Tòa án Séc có cơ chế mới để giải quyết nhanh tranh chấp việc chọn trường cho con khi cha mẹ ly hôn

Việc cha mẹ đang trong quá trình ly hôn bất đồng về lựa chọn trường học cho con là tình cảnh không ít trẻ em từng phải trải qua. Nếu hai bên không thể đạt được đồng thuận, tòa án có thể phải đưa ra phán quyết cuối cùng.

Theo bà Jana Štěpničková Strachová, chuyên gia luật gia đình, tòa án trước hết sẽ xem xét nhu cầu của trẻ, vì vậy chất lượng trường học chưa chắc là yếu tố quyết định. Trong trường hợp cấp bách về thời gian, tòa có thể áp dụng một công cụ mới, gọi là “quyết định tạm thời”.

Ủy viên bảo vệ quyền trẻ em Martin Beneš cũng đưa ra lời khuyên về những việc trẻ có thể làm nếu vẫn cảm thấy ý kiến của mình không được lắng nghe sau khi tòa ra phán quyết.

Quá trình ly hôn có thể ảnh hưởng đến cả việc lựa chọn trường phổ thông hoặc trường mầm non cho con, đặc biệt khi mỗi phụ huynh đặt ra những tiêu chí khác nhau. Tuy nhiên, Bộ luật Dân sự quy định cha mẹ phải cùng nhau quyết định vấn đề giáo dục của trẻ.

Việc con được giao cho một bên trực tiếp chăm sóc không đồng nghĩa phụ huynh đó mặc nhiên có toàn quyền quyết định trường học của con.

“Không bên nào đương nhiên có vị thế ưu tiên hơn trong việc chọn trường chỉ vì trẻ dành nhiều thời gian hơn với họ. Tòa án cũng không chỉ xem xét phụ huynh nào đề xuất ngôi trường thoạt nhìn hấp dẫn hơn”, luật sư Jana Štěpničková Strachová thuộc Văn phòng luật Valíček & Valíčková cho biết khi đề cập những vụ tranh chấp được đưa ra tòa án phụ trách vấn đề chăm sóc trẻ em.

Theo bà, tòa án cần xem xét phương án nào phù hợp nhất với nhu cầu và hoàn cảnh cụ thể của trẻ. Ngoài định hướng và nội dung giáo dục, các yếu tố như điều kiện đi lại, chi phí học tập và những mối quan hệ xã hội trẻ đã thiết lập cũng được cân nhắc.

Môi trường ổn định đôi khi quan trọng hơn một ngôi trường tốt hơn
Lập luận của một bên rằng cơ sở giáo dục được đề xuất có chương trình chất lượng cao hơn chưa chắc là yếu tố mang tính quyết định đối với tòa án.

“Phụ huynh cũng cần giải thích được trẻ sẽ đi học bằng cách nào, ai sẽ đưa đón, lựa chọn đó ảnh hưởng ra sao đến chế độ chăm sóc, cũng như vì sao môi trường này phù hợp với năng lực và nhu cầu của trẻ”, luật sư Marika Dlouhá nhận định.

Để bảo đảm trẻ có một môi trường ổn định, các bên nên giải quyết vấn đề từ sớm, trước khi năm học mới bắt đầu. Quá trình này liên quan đến nhiều thời hạn quan trọng như thời gian đăng ký nhập học, tuyển sinh hoặc xác nhận trúng tuyển.

Nếu nhận thấy việc chuyển sang một trường được đánh giá tốt hơn có thể làm gián đoạn mối liên hệ của trẻ với môi trường sống và bạn học hiện tại, tòa án sẽ ưu tiên yếu tố ổn định. Theo bà Dlouhá, bất kể những mâu thuẫn trong quá trình ly hôn, mục tiêu chung của cha mẹ phải là bảo đảm một môi trường an toàn, phù hợp để trẻ được giáo dục tốt.

Tòa án có thể sử dụng công cụ đặc biệt
Trong một số trường hợp, phụ huynh có thể đề nghị tòa án đưa ra quyết định trong thời gian sớm nhất. Nguyên nhân có thể là thời hạn nộp hồ sơ đang đến gần hoặc trường chỉ còn một suất cuối cùng. Từ năm nay, các tòa án có thể sử dụng “quyết định tạm thời” để xử lý những vấn đề liên quan đến trường học.

Công cụ này có thể giúp trẻ không bỏ lỡ một suất học vừa được mở tại ngôi trường có nhu cầu đăng ký cao và yêu cầu nộp hồ sơ ngay lập tức.

“Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa tòa án sẽ tự động chấp thuận đề nghị ban hành quyết định tạm thời. Phụ huynh phải giải thích vì sao cần can thiệp khẩn cấp để bảo vệ lợi ích của trẻ và vì sao không thể chờ đến khi có phán quyết cuối cùng”, bà Štěpničková Strachová giải thích về cơ chế mới trong luật gia đình.

Nếu cảm thấy ý kiến của mình không được lắng nghe, trẻ có thể trình bày vụ việc với Ủy viên bảo vệ quyền trẻ em Martin Beneš Martin Beneš. Tuy nhiên, ông Beneš lưu ý rằng theo quy định pháp luật, cơ quan của ông không có thẩm quyền xem xét quyết định của một tòa án độc lập.

“Đúng là trong một số trường hợp ngoại lệ, chúng tôi có thể tham gia tố tụng với tư cách một bên liên quan. Khi đó, giống như những người tham gia tố tụng khác, chúng tôi có thể đề nghị thu thập chứng cứ, trình bày ý kiến hoặc thực hiện thủ tục kháng nghị, kháng cáo. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa các đề nghị của chúng tôi chắc chắn sẽ được chấp thuận”, ông Beneš nói với CNN Prima NEWS.

Liên quan đến những vụ việc tương tự, ông cảnh báo rằng các tranh chấp về nơi cư trú hoặc lựa chọn trường học có thể tạo ra gánh nặng đáng kể đối với trẻ.

“Đặc biệt, sau khi cha mẹ chia tay, việc bố trí nơi ở cách nhau quá xa là điều không hợp lý. Điều đó khiến hoàn cảnh của trẻ và cả gia đình trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Trẻ sẽ chịu áp lực lớn nếu phải di chuyển hàng trăm kilômét để gặp người còn lại”, Ủy viên bảo vệ quyền trẻ em Martin Beneš nhấn mạnh.

Nguồn CNN Prima News