SPD muốn nối lại nhập khẩu dầu khí Nga, giới phân tích cho rằng khó khả thi
Đảng SPD trong liên minh cầm quyền đang thúc đẩy việc nối lại nhập khẩu dầu mỏ và khí đốt từ Nga, với lập luận rằng điều này có thể giúp Séc giảm giá năng lượng. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, trong bối cảnh hiện nay, đề xuất này gần như không có cơ hội được thông qua về mặt chính trị.
Liên minh châu Âu (EU) đã ban hành các quy định mang tính ràng buộc về việc chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga và Chính phủ Séc không thể đơn phương thay đổi. Lệnh cấm nhập khẩu dầu Nga cũng đang có hiệu lực, ngoại trừ một số trường hợp được miễn trừ.
Nhà phân tích Boris Tomčiak thuộc công ty Finlord cũng đưa ra nhận định tương tự.
“Về mặt chính trị, điều này là không thể. EU đã đặt ra kế hoạch chấm dứt hoàn toàn sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch của Nga. Tôi không cho rằng một chính đảng tại Séc có thể thay đổi định hướng chung của toàn châu Âu,” ông nói.
Tuy nhiên, đại diện SPD vẫn khẳng định Séc nên đàm phán để được EU cấp quyền miễn trừ và tiếp tục nhập khẩu năng lượng từ Nga.
“Cả châu Âu vẫn đang giao thương với họ. Tôi muốn cử tri của chúng tôi được sử dụng năng lượng giá rẻ,” Chủ tịch SPD Tomio Okamura nói với Novinky.
Nghị sĩ Miroslav Ševčík, đại diện cho SPD, chỉ ra những khó khăn hiện nay trong hoạt động cung cấp dầu khí từ Trung Đông.
“Chúng ta sẽ không còn lựa chọn nào khác. Lấy dầu diesel ở đâu? Lấy dầu thô ở đâu? Lấy khí đốt ở đâu? Năng lực cung ứng có hạn. Hãy nhìn vào eo biển Hormuz,” ông nói với Novinky.
Trước cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2, khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tiêu thụ trên toàn cầu được vận chuyển qua khu vực này. Hiện hoạt động lưu thông tại đây đã bị hạn chế đáng kể.
Quy định của EU không cho phép
Các quy định của EU là rào cản đối với việc nối lại nhập khẩu khí đốt Nga. Quy định REPowerEU Gas có hiệu lực từ tháng 2, theo đó hoạt động nhập khẩu LNG của Nga sẽ chấm dứt từ ngày 1/1/2027. Khí đốt vận chuyển qua đường ống phải bị cấm chậm nhất từ ngày 1/11 cùng năm.
Theo nhà phân tích Gavor, thay đổi này sẽ tác động mạnh nhất đến những quốc gia vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung còn lại từ Nga.
“Năm 2027 sẽ đánh dấu việc chấm dứt nguồn khí đốt cuối cùng của Nga được vận chuyển đến Đông Nam Âu qua đường ống TurkStream. Điều này sẽ gây tổn thất rất lớn cho Hungary, Slovakia và Serbia,” ông cho biết.
Ủy ban châu Âu muốn giảm sự phụ thuộc chiến lược vào Moskva, đồng thời hạn chế nguồn thu mà Nga nhận được từ xuất khẩu năng lượng. Tỷ trọng khí đốt Nga trong tổng lượng nhập khẩu của EU đã giảm từ 45% vào năm 2021 xuống còn 12% vào năm ngoái.
Năm 2022, dầu Nga chiếm khoảng một phần tư tổng lượng dầu nhập khẩu của EU, nhưng đến năm ngoái, tỷ lệ này chỉ còn hơn 2%. Hiện Slovakia và Hungary vẫn được miễn trừ khỏi lệnh cấm nhập khẩu dầu qua đường ống Druzhba.
Khí đốt chưa chắc sẽ rẻ hơn
“Khi các nước châu Âu nhập khẩu dầu khí Nga trong nhiều thập niên, đó không phải vì họ yêu mến Nga mà vì điều này luôn mang lại lợi ích kinh tế. Nếu tạm gác tình hình chính trị sang một bên, nguồn cung năng lượng bổ sung từ Nga sẽ giúp chúng ta cải thiện tình hình và kéo giá xuống,” ông Gavor nhận định.
Tuy nhiên, ông cho rằng việc quay lại mô hình quan hệ trước đây với Nga là không thực tế khi chiến tranh tại Ukraine vẫn tiếp diễn.
“Trong bối cảnh chiến sự ở Ukraine ngày càng đẫm máu, tôi không thể hình dung điều đó có thể xảy ra,” ông nói.
Trong khi đó, ông Tomčiak cho rằng ngay cả khi nhập khẩu năng lượng Nga được nối lại, giá cũng chưa chắc giảm.
“Giá dầu và khí đốt tại Cộng hòa Séc sẽ không rẻ hơn, bởi chúng phụ thuộc vào giá cả trên thị trường toàn cầu,” ông cho biết.
Séc hiện không còn nhập khẩu dầu khí Nga. Đối với khí đốt, nguồn cung từ Na Uy và LNG, đặc biệt từ Mỹ, đã trở nên quan trọng hơn đáng kể. Ngoài ra, kể từ khi đường ống dẫn dầu TAL được mở rộng vào năm ngoái, Séc có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu thông qua tuyến phía tây và không còn phụ thuộc vào đường ống Druzhba của Nga.
Một phần cơ sở hạ tầng vẫn hoạt động
Về mặt kỹ thuật, cơ sở hạ tầng hiện có không nhất thiết ngăn cản việc nối lại nhập khẩu dầu Nga, bởi nhánh phía nam của đường ống Druzhba vẫn đang hoạt động.
“Nếu chiến tranh kết thúc và các thỏa thuận kinh tế cần thiết được ký kết, tại sao lại không sử dụng nó?” ông Gavor đặt vấn đề.
Theo ông, việc khôi phục các tuyến vận chuyển khí đốt trước đây qua Ukraine sẽ phức tạp hơn vì chúng đã ngừng hoạt động trong thời gian dài.
“Những đường ống bị bỏ trống, lại nằm trong điều kiện xung đột vũ trang, chắc chắn sẽ cần khoản đầu tư rất lớn. Tôi không lạc quan rằng mức độ bảo đảm vận hành an toàn sẽ đủ cao để thuyết phục các nhà đầu tư bỏ ra số tiền cần thiết,” chuyên gia này nhận định.
Theo ông, Ukraine không thể tự mình thực hiện dự án, do đó nhiều khả năng sẽ cần thành lập một liên danh quốc tế.
“Ngoài ra, Ukraine còn phải cạnh tranh với một phương án khác là đường ống Nord Stream. Một nhánh của tuyến này không bị phá hủy và vẫn có thể vận hành, đồng thời đây là tuyến đường ngắn hơn đáng kể. Nếu bỏ qua tất cả yếu tố chính trị, xét về mặt kỹ thuật, Nord Stream sẽ thuận lợi hơn cho hoạt động vận chuyển trong một trật tự hòa bình mới,” ông nói thêm.
Đường ống khí đốt ngầm dưới biển Nord Stream nối Nga với Đức. Ba trong số bốn nhánh đường ống đã bị vô hiệu hóa sau các vụ nổ vào mùa thu năm 2022. Một nhánh vẫn có khả năng hoạt động, nhưng khí đốt chưa từng được vận chuyển tới Đức qua tuyến này.
(Theo Novinky)
