Thanh toán tại các cửa hàng và nhà hàng ở Séc không còn đơn giản như trước. Trong khi nhiều khách hàng hiện nay hoàn toàn dựa vào thẻ hoặc thanh toán bằng di động, thì một số khác vẫn muốn thanh toán bằng tiền mặt.

Xung đột nảy sinh khi một cửa hàng chỉ chấp nhận một phương thức thanh toán duy nhất. Câu hỏi đặt ra rất đơn giản: liệu người bán có được phép từ chối tiền mặt không?

Cuộc tranh luận này đã chia rẽ khách hàng trong nhiều năm. Với một số người, thanh toán không tiền mặt nhanh hơn và tiện lợi hơn – một chiếc điện thoại hoặc thẻ thay thế cho ví tiền. Những người khác coi tiền mặt là cách kiểm soát chi tiêu và tránh bị theo dõi kỹ thuật số. Xung đột trở nên rõ ràng ngay tại quầy thanh toán, khi xuất hiện bảng “chỉ nhận thẻ” hoặc “không nhận tiền mặt”.

Tổ chức bảo vệ người tiêu dùng dTest nhiều lần cảnh báo rằng phương thức thanh toán không chỉ là vấn đề sở thích cá nhân. Một số nhà bán lẻ từ chối thẻ, viện dẫn phí dịch vụ và sự cố kỹ thuật. Ngược lại, một số khác lại cấm hoàn toàn tiền mặt. Chính tại đây, nghĩa vụ pháp lý va chạm với quyền tự do kinh doanh.

Từ góc độ kinh doanh, lý do tránh dùng tiền mặt mang tính thực tiễn. Việc xử lý tiền mặt tốn nhiều thời gian. Nhân viên phải đếm tiền, cất giữ an toàn, và giải quyết các sai sót khi trả tiền thừa. Ngoài ra còn có nguy cơ trộm cắp. Các nhà bán lẻ lớn còn phải chịu chi phí vận chuyển tiền mặt hàng ngày đến ngân hàng.

Ngược lại, khách hàng khăng khăng sử dụng tiền mặt lại có lập luận khác. Tiền mặt vẫn dùng được ngay cả khi công nghệ gặp trục trặc. Máy quẹt thẻ bị ngắt kết nối, đường truyền Internet sập, hệ thống thanh toán bị lỗi. Những vấn đề này không ảnh hưởng khi tiền được trao tay trực tiếp, như trang web kinh doanh Séc Podnikatel.cz ghi nhận.

Yếu tố riêng tư cũng đóng vai trò. Thanh toán bằng thẻ để lại dấu vết, trong khi tiền mặt thì không. Các khảo sát cho thấy nhiều người Séc vẫn coi tiền mặt là cách thanh toán an toàn nhất, bởi nó bảo đảm ẩn danh và không phụ thuộc vào các hệ thống kỹ thuật số.

Tình hình pháp lý không rõ ràng như vẻ bề ngoài. Luật pháp Séc quy định tiền giấy và tiền xu nội địa là phương tiện thanh toán hợp pháp. Về nguyên tắc, chúng phải được chấp nhận. Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ. Người bán có thể từ chối thanh toán bằng hơn 50 đồng xu. Thanh toán tiền mặt trên 270.000 korun cũng bị cấm.

Dù vậy, việc thực thi luật lại yếu. Ngân hàng Quốc gia Séc, cơ quan giám sát các quy tắc thanh toán, không có quyền phạt các doanh nghiệp từ chối nhận tiền mặt. Họ chỉ có thể cảnh báo, không hơn. Trong luật không có chế tài trực tiếp nào được quy định.

Lỗ hổng này đã khiến một số doanh nghiệp ngừng hoàn toàn việc nhận tiền mặt. Về mặt pháp lý, hành vi này có thể bị xem là đáng ngờ. Thực tế, nó không dẫn đến hậu quả gì. Nghĩa vụ chấp nhận tiền mặt tồn tại trên giấy tờ, nhưng không có hình phạt đi kèm, nên nó chỉ mang tính hướng dẫn, không phải quy định bắt buộc.

Hiện tại, khách hàng muốn thanh toán bằng tiền giấy gần như không có nhiều quyền lực. Nếu cơ quan lập pháp không can thiệp, xu hướng chỉ nhận thẻ có khả năng sẽ tiếp tục lan rộng, từng quầy thanh toán một.

(Theo praguemorning)