Việc theo học một số ngành đại học đang trở thành điều xa xỉ đối với nhiều người trẻ tại Séc. Mặc dù các trường đại học công lập được miễn học phí, nhưng chi phí ăn ở, sinh hoạt và đi lại đang tăng mạnh, thường xuyên vượt quá khả năng chi trả của ngân sách gia đình. Những sinh viên không được gia đình hỗ trợ về tài chính buộc phải lựa chọn những ngành học cho phép họ có đủ thời gian để vừa học vừa làm.

Chỉ trong vài tuần tới, sẽ có 70.000 học sinh tại Séc nộp đơn đăng ký vào các trường đại học. Trong số đó có hàng nghìn học sinh tài năng, nhưng vì hoàn cảnh tài chính, họ không thể theo học các ngành đòi hỏi nhiều thời gian và công sức.

Đó cũng là trường hợp của Karolina ở Olomouc, người muốn trở thành bác sĩ đa khoa. ‘Cha mẹ tôi không có khả năng tài trợ cho tôi. Khi học ngành y, rất khó để tìm một công việc bán thời gian nào có thể trang trải chi phí,’ cô giải thích.

Ông Tomáš Fleigl, Giám đốc Viện Phát triển Giáo dục Đại học, khẳng định: ‘Ngành y là ví dụ điển hình nhất của ngành mà bạn không thể theo học nếu không có nền tảng tài chính tốt’.

Theo một khảo sát, chi phí trung bình hàng tháng của một sinh viên đại học gần 19 nghìn korun. Ở Praha, con số này gần 22 nghìn korun. Chi phí cao cũng khiến sinh viên ngại theo học các ngành kỹ thuật như cơ khí hoặc điện tử, vốn từ lâu ít người quan tâm chủ yếu vì yêu cầu toán học cao.

Họ thường chọn các ngành nhân văn, mặc dù không phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động. ‘Khi phải chọn giữa ngành kinh tế hay một ngành kỹ thuật, tôi sẽ chọn kinh tế, vì tôi biết mình có thể kiếm thêm thu nhập,’ ông Fleigl mô tả động lực lựa chọn ngành của sinh viên.

Số lượng y tá cũng rất ít. Những người tốt nghiệp trong 5 năm tới sẽ không đủ bù cho số y tá nghỉ hưu.

“Từ năm nay, các khóa sinh viên đông hơn sẽ bắt đầu nộp đơn vào đại học, điều này sẽ làm tăng áp lực lên năng lực tiếp nhận,” bà Nikola Šrámková, nhà phân tích của tổ chức phi lợi nhuận EDUin, cảnh báo.

Theo các chuyên gia, vấn đề là hầu như không có hỗ trợ cho sinh viên. Các nước châu Âu khác có hệ thống học bổng rộng rãi hơn. ‘Họ hỗ trợ phần lớn sinh viên nhiều hơn và rõ rệt hơn. Ở Séc, học bổng xã hội chỉ dành cho vài trăm ứng viên nghèo nhất,’ ông Fleigl cho biết.

Theo khảo sát, con cái của cha mẹ có trình độ đại học ở Séc có cơ hội học đại học cao gấp 2,5 lần so với con cái của cha mẹ chỉ tốt nghiệp trung học.

(Theo TN Nova)