Cung Liechtenstein vừa qua đã tổ chức hội nghị mang tên “Trẻ em và thế giới số”, diễn ra dưới sự bảo trợ của Thủ tướng Andrej Babiš (ANO). Tại sự kiện, các chuyên gia của Cơ quan Viễn thông Séc (ČTÚ) đã trình bày với công chúng những hình ảnh và ví dụ cụ thể về những gì trẻ em hiện nay đang tiếp xúc trên internet, mạng xã hội và các nền tảng trò chơi. Theo họ, những vấn đề nổi cộm gồm việc trẻ tiêu thụ nội dung vô nghĩa, công cụ kiểm soát của phụ huynh hoạt động kém hiệu quả, cũng như khả năng tiếp cận tài liệu khiêu dâm quá dễ dàng.

Mở đầu hội nghị, Thủ tướng Babiš nói: “Với tôi, đó là một cú sốc hoàn toàn. Dù trước đây tôi đã nghe nhiều về những rủi ro của thế giới số, nhưng khi trực tiếp chứng kiến, cảm giác như bị điện giật. Đột nhiên tôi nhận ra rằng chúng ta vẫn đang sống trong ảo tưởng và cần bước ra khỏi đó.”

Theo ông, mục tiêu của hội nghị không phải để gây hoảng loạn hay đưa ra các biện pháp hấp tấp, mà là để giáo dục và tìm ra cách bảo vệ trẻ em tốt hơn. Ông nhấn mạnh CH Séc cần tập trung vào phòng ngừa, đồng thời cho biết đây là chủ đề nghiêm trọng và chính phủ sẽ phối hợp với cả phe đối lập để tìm giải pháp.

Nội dung “brainrot” và sự bất lực của chế độ hạn chế
Tài liệu mà ông Babiš từng xem trước đó và mô tả là “gây sốc” đã được ẩn danh để phục vụ phần trình bày công khai. Hai chuyên gia Jaroslav Doležal và Václav Linhart của ČTÚ là những người trực tiếp giới thiệu nội dung này.

Theo họ, trẻ nhỏ hiện thường xuyên tiếp xúc với dạng nội dung vô nghĩa được gọi là brainrot — tạm hiểu là “thối não” — phần lớn do trí tuệ nhân tạo tạo ra và phát tán trên nền tảng YouTube. Nhiều phụ huynh vẫn để con sử dụng nền tảng này với niềm tin rằng chế độ “giới hạn nội dung” có thể ngăn trẻ tiếp xúc với nội dung độc hại, bằng cách chỉ cho phép phát những nội dung an toàn.

Tuy nhiên, theo hai chuyên gia, chế độ này trong thực tế rất thường xuyên thất bại, khiến trẻ vẫn tiếp cận được các video phản cảm hoặc gây sợ hãi.

Ông Linhart nhận định: “Từ những gì tôi thấy, hình thức kiểm soát của phụ huynh duy nhất và hiệu quả nhất là chính bản thân tôi. Nghĩa là tôi phải theo dõi và trò chuyện với con để có sự tin tưởng, để con nói với mình khi gặp điều gì đó vô nghĩa hay bất thường. Trông chờ hoàn toàn vào phần mềm thì không ổn.”

Roblox bị coi là nền tảng nhiều rủi ro
Hai chuyên gia cũng đánh giá nền tảng trực tuyến Roblox là một môi trường đáng lo ngại, dù đây là dịch vụ rất được trẻ em yêu thích. Trên nền tảng này, trẻ có thể chơi hàng triệu trò đơn giản, nhưng theo đánh giá của ČTÚ, phần lớn những trò đó không có chất lượng giáo dục và không tạo ra hình thức giải trí lành mạnh.

Bên cạnh đó, trẻ cũng dễ dàng kết nối với người lạ — những người có thể dẫn dắt các em đến với nội dung khiêu dâm lộ liễu.

Do chính người dùng tạo ra các “thế giới” bên trong Roblox, nền tảng này cũng chứa rất nhiều nội dung cực đoan, thậm chí mang tính cực đoan chính trị rõ rệt. Để minh họa, các chuyên gia nêu ví dụ về một “thế giới” mô phỏng trại tập trung Auschwitz, nơi trẻ em có thể nhập vai chỉ huy trại — tên phát xít Rudolf Hess.

Theo ông Linhart và Doležal, Roblox còn tạo ra ở trẻ sự lệ thuộc vào các giao dịch vi mô trong game. Cả hai nhấn mạnh rằng phụ huynh cần nói chuyện nhiều hơn với con về nền tảng này, để chính các em có thể tự nhận ra tác động tiêu cực mà nó gây ra.

OME TV bị xếp vào nhóm nền tảng nguy hiểm nhất với trẻ em
Một trong những nền tảng bị các chuyên gia đánh giá là nguy hiểm nhất đối với trẻ em là OME TV, nơi cho phép người dùng thực hiện các cuộc gọi video với người lạ. Dù dịch vụ này về nguyên tắc chỉ dành cho người trên 18 tuổi, rào cản tuổi tác bị cho là rất dễ vượt qua.

Theo ông Linhart và Doležal, việc trẻ em dễ dàng lách các quy định cấm cũng đặt ra vấn đề đạo đức, bởi điều đó dạy cho các em rằng nói dối và gian dối là điều chấp nhận được.

Theo mô tả của các chuyên gia, trên OME TV hiện có hai nhóm người dùng chính. Nhóm thứ nhất là đàn ông trong độ tuổi từ 15 đến 70, những người thủ dâm trong lúc trò chuyện. Nhóm thứ hai là các em nhỏ khoảng 10, 11 hoặc 12 tuổi, trong đó có nhiều bé gái.

Ông Doležal cho biết: “Nhiều bé gái chủ động tìm đến những người đàn ông này. Đổi lại việc cởi đồ hoặc cho xem một phần cơ thể, các em có thể được gửi tiền.”

Theo các chuyên gia, OME TV không phải trường hợp cá biệt mà chỉ là một trong nhiều nền tảng tương tự. Vì vậy, nếu phụ huynh chỉ cấm một ứng dụng mà không theo dõi tổng thể hoạt động trực tuyến của con, trẻ rất có thể sẽ chuyển sang một nền tảng khác.

WhatsApp và nguy cơ lộ thông tin nhạy cảm
WhatsApp, một trong những ứng dụng được sử dụng phổ biến nhất hiện nay, cũng được nhắc đến như một môi trường tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo các chuyên gia, vấn đề lớn nằm ở các kênh mở, nơi những bé gái từ 8 đến 11 tuổi công khai chia sẻ các thông tin nhạy cảm về bản thân và gia đình với cả những người xa lạ.

Ông Doležal cảnh báo: “Những bé gái này mỗi ngày đều viết trên kênh WhatsApp rằng các em học ở trường nào, tham gia lớp ngoại khóa gì, thường đến công viên nào. Các em chia sẻ gần như mọi thứ không chỉ về mình mà còn về người thân. Không ai muốn hàng trăm người lạ bước vào phòng khách hay phòng ngủ nhà mình. Nhưng chính các em đang làm điều đó trên mạng.”

Theo các chuyên gia, trẻ nhỏ dùng WhatsApp cũng bởi vì cha mẹ thường cấm các nền tảng khác như Instagram, trong khi lại ít để ý hơn đến ứng dụng nhắn tin này.

Discord và sự thù địch của nam giới trẻ tuổi
Các chuyên gia cũng cho rằng mạng xã hội đang làm xấu đi mối quan hệ giữa các bé gái và bé trai trong độ tuổi trẻ. Sự bức bối, thất vọng của một bộ phận nam thanh thiếu niên sau đó được trút lên nền tảng Discord, nơi họ tạo ra nhiều phòng chat phục vụ cho việc phát tán nội dung khiêu dâm, bắt nạt trên mạng và hạ nhục có chủ đích đối với nữ giới.

Một xu hướng đặc biệt đáng lo ngại được nhắc đến là cái gọi là “cum tribute” — hành vi trong đó các nam thiếu niên hoặc thanh niên gửi ảnh phụ nữ ăn mặc hở hang hoặc khỏa thân, sau đó quay lại cảnh bản thân thủ dâm và xuất tinh lên ảnh.

Ông Doležal nhận định: “Đó là một hình thức sỉ nhục và là tầng sâu hơn của sự thất vọng.”

Môi trường trên Discord trước đây cũng từng được nhiều nhà báo điều tra, trong đó có nhóm phóng viên của trang Page Not Found.

Theo CNN prima news