết kiệm hưu trí.

Những thay đổi được đề xuất sẽ ảnh hưởng đến khoảng 3,9 triệu người hiện đang tham gia hệ thống hưu trí tự nguyện thuộc “trụ cột thứ ba” của Séc, nơi đang quản lý khoảng 660 tỷ korun tiền tiết kiệm. Chính phủ cho biết cuộc cải tổ này nhằm thu hút thêm người trẻ tham gia và cải thiện lợi suất đầu tư trong dài hạn.

Nếu được Quốc hội thông qua và Tổng thống ký ban hành, phần lớn các thay đổi có thể bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Người trẻ có thể nhận hỗ trợ từ nhà nước gấp đôi

Nhóm được hưởng lợi rõ rệt nhất trước mắt sẽ là những người dưới 30 tuổi. Mức hỗ trợ của nhà nước dành cho họ sẽ tăng từ 20% khoản đóng góp hằng tháng đủ điều kiện hiện nay lên 40%, trong đó mức hỗ trợ tối đa mỗi tháng sẽ tăng từ 340 korun lên 680 korun đối với người tiết kiệm 1.700 korun/tháng.

Mức đóng góp tối thiểu hằng tháng để trẻ em dưới 18 tuổi đủ điều kiện nhận hỗ trợ của nhà nước cũng sẽ giảm từ 500 korun xuống còn 100 korun, qua đó có thể giúp các gia đình dễ tiếp cận hơn với hình thức tiết kiệm hưu trí.

Người trẻ trưởng thành cũng sẽ được tiếp cận khoản tiền tiết kiệm của mình linh hoạt hơn. Những ai đã tham gia tiết kiệm ít nhất 10 năm có thể rút một lần tối đa một phần ba số tiền đã tích lũy cùng lợi nhuận đầu tư trong giai đoạn từ khi đủ 18 tuổi đến trước 36 tuổi, mà không bị phạt và cũng không phải sử dụng số tiền đó cho bất kỳ mục đích cụ thể nào.

Tăng đầu tư, giảm phí

Cuộc cải cách cũng sẽ làm thay đổi cách các công ty hưu trí đầu tư tiền tiết kiệm của người dân. Bảng câu hỏi đầu tư bắt buộc sẽ được bãi bỏ, thay vào đó các công ty sẽ phải cung cấp cho khách hàng mới chiến lược đầu tư theo “vòng đời” như một lựa chọn mặc định.

Theo cách tiếp cận này, ít nhất 75% khoản tiết kiệm của những người dưới 50 tuổi sẽ được đầu tư vào các tài sản có tính năng động cao hơn, như cổ phiếu. Khi đến gần tuổi nghỉ hưu, danh mục đầu tư sẽ dần được chuyển sang các tài sản an toàn và thận trọng hơn. Tuy nhiên, khách hàng vẫn có quyền từ chối chiến lược mặc định này và tự chọn cách phân bổ tài sản theo ý muốn.

Các loại phí cũng sẽ được cắt giảm đáng kể. Đối với phần lớn các quỹ hưu trí, chính phủ đề xuất xóa bỏ phí dựa trên hiệu quả đầu tư và giới hạn phí quản lý ở mức 0,5% giá trị tài sản mỗi năm. Các quỹ đầu tư thay thế sẽ không thuộc diện áp dụng quy định này và vẫn được phép duy trì mức phí cao hơn, do họ đầu tư vào những lĩnh vực như startup hoặc hạ tầng.

Các công ty hưu trí đã lên tiếng chỉ trích đề xuất cắt giảm phí, cho rằng mức trần mới có thể khiến họ khó bù đắp chi phí vận hành cũng như chủ động quản lý các quỹ đầu tư. Hiệp hội Các công ty Hưu trí đã kêu gọi nâng mức phí tối đa cao hơn.

Cuộc cải cách về lâu dài cũng sẽ tác động đến nhóm người tiết kiệm lớn tuổi. Các quỹ chuyển đổi, hiện vẫn đang nắm giữ khoảng 340 tỷ korun của gần 1,7 triệu người, sẽ bị đóng vào cuối năm 2036. Những người tham gia còn lại sau đó sẽ được chuyển sang các quỹ hưu trí bổ sung theo hướng bảo thủ hơn.

Bộ Tài chính Séc ước tính rằng những thay đổi này có thể giúp một người tiết kiệm trong 35 năm có thêm khoảng 1 triệu korun so với hệ thống hiện nay. Tuy nhiên, đây mới chỉ là con số mô phỏng, còn lợi nhuận thực tế sẽ phụ thuộc vào hiệu quả đầu tư.

Dự luật vẫn phải được cả hai viện của Quốc hội thông qua và nhận được sự phê chuẩn của Tổng thống, vì vậy các quy định cuối cùng vẫn có thể tiếp tục thay đổi.

(Theo expats)