Hội đồng Ngân hàng Quốc gia Séc (ČNB) hôm thứ Năm đã quyết định nâng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm. Đây là lần đầu tiên cơ quan này thắt chặt chính sách tiền tệ kể từ khi Thống đốc Aleš Michl nhậm chức. Động thái này đồng nghĩa với việc nền kinh tế sẽ bị siết chặt hơn, đồng thời lãi suất vay thế chấp cũng tăng theo. Tuy nhiên, đây lại là vấn đề đối với phe của Andrej Babiš (ANO), lực lượng từng cam kết sẽ giúp người dân tiếp cận các khoản vay mua nhà với chi phí thấp hơn.

Hai cựu cộng sự giờ đây đang đứng ở hai chiến tuyến. Trước đây, Aleš Michl từng hỗ trợ Thủ tướng Andrej Babiš trong chiến dịch tranh cử và tư vấn cho ông về các vấn đề kinh tế. Hai người bắt đầu hợp tác từ năm 2014 và từng xuất hiện trước công chúng gần như những người bạn thân thiết.

Sau đó, theo đề xuất của Babiš, Michl được bổ nhiệm vào hội đồng ngân hàng của ČNB và bốn năm trước trở thành thống đốc. Không lâu sau, quan hệ giữa họ bắt đầu rạn nứt. Đến khoảng một tháng trước, xung đột bùng phát rõ rệt khi khả năng tăng lãi suất ngày càng hiện hữu.

“Tôi không kỳ vọng lãi suất thấp sẽ quay trở lại trong thời gian tôi tại nhiệm,” Michl nói trong podcast Insider. Ông tự nhận mình là một “diều hâu” trong chính sách tiền tệ. “Điều đó có nghĩa là: lãi suất sẽ mãi cao hơn trước đây. Chúng ta sẽ phải cứng rắn. Với tôi, đó là chính sách diều hâu,” ông tuyên bố.

Trái lại, ông Babiš lại có quan điểm hoàn toàn ngược lại về lãi suất. “Tôi hy vọng sẽ không ai nghĩ đến chuyện tăng lãi suất, vốn đã ở mức rất cao rồi. Chính vì thế mà thế chấp đắt đỏ, các khoản vay cũng đắt đỏ,” ông cảnh báo trong podcast Sorry jako vào cuối tuần trước.

Khi hôm thứ Năm, lần đầu tiên sau bốn năm, lãi suất thực sự tăng thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75%, Babiš không còn giữ ý tứ. “Những nhà lý thuyết này đang hủy hoại, làm tổn hại cuộc sống của người dân và doanh nghiệp chúng ta,” ông tức giận nói.

Tuy nhiên, Michl khẳng định sẽ không lùi bước. “Chúng tôi sẽ không để bất kỳ ai gây ảnh hưởng, dù là ai đi nữa! Hãy chờ xem, chúng tôi sẽ tiếp tục cứng rắn. Chúng tôi muốn kìm hãm tín dụng, kìm hãm sự bùng nổ cho vay, giảm lượng tiền trong nền kinh tế. Chúng tôi không muốn duy trì lãi suất thấp hơn lạm phát và khiến nợ nần ngày càng gia tăng,” ông nhấn mạnh.

Babiš lại cho rằng không có lý do gì để thực hiện các biện pháp như vậy. “Chúng tôi đã đưa lạm phát xuống 1,8%. Trong EU, chúng tôi đứng thứ hai về mức lạm phát thấp. Vậy mà họ vẫn tăng lãi suất. Tôi có quyền lên tiếng về việc này. Tôi cũng hiểu vấn đề này phần nào, vì từng là Bộ trưởng Tài chính,” ông nói.

Tuy nhiên, trong quý I năm nay, tiền lương đã tăng 8%, lạm phát trong lĩnh vực dịch vụ ở mức 5%, tiền thuê nhà tăng 6% và giá bất động sản tăng 10%. Theo các nhà kinh tế, nếu không có sự can thiệp của ČNB, lạm phát tổng thể có thể vượt mức 3%.

“Đây là bước đi duy nhất có thể thực hiện. Điều khiến tôi ngạc nhiên là không có những lập luận quan trọng hơn liên quan đến việc duy trì đồng koruna mạnh,” nhà kinh tế Petr Studnička từ Đại học Kỹ thuật Séc (ČVUT) nhận định về quyết định của ngân hàng trung ương.

Điều này có ý nghĩa gì với người dân Séc?
Mức lãi suất cao hơn nhiều khả năng sẽ được phản ánh vào các khoản vay thế chấp. Những người bị ảnh hưởng nhiều nhất sẽ là những ai sắp hết thời hạn cố định lãi suất trong vài tháng tới. Theo các chuyên gia kinh tế, nhóm này nên nhanh chóng đến ngân hàng để thương lượng điều kiện mới, trong khi một số ngân hàng vẫn còn áp dụng mức lãi suất cũ.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, số lượng khoản vay thế chấp sẽ không bị tác động quá lớn. “Ngay cả khi lãi suất ở quanh mức 5%, điều đó cũng không ngăn được người dân vay mua nhà. Qua đó có thể thấy lãi suất không phải là yếu tố quyết định đối với nhu cầu vay thế chấp,” nhà kinh tế Petr Dufek của Banka Creditas nhận xét.

“Lạm phát thấp là môi trường nơi cá nhân, năng lực và nỗ lực của mỗi người được thể hiện rõ nhất. Còn sau đó, tất cả phụ thuộc vào việc bạn có giỏi hay không,” Michl tuyên bố.

Nhờ lãi suất cao hơn, đồng korun của Séc cũng có thể mạnh lên, qua đó giúp hàng hóa và dịch vụ ở nước ngoài trở nên rẻ hơn đối với người dân Séc.

Nguồn TN.cz