Theo Tổng thống Petr Pavel: Cộng hòa Séc không được đứng ngoài cuộc nếu một số nước châu Âu tiến lên phía trước
Nếu ở châu Âu bắt đầu có sự tiến triển trong một số vấn đề then chốt, theo Tổng thống Petr Pavel, Cộng hòa Séc sẽ không có chiến lược hợp lý nếu đứng ngoài quan sát, chỉ chỉ trích và chờ đợi kết quả. Thay vào đó, nước này nên chủ động tìm kiếm vị trí tại bàn đàm phán. Ông phát biểu như vậy tại lễ khai mạc hội nghị “Châu Âu như một nhiệm vụ” diễn ra tại Lâu đài Praha.
Tại sự kiện còn có bài phát biểu của Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb. Trong phát biểu khai mạc, ông bày tỏ ủng hộ việc tăng cường hội nhập châu Âu và mở rộng Liên minh châu Âu (EU) bao gồm các nước Tây Balkan và các quốc gia khác, trong đó có Ukraine.
“Nếu châu Âu muốn trở nên mạnh mẽ hơn về chính trị, thì phải có khả năng ra quyết định và hành động nhanh chóng. Đồng thời phải thể hiện một tiếng nói thống nhất ra bên ngoài,” ông Pavel nói. Tuy nhiên, theo ông, tại nhiều quốc gia thành viên đang gia tăng quan điểm rằng châu Âu không thể tiếp tục chờ đợi đến khi tất cả đều sẵn sàng cho mọi vấn đề cùng lúc.
Theo Tổng thống Séc, toàn châu Âu cần hướng tới mục tiêu trở thành một trung tâm ảnh hưởng riêng, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng. “Châu Âu phải có khả năng gánh vác phần lớn hơn trách nhiệm đối với an ninh của chính mình, thông qua hợp tác sâu rộng hơn, các dự án chung và việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực mà chúng ta đang đầu tư cho quốc phòng,” ông nói.
Cùng phát biểu khai mạc với ông Pavel, Tổng thống Phần Lan Stubb nhấn mạnh Phần Lan có thể là nguồn cảm hứng vì lâu nay được nhìn nhận là một quốc gia tự tin và có vị thế quốc tế vững chắc. “Phần Lan được lắng nghe vì họ biết mình muốn gì. Họ có thể diễn đạt lợi ích của mình một cách rõ ràng, hành động nhất quán và dựa trên một bộ máy nhà nước hiệu quả, nền ngoại giao đáng tin cậy và sự gắn kết quốc tế vững chắc,” ông nói. Đồng thời, quốc gia Bắc Âu này cũng theo đuổi lợi ích của mình phù hợp với trách nhiệm đối với đồng minh và đối tác.
Theo ông Pavel, Cộng hòa Séc nên thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn với Phần Lan cũng như các nước Bắc Âu và vùng Baltic. “Tôi cũng đồng tình với luận điểm của Tổng thống Stubb về nhu cầu của chủ nghĩa hiện thực dựa trên giá trị trong chính sách đối ngoại,” ông nói. Theo ông, trong tranh luận tại Séc, cách tiếp cận này thường bị chia tách không cần thiết thành hai cực đối lập là giá trị hoặc chủ nghĩa hiện thực. “Nhưng Phần Lan là ví dụ điển hình cho thấy đây không phải là hai thái cực đối nghịch. Ngược lại, chúng ta có thể và cần kết hợp cả hai,” Tổng thống Séc nhấn mạnh.
Theo tổng thống Phần Lan Stubb: EU cần vừa mở rộng vừa đào sâu
Trong bài phát biểu của mình, ông Stubb cho rằng Liên minh châu Âu luôn trải qua ba giai đoạn. “Giai đoạn thứ nhất là khủng hoảng, giai đoạn thứ hai là hỗn loạn và giai đoạn thứ ba là các giải pháp không tối ưu. Nhưng điều đó không làm giảm thực tế rằng châu Âu và Liên minh châu Âu là dự án lớn nhất mà chúng ta đã đạt được trong 80 năm qua,” ông nói.
“Chúng ta thực sự cần nhiều châu Âu hơn, không phải ít hơn. Nhiều châu Âu hơn trong quốc phòng, an ninh, chính sách đối ngoại, thị trường nội khối. Chúng ta cần nhiều châu Âu hơn trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, trên thị trường tài chính và trong nghiên cứu,” ông nhấn mạnh.
Về việc kết nạp thêm thành viên, ông Stubb cho rằng hiện nay đã mở ra một “cửa sổ cơ hội” tương tự thời kỳ sau Chiến tranh Lạnh. “Ánh sáng trên ngọn hải đăng phải được thắp lên cho các quốc gia khác để họ có thể gia nhập với chúng ta. Đây là một biểu tượng giống như sau Chiến tranh Lạnh, và như tôi đã nói, cửa sổ này sẽ chỉ mở trong thời gian ngắn, có thể khoảng năm năm,” ông nói.
Ông cũng cho rằng châu Âu hiện đang phải thích ứng với áp lực an ninh từ phía đông do Nga gây ra, cũng như quan điểm của chính quyền Mỹ rằng châu Âu cần tự đảm bảo an ninh của mình. “Châu Âu có các công cụ để làm điều đó,” ông nói thêm. Ông lưu ý rằng những công cụ vốn có vai trò gắn kết như thương mại, công nghệ hay năng lượng đang ngày càng bị sử dụng như vũ khí.
Hội nghị kéo dài hai ngày, theo ban tổ chức, tập trung vào các chủ đề như an ninh châu Âu, công nghiệp quốc phòng và năng lực cạnh tranh của Liên minh châu Âu. Ngày thứ hai của chương trình tiếp tục diễn ra tại Bảo tàng Nghệ thuật Trang trí ở Praha.
