Thị trường ma túy Séc chuyển sang không gian mạng: Số ca ngộ độc cannabinoid tăng mạnh

Internet, mạng xã hội và các dịch vụ chuyển phát đang ngày càng đóng vai trò lớn hơn trong hoạt động buôn bán một số loại ma túy cũng như các chất dùng để sản xuất ma túy. Cùng lúc đó, lực lượng cấp cứu Praha ghi nhận số ca phải xuất xe tới những người bị ngộ độc cannabinoid tăng mạnh. Trong 5 năm qua, lực lượng hải quan đã thống kê hơn 6.000 vụ phát hiện, thu giữ ma túy.

Sau khi sử dụng muscimol, một nam thanh niên đã nhảy từ cầu xuống sông Vltava và tìm cách bơi trốn cảnh sát. Người này rơi vào trạng thái ảo giác mạnh, buộc nhân viên cấp cứu phải dùng thuốc an thần và sau đó được đưa vào khoa hồi sức tích cực. Trong một vụ việc khác, cha mẹ phát hiện con mình đã tử vong; theo lực lượng cấp cứu, nạn nhân đã sử dụng đồng thời kratom và miếng dán fentanyl.

Một bệnh nhân khác sau khi dùng cannabinoid tổng hợp bị rối loạn tâm thần và nôn ói, rồi phải nhập khoa hồi sức tích cực. Ở một trường hợp khác, sau khi sử dụng một chất chưa rõ nguồn gốc, người này trở nên cực kỳ hung hăng đến mức cảnh sát phải can thiệp; nhân viên y tế đã phải đặt thở máy và chuyển bệnh nhân tới khoa hồi sức cấp cứu. Tất cả những vụ việc trong vài tháng gần đây đều được người phát ngôn của Trung tâm Cấp cứu Praha, bà Jana Poštová, mô tả với báo Novinky.

Trong những tháng gần đây, cannabinoid tổng hợp cũng đã gây ra hàng loạt ca ngộ độc nghiêm trọng ở nhiều khu vực khác của CH Séc. Hồi tháng 8, Novinky từng phản ánh các trường hợp trẻ em phải nhập viện sau khi sử dụng các sản phẩm từ cần sa mua tại những máy bán hàng tự động dễ tiếp cận ở Morava. Phân tích trong phòng thí nghiệm phát hiện trong các sản phẩm này có chứa chất cannabinoid tổng hợp bị cấm MDMB-PINACA. Một bé trai 13 tuổi đã ngã quỵ chỉ sau vài hơi hút và phải vào khoa hồi sức tích cực.

Trở lại với Praha, số ca cấp cứu tương tự đang tăng vọt. Trong giai đoạn từ tháng 6/2023 đến tháng 6/2024, lực lượng cấp cứu Praha đã điều động đến gần 800 vụ việc có ghi nhận ngộ độc cannabinoid cấp tính. Trong giai đoạn so sánh sau đó, con số này đã vượt 1.900 vụ, tức tăng gần 140%.

Ngay từ mùa xuân, Novinky đã cảnh báo rằng chỉ riêng quý I năm nay, số ca cấp cứu liên quan đến cannabinoid đã nhiều hơn cả năm 2023 cộng lại. Trong những năm trước, bệnh nhân nhỏ tuổi nhất mới chỉ 11 tuổi. “Số ca thực sự đang tăng rất mạnh,” bà Jana Poštová cho biết. Theo bà, nhân viên cấp cứu cũng thường xuyên gặp những người mà bản thân họ không hề biết chính xác mình đã sử dụng chất gì.

Hơn 6.000 vụ phát hiện, thu giữ

Trong giai đoạn 2021–2025, lực lượng hải quan đã ghi nhận tổng cộng 6.246 vụ phát hiện, thu giữ các chất ma túy và hướng thần. Năm 2021 có 1.236 vụ, năm 2022 là 959 vụ, đến năm 2023 tăng lên 1.667 vụ, sau đó giảm xuống còn 1.308 vụ vào năm 2024 và 1.076 vụ trong năm ngoái.

“Tuy vậy, thương mại qua internet, các chợ đen trên darknet, cùng dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh vẫn là những kênh phân phối quan trọng,” bà Vladimíra Malovíková, người phát ngôn Tổng cục Hải quan, nói với Novinky. Chỉ riêng năm ngoái, lực lượng hải quan đã thu giữ gần 98,5 kg ma túy đá, 45 kg cần sa và 17,5 kg MDMA.

Theo Trung tâm Phòng chống Ma túy Quốc gia (NPC), các cửa hàng trực tuyến ở nước ngoài không phải là nguồn cung chủ yếu cho toàn bộ thị trường ma túy tại CH Séc. Tuy nhiên, vai trò của chúng đang gia tăng, đặc biệt đối với các chất hướng thần mới, opioid tổng hợp, thuốc giả và các hóa chất dùng trong sản xuất ma túy.

“Việc một phần hoạt động buôn bán ma túy chuyển từ đường phố sang môi trường số là xu hướng nổi bật trong những năm gần đây,” bà Lucie Šmoldasová, phát ngôn viên NPC, nói với Novinky. Ngoài các trang bán hàng trực tuyến và darknet, giới buôn bán còn sử dụng mạng xã hội, các nhóm kín hoặc ứng dụng nhắn tin mã hóa. Hàng hóa sau khi được đặt mua có thể được gửi qua đường bưu điện thông thường hoặc các dịch vụ chuyển phát. Đối với các hóa chất dùng để sản xuất ma túy, Trung Quốc và Ấn Độ là những quốc gia nguồn đáng chú ý, song kiện hàng trên đường đi có thể bị đóng gói lại hoặc được gửi tiếp từ một quốc gia khác.

Chất mới đi trước luật pháp

Các nhà sản xuất đồng thời cũng tìm cách chạy đua với các lệnh cấm. Khi nhà nước cấm một chất nhất định, họ có thể chuyển sang một biến thể có cấu trúc hóa học tương tự nhưng chưa nằm trong diện kiểm soát.

“Vì vậy, các chất mới có thể xuất hiện trên thị trường nhanh hơn khả năng phản ứng của hệ thống pháp luật,” bà Malovíková cảnh báo. Theo bà Šmoldasová, so với 5 năm trước, nguồn cung trên internet hiện đa dạng hơn và thay đổi nhanh hơn. Người bán liên tục đổi tên sản phẩm, thay website và kênh liên lạc; trong khi đó, các cửa hàng nước ngoài ngày càng thường xuyên cung cấp giao diện bằng tiếng Séc nhờ công cụ dịch tự động.

Điều phối viên quốc gia về phòng chống ma túy Dita Protopopová đã không trả lời câu hỏi của Novinky trước thời điểm bài báo được đăng. Tuy nhiên, người tiền nhiệm của bà, ông Jindřich Vobořil, xác nhận rằng việc mua bán ma túy qua internet là “phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của thị trường”, và khả năng can thiệp của nhà nước đối với xu hướng này sẽ ngày càng hạn chế.

“Trông chờ vào việc cảnh sát có thể giải quyết vấn đề này là một kỳ vọng khá phi thực tế,” ông Vobořil nhận định. Theo ông, điều cốt lõi là công tác phòng ngừa, nâng cao nhận thức cho công chúng và quản lý các chất có mức độ rủi ro thấp hơn. “Chúng ta đang ngày càng thua trong toàn bộ cuộc chiến chống ma túy,” cựu điều phối viên nói với Novinky.
 

(Theo Novinky)