Tranh cãi trong nội bộ liên minh cầm quyền tại Cộng hòa Séc về việc có cho phép phụ nữ không có bạn đời được tiếp cận thụ tinh nhân tạo hay không đang tiếp tục gia tăng. Ngay trước khi kết thúc giai đoạn lấy ý kiến, Bộ Lao động và Các vấn đề Xã hội đã gửi quan điểm phản đối mạnh mẽ đề xuất này, cho rằng đây là sự thay đổi căn bản đối với mục đích hiện nay của hỗ trợ sinh sản tại Séc.

Theo văn bản ý kiến mới được bổ sung vào hệ thống thông tin của Văn phòng Chính phủ, Bộ Lao động và Các vấn đề Xã hội (MPSV) do Bộ trưởng Aleš Juchelka của phong trào ANO đứng đầu đã bác bỏ gay gắt khả năng mở rộng hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ độc thân.

“Chúng tôi không đồng ý với thay đổi được đề xuất, bởi điều này thể hiện sự lệch hướng căn bản khỏi quan niệm pháp lý hiện hành về hỗ trợ sinh sản tại Cộng hòa Séc. Theo quan điểm của chúng tôi, quá trình hỗ trợ sinh sản thực sự chỉ nên được cung cấp cho những người có vấn đề sức khỏe trong việc thụ thai tự nhiên,” MPSV nêu trong văn bản.

Theo bộ này, dự thảo đang làm thay đổi bản chất của thụ tinh nhân tạo, từ một biện pháp điều trị vô sinh thành công cụ nhằm đáp ứng mong muốn sinh con của một cá nhân. “Nếu ở đây không bao gồm lý do y tế, thì không thể tiếp tục coi đó là dịch vụ y tế mà bản sửa đổi luật này điều chỉnh nữa,” tài liệu dài 15 trang của bộ nêu rõ, đồng thời đưa ra thêm nhiều phản biện quan trọng khác.

MPSV cũng cảnh báo đề xuất sẽ tác động đến việc xác định quan hệ cha con, địa vị pháp lý của đứa trẻ và cả luật gia đình.

Theo cơ quan của ông Juchelka, thay đổi này đồng nghĩa với việc hợp pháp hóa một cách có chủ đích mô hình hộ gia đình do cha hoặc mẹ đơn thân nuôi con. “Điều tốt nhất cho trẻ là được nuôi dưỡng trong một gia đình đầy đủ. Quyền của đứa trẻ luôn mạnh hơn quyền được có con,” MPSV nhấn mạnh.

Dự thảo sửa đổi Luật về các dịch vụ y tế đặc thù do Bộ Y tế soạn thảo đã được đưa ra lấy ý kiến đến hết tháng 7. Một trong những điểm đáng chú ý của dự luật là cho phép phụ nữ không có bạn đời nam giới cũng được tiếp cận thụ tinh nhân tạo. Theo quy định pháp luật hiện hành của Séc, điều này hiện không được phép.

Hiện nay, pháp luật Séc chỉ cho phép điều trị vô sinh đối với các cặp đôi dị tính. Các công ty bảo hiểm y tế chi trả cho phụ nữ tối đa 3 lần điều trị, trong trường hợp đặc biệt là 4 lần. Quyền được chi trả kết thúc trước ngày sinh nhật lần thứ 40 của người phụ nữ. Các bác sĩ có thể tiến hành điều trị đến khi bệnh nhân 49 tuổi, nhưng sau tuổi 40, phụ nữ phải tự chi trả chi phí. Với phương pháp này, bác sĩ sẽ thụ tinh trứng với tinh trùng bên ngoài cơ thể người phụ nữ, sau đó chuyển phôi vào tử cung.

Hơn 40 cơ quan và bộ ngành đã đưa ra ý kiến đối với dự thảo. Một số cơ quan không xem phần quy định liên quan đến thụ tinh nhân tạo là vấn đề, trong đó có đại diện phụ trách nhân quyền, Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa và Bộ Giáo dục.

Tuy nhiên, Văn phòng Chính phủ cũng yêu cầu phải làm rõ mục đích của thụ tinh nhân tạo trong dự luật. Cơ quan này đề nghị “bổ sung vào báo cáo thuyết minh phần xác định rõ liệu hỗ trợ sinh sản vẫn là một dịch vụ y tế phục vụ điều trị vô sinh, hay mục đích của nó đang được thay đổi”.

Bất đồng cũng xuất hiện ở các thành viên khác trong liên minh cầm quyền. Bộ trưởng phụ trách thể thao, phòng ngừa và y tế Boris Šťastný của đảng Motoristé cho rằng: “Một thay đổi như vậy sẽ làm thay đổi chính mục đích của hỗ trợ sinh sản, từ một quy trình điều trị thành phương tiện nhằm đáp ứng mong muốn sinh con của một cá nhân mà không có lý do y tế.”

Phản đối đề xuất này còn có Bộ trưởng Nông nghiệp Martin Šebestyán (được bổ nhiệm theo đề cử của SPD) và Bộ trưởng Tư pháp Jeroným Tejc (theo đề cử của ANO). Cả hai đều viện dẫn tuyên bố chương trình của chính phủ, trong đó nêu rõ: “Khi chuẩn bị các biện pháp dân số học, chúng tôi sẽ ưu tiên hôn nhân như môi trường ổn định nhất cho việc nuôi dạy trẻ em.”

Dù vấp phải nhiều chỉ trích, Bộ Y tế cho biết vẫn sẽ tiếp tục xử lý các ý kiến góp ý và hoàn thiện dự thảo.

“Những ý kiến được đánh giá là có căn cứ sẽ được xem xét một cách phù hợp trong quá trình chỉnh sửa tiếp theo đối với dự thảo. Sau khi hoàn tất việc xử lý ý kiến, tài liệu sẽ được trình sang các giai đoạn tiếp theo của quy trình lập pháp. Vì vậy, ở giai đoạn này chưa thể dự đoán ý kiến cụ thể nào sẽ được chấp nhận, cũng như hình thức cuối cùng của dự luật sẽ ra sao,” người phát ngôn Bộ Y tế Martin Novotný cho biết.

Theo Novinky