Séc và nhiều quốc gia Châu Âu đưa các yêu cầu mới về ETS 2 vào kết luận Hội nghị thượng đỉnh EU
Một số quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), trong đó có Séc, đã thành công trong việc đưa vào kết luận Hội nghị thượng đỉnh EU lời kêu gọi mới, đề nghị Ủy ban châu Âu đánh giá lại tác động của Hệ thống mua bán quyền phát thải ETS 2. Nội dung này được nêu trong kết luận cuối cùng của ngày họp đầu tiên, diễn ra hôm thứ Năm.
Hội đồng châu Âu cũng lần đầu tiên nhấn mạnh rõ rằng trong quá trình rà soát hệ thống ETS, cần hạn chế biến động giá hạn ngạch phát thải và giảm thiểu tác động của cơ chế này đối với giá điện. Thủ tướng Séc Andrej Babiš, lãnh đạo đảng ANO, đồng thời đề cập việc chuẩn bị ngân sách dài hạn tiếp theo của EU.
Các nước thuộc Nhóm Visegrád (V4), gồm Séc, Slovakia, Ba Lan và Hungary, đã thúc đẩy hai thay đổi trên với sự ủng hộ của Italy và Hy Lạp.
“Hội đồng châu Âu kêu gọi Ủy ban châu Âu đánh giá lại tác động của hệ thống ETS 2, đặc biệt là cách thức thiết kế và các cơ chế bảo vệ của hệ thống”, nội dung mới được bổ sung vào Điều 8 trong kết luận Hội nghị thượng đỉnh nêu rõ.
Một Điều 7 mới cũng được bổ sung, liên quan đến Cơ chế dự trữ ổn định thị trường (MSR) — công cụ giúp điều tiết nguồn cung hạn ngạch phát thải trên thị trường và hạn chế biến động. Văn bản nêu: “Hội đồng châu Âu kêu gọi các cơ quan đồng lập pháp đẩy nhanh tiến trình lập pháp đang diễn ra liên quan đến Cơ chế dự trữ ổn định thị trường, nhằm giảm thiểu tình trạng giá cả biến động quá mức.”
Trước đó trong năm nay, Ủy ban châu Âu đã đề xuất một số điều chỉnh đối với hệ thống mua bán quyền phát thải cũng như Cơ chế dự trữ ổn định thị trường. Tuy nhiên, giới chức Séc nhiều lần cho rằng những điều chỉnh này chưa đủ. Nghị viện châu Âu hiện cũng đang xem xét các đề xuất sửa đổi nói trên.
Các nhà lãnh đạo thảo luận về giá năng lượng cao
Các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ EU bắt đầu thảo luận về tình trạng giá năng lượng cao từ sáng thứ Năm. Tuy nhiên, cuộc họp kéo dài và các bên sau đó quyết định sẽ quay lại chủ đề năng lượng vào cuối buổi tối. Thay vào đó, trong buổi chiều, các nhà lãnh đạo bắt đầu thảo luận về đề xuất ngân sách EU mới cho giai đoạn bảy năm, bắt đầu từ năm 2028.
Trước đó, Thủ tướng Séc Andrej Babiš tuyên bố sẽ thúc đẩy thêm các thay đổi đối với hệ thống mua bán quyền phát thải ETS. Khi đến dự cuộc họp hôm thứ Năm, ông cho biết Slovakia — nước hiện giữ chức Chủ tịch luân phiên của V4 — sẽ thay mặt nhóm đề xuất sửa đổi nội dung kết luận.
Theo thông tin của Hãng thông tấn Séc (ČTK), các nước V4 yêu cầu ba thay đổi trong văn bản kết luận. Trong đó, hai yêu cầu dường như đã được đáp ứng đầy đủ, còn yêu cầu thứ ba mới chỉ được chấp thuận một phần.
Ban đầu, các nước này muốn đưa vào kết luận lời kêu gọi Ủy ban châu Âu xem xét lại ETS 2 và hoãn triển khai hệ thống ít nhất đến năm 2030. Tuy nhiên, Đức cùng một số quốc gia khác đã phản đối đề xuất này.
Ông Babiš: Ngân sách dài hạn của EU có thể được thông qua muộn hơn
Sau cuộc họp hôm thứ Năm tại Brussels, Thủ tướng Andrej Babiš nhận định các nhà lãnh đạo EU nhiều khả năng không thể đạt thỏa thuận về ngân sách dài hạn tương lai của khối trước cuối năm nay. Theo ông, thỏa thuận có thể chỉ đạt được vào tháng 2 hoặc tháng 3. Thủ tướng Séc đưa ra nhận định trên khi đến dự ngày làm việc thứ hai của Hội nghị thượng đỉnh.
Chiều thứ Năm, các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ EU đã thảo luận về những yêu cầu của từng nước đối với ngân sách, song giữa các bên vẫn tồn tại khác biệt lớn. Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa nhiều lần nhấn mạnh ông hy vọng thỏa thuận sẽ đạt được chậm nhất vào tháng 12.
Theo Thủ tướng Séc, cuộc thảo luận hôm thứ Năm về ngân sách bảy năm mới của EU diễn ra rất khó khăn.
“Cảm nhận của tôi là hoàn toàn có khả năng vấn đề này sẽ không được thống nhất trước Giáng sinh. Lập trường của các bên khác biệt quá lớn”, ông Babiš nói với báo giới.
Theo ông, điều quan trọng đối với Séc là nguồn tài chính dành cho chính sách gắn kết và nông nghiệp phải tiếp tục được duy trì trong đề xuất đàm phán.
“Chúng tôi đang đấu tranh cho hàng trăm tỷ korun và các cuộc thảo luận sẽ tiếp tục vào cuối tháng 11”, Thủ tướng Babiš cho biết, đồng thời nói thêm rằng Hội nghị thượng đỉnh tiếp theo về chủ đề này sẽ diễn ra ngày 26/11.
Cuối tuần trước, Chủ tịch luân phiên Ireland đã đề xuất giảm quy mô ngân sách bảy năm tiếp theo của EU xuống còn 1.622 tỷ euro, tương đương khoảng 39.500 tỷ korun, theo một tài liệu liên quan. Tháng 7 năm ngoái, Ủy ban châu Âu đề xuất mức ngân sách 1.763 tỷ euro, tương đương khoảng 42.900 tỷ korun, cũng tính theo mặt bằng giá năm 2025. Như vậy, đề xuất của Ireland thấp hơn khoảng 8% so với đề xuất ban đầu của Ủy ban châu Âu.
Thụy Điển là một trong những nước đầu tiên phản ứng với đề xuất mới và cho rằng phương án này không thể chấp nhận được. Sau đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng đưa ra quan điểm tương tự, cho rằng mức cắt giảm vẫn chưa đủ.
Cùng với Đức, Hà Lan và Áo, Thụy Điển thuộc nhóm các nước đóng góp ròng cho ngân sách EU. Nhóm này yêu cầu cắt giảm ngân sách hàng trăm tỷ euro. Ngược lại, nhóm 17 quốc gia được gọi là “Những người bạn của chính sách gắn kết”, trong đó có Italy, Tây Ban Nha, Ba Lan và Séc, phản đối việc cắt giảm ngân sách.
Nguồn: ČT24
