Tin tức thế giới 29-9: Mỹ, Iran nối lại tiếp xúc; Ukraine nói Triều Tiên sắp cử 10.000 lính sang Nga

Nga tăng ngân sách quốc phòng, mở rộng quân đội; Ukraine bảo Triều Tiên đang tuyển dụng và đào tạo để cử 10.000 lính sang Nga; Quảng cáo của ông Trump gây phản cảm trước thềm bầu cử; Phó giám đốc FBI từ chức chỉ sau một năm bổ nhiệm... là một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng 29-9.

Nga tăng ngân sách quốc phòng, mở rộng quân đội

Theo Hãng tin Reuters ngày 28-9 (giờ địa phương), Nga dự kiến chi 17.100 tỉ rúp (khoảng 202,58 tỉ USD) cho quốc phòng năm 2027, cao hơn khoảng 27% so với mức 13.500 tỉ rúp dự tính ban đầu.

Theo các tài liệu chính phủ mà Reuters tiếp cận được, đây là con số cao nhất kể từ khi chiến sự Ukraine nổ ra năm 2022. Tổng chi quốc phòng trong ba năm tới sẽ lên tới 50.000 tỉ rúp (591 tỉ USD).

Tài liệu cũng cho thấy chính phủ nâng dự báo thâm hụt ngân sách năm 2026 lên 3,2% GDP, từ mức 1,6% trước đó. Ước tính nguồn thu dầu khí năm 2026 bị hạ từ 8.900 tỉ xuống 7.600 tỉ rúp. Nợ công dự kiến tăng lên 21,7% GDP vào năm 2027, vượt ngưỡng 20% mà giới chức coi là an toàn. Dự thảo ngân sách sẽ được trình Quốc hội trước ngày 1-10.

Cùng ngày 28-9, Tổng thống Vladimir Putin ký sắc lệnh nâng quân số lực lượng vũ trang lên 2.441.630 người. Trong đó số quân nhân tại ngũ tăng thêm 15.500, lên 1,55 triệu người. Quyết định được đưa ra sau đợt tăng quân số tương tự hồi tháng 8.

Ukraine bảo Triều Tiên sắp cử 10.000 lính sang Nga

Ngày 28-9, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định có hơn 8.000 binh sĩ Triều Tiên trên lãnh thổ Nga và cảnh báo Bình Nhưỡng chuẩn bị điều thêm 10.000 quân sang Nga.

Trích dẫn "dữ liệu mới", ông nói số binh sĩ này "đang được tuyển chọn để huấn luyện và sau đó triển khai sang Nga". Hồi tháng 8, ông từng cảnh báo tới 50.000 lính Triều Tiên có thể được gửi sang chiến đấu cho Nga.

Phát biểu được đưa ra sau khi Seoul và Kiev bất đồng về việc ông Zelensky tuần trước công bố đã chuyển hai tù binh Triều Tiên sang Hàn Quốc.

Seoul lấy làm tiếc vì hai bên đã thỏa thuận giữ bí mật việc này. Hàn Quốc đồng thời phản đối việc Văn phòng Tổng thống Ukraine phủ nhận có thỏa thuận, điều Seoul gọi là sai sự thật.

Theo ước tính của Ukraine và Hàn Quốc, Triều Tiên đã gửi 14.000 - 15.000 quân sang hỗ trợ Nga từ năm 2024, phần lớn ở vùng Kursk.

Cũng trong ngày 28-9, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đã dẫn lời Bộ Ngoại giao nước này chỉ trích việc Mỹ chấp thuận để Hàn Quốc đóng tàu ngầm hạt nhân là "một diễn biến nguy hiểm".

Quảng cáo của ông Trump gây phản cảm trước thềm bầu cử

Trong vài ngày qua, giới chuyên gia về đạo đức công vụ và nghị sĩ lưỡng đảng Mỹ đã chất vấn, chỉ trích một số đoạn quảng cáo truyền hình có hình ảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc với dòng chú thích "Do Chính phủ Mỹ chi trả".

Trong đó, một đoạn quảng cáo mang thông điệp chính trị của ông Trump được phát trên nền hợp xướng lặp lại "love me" (hãy yêu tôi). Đoạn về "trận chiến cuối cùng" gần như giống hệt quảng cáo tranh cử năm 2024 của ông, chỉ khác dòng chú thích.

"Theo luật liên bang, đây không phải thứ chính phủ Mỹ được phép chi trả", ông Richard Painter - cựu luật sư trưởng về đạo đức của Nhà Trắng - nhận định.

Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune (Đảng Cộng hòa) cũng nói: "Tôi thích thông điệp, nhưng không nên dùng tiền thuế của dân để trả cho nó".

Về phần mình, Nhà Trắng gọi những đoạn quảng cáo trên "thông báo phục vụ cộng đồng" nhằm "nhắc nhở người Mỹ yêu đất nước và hiểu vì sao đất nước đáng được bảo vệ".

Những chỉ trích trên càng nhạy cảm khi diễn ra chỉ 5 tuần trước kỳ bầu cử giữa kỳ ở nước này.

Mỹ, Iran nối lại tiếp xúc qua trung gian nhằm chấm dứt chiến sự

Theo quan chức hai nước, ngày 28-9, các quan chức Mỹ và Iran đã trao đổi riêng rẽ với bên trung gian. Đây là nỗ lực mới nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài bảy tháng.

Một quan chức nắm được nội dung đàm phán cho Reuters biết nếu có thêm vòng đàm phán, các bên dự kiến tập trung vào bản sửa đổi của đề xuất bảy ngày. Iran đưa ra đề xuất này bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc hồi tuần trước.

Theo Hãng thông tấn nhà nước IRNA, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đang chờ phản hồi của Mỹ về đề xuất ngừng bắn mới nhất và các điều kiện của Iran để khôi phục lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz.

"Nếu người Mỹ tuyên bố họ đang tìm kiếm một thỏa thuận hay một giải pháp hòa bình thì chúng tôi đã đưa ra giải pháp đó", ông nói.

Tổng thống Donald Trump xác nhận phía Mỹ đã liên hệ trung gian nhưng không nêu chi tiết.

Phó giám đốc FBI từ chức sau vỏn vẹn một năm bổ nhiệm

Ngày 28-9, đồng Phó giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) Andrew Bailey tuyên bố từ chức sau hơn một năm tại nhiệm, với lý do muốn trở về với gia đình.

Ông Bailey là đồng minh thuộc Đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump. Ông từng rời ghế Tổng chưởng lý bang Missouri để gia nhập FBI. Tại đây, ông tham gia giám sát các cuộc điều tra liên quan bầu cử. Hồi đầu năm nay, ông có mặt khi đặc vụ FBI thu giữ phiếu bầu năm 2020 tại bang Georgia.

"Tôi tin rằng Giám đốc Patel sẽ tiếp tục cải tổ FBI, chống tội phạm bạo lực, bảo vệ đất nước, bảo đảm trách nhiệm giải trình và khôi phục niềm tin của công chúng vào thể chế xuất sắc này", ông Bailey viết trên mạng xã hội.

Theo truyền thống, vị trí này mang tính phi chính trị và do quan chức FBI chuyên nghiệp đảm nhiệm.

Tuy nhiên ông Trump đã đưa đồng minh chính trị vào vị trí này khi tái cấu trúc FBI theo chương trình nghị sự của mình. Ông Bailey rời FBI khoảng năm tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội.

Nguồn tuoitre