Ngày 20/8, Thượng viện Séc đã bác bỏ dự luật sửa đổi quy mô lớn đối với Luật Xây dựng và trả lại Hạ viện. Theo các thượng nghị sĩ chỉ trích dự luật, văn bản này tạo thuận lợi cho các chủ đầu tư bất động sản, mang tính tiếp tay cho tham nhũng và đi ngược lại lợi ích công cộng cũng như quyền lợi của các địa phương.

Theo dự luật sửa đổi, đầu tiên sẽ thiết lập một mạng lưới tập trung các cơ quan quản lý xây dựng của nhà nước. Theo đó, để được cấp phép xây dựng, chỉ cần một quy trình cấp phép hợp nhất do một cơ quan duy nhất phụ trách và kết thúc bằng một quyết định duy nhất. Trong nghị quyết kèm theo, Thượng viện đã kêu gọi các nghị sĩ không bác bỏ quyền phủ quyết của cơ quan này. Theo Thượng viện, chính phủ nên trình một dự luật sửa đổi tổng thể về xây dựng theo đúng quy trình lập pháp thông thường.

Thượng viện đã bác bỏ dự luật với 55 phiếu thuận trên tổng số 66 thành viên có mặt. Hai thượng nghị sĩ Petr Vícha và Robert Šlachta thuộc phong trào ANO cũng bỏ phiếu ủng hộ việc bác bỏ. Trước đó, Thượng viện đã bỏ phiếu về đề xuất thông qua dự luật do ANO đưa ra, nhưng đề xuất này chỉ nhận được sự ủng hộ của 10 trong số 66 thượng nghị sĩ. Những người bỏ phiếu thuận chỉ gồm các thành viên của nhóm ANO, ngoại trừ Vícha và Šlachta bỏ phiếu chống.

Theo Bộ trưởng Phát triển vùng Zuzana Mrázová (ANO), CH Séc không cần thêm những cuộc tranh luận về thực tế rằng quy trình cấp phép xây dựng hiện nay quá chậm, phức tạp và khó đoán định, mà điều cần thiết là phải có hành động cụ thể. “Chúng ta đang quyết định liệu có rút ngắn con đường đến nhà ở cho người dân, đến trường học, nhà trẻ, viện dưỡng lão và hạ tầng thiết yếu cho các địa phương, cũng như đến năng lực cạnh tranh lớn hơn cho CH Séc hay không,” bà Mrázová bảo vệ dự luật.

Những bước dài tiến về Balkan

Cuộc tranh luận tại Thượng viện kéo dài khoảng 5 tiếng rưỡi và phần lớn xoay quanh những chỉ trích. “Đây là một sản phẩm chắp vá bị áp đặt về mặt chính trị, phục vụ cho một nhóm lợi ích,” Phó Chủ tịch Thượng viện Jitka Seitlová (KDU-ČSL) tuyên bố. Thượng nghị sĩ Ondřej Lochman của đảng STAN cho rằng luật này được các chủ đầu tư bất động sản “đặt hàng” soạn thảo. “Các ông không đẩy nhanh xây dựng vì người dân. Điều các ông thực sự làm là tăng tốc lợi nhuận cho giới phát triển bất động sản, đánh đổi bằng quyền lợi của công dân,” ông nói.

Thượng nghị sĩ Tomáš Třetina (TOP 09) nói đến nguy cơ tê liệt, tình trạng phi pháp quyền và sự phá hủy có hệ thống liên quan đến dự luật này. Thay mặt nhóm ODS và TOP 09, ông nhận định dự luật được chuẩn bị sơ sài, kéo theo nguy cơ tư nhân hóa công tác quy hoạch không gian và tạo ra bất ổn pháp lý, đồng thời cũng không giải quyết các vấn đề liên quan đến số hóa thủ tục cấp phép xây dựng. “Tôi lo rằng với luật xây dựng mới, sau vài thập kỷ đi theo con đường phương Tây, chúng ta sẽ sải những bước dài tiến gần về phía Balkan,” Martin Krsek thuộc đảng SEN 21 và Piráti nhận xét.

Nếu dự luật có hiệu lực, các thượng nghị sĩ ODS và TOP 09 nhiều khả năng sẽ kiến nghị lên Tòa án Hiến pháp. Đại diện đảng Starostové cũng có thể tham gia, vì theo họ, đạo luật này chứa đựng những yếu tố vi hiến.

Theo bên đề xuất, dự luật sẽ cải thiện những gì?

Theo các bên soạn thảo, một trong những mục tiêu cơ bản của phiên bản sửa đổi là tạo điều kiện cho người dân về nhà ở, việc làm, kinh doanh và đời sống. Tất cả các thành phố cấp tỉnh sẽ được trao quyền ban hành các quy định xây dựng riêng. Trong trường hợp kháng nghị, cơ quan cấp trên sẽ buộc phải đưa ra quyết định và không thể trả hồ sơ để xem xét lại từ đầu. Dự luật cũng chuyển công tác quy hoạch không gian sang thẩm quyền độc lập của các địa phương và vùng.

Luật mới quy định rằng việc quy hoạch, chuẩn bị, xây dựng và vận hành hạ tầng công cộng cũng như các công trình trọng điểm là vì lợi ích công cộng. Điều này có thể đóng vai trò trong các cân nhắc liên quan đến trưng thu hoặc thu hồi tài sản. Trong nhóm công trình trọng điểm sẽ có cả các công trình phục vụ nhà ở tập thể. Cụ thể, đó sẽ là một công trình hoặc tổ hợp công trình có chức năng chủ yếu là nhà ở, với tổng diện tích sàn từ 10.000 mét vuông trở lên. Luật cũng đưa vào một ngoại lệ cho phép giữ lại các công trình xây dựng trái phép, và đây cũng là một điểm bị chỉ trích mạnh tại Thượng viện.

(Theo ČT24)